Polscy pracownicy patrzą na gospodarcze skutki transformacji z większym optymizmem niż na jej wpływ na własną sytuację zawodową. Od rządu oczekują przede wszystkim niższych cen energii dla przemysłu i ochrony miejsc pracy.
Tempo zmian: utrzymać lub przyspieszyć
Aż 81 proc. badanych oczekuje utrzymania obecnego tempa transformacji przemysłu lub jej przyspieszenia. W Polsce 40 proc. badanych chce szybszej transformacji przemysłu, 41 proc. uważa obecne tempo za właściwe, a 18 proc. wolałoby je spowolnić. W Niemczech i Francji za przyspieszeniem opowiada się odpowiednio 53 i 54 proc. pracowników.
Klimat i środowisko zajmują piąte miejsce wśród najpilniejszych problemów społecznych wskazywanych przez badanych pracowników w Polsce (31 proc.). Wyżej postrzegają oni bezpieczeństwo i obronność (46 proc.), ubóstwo i nierówności (43 proc.), migracje (35 proc.) oraz kwestie demokracji i praworządności (33 proc.). Pytani, jakie priorytety powinien przyjąć rząd w kwestii przemysłu, badani najczęściej wskazują niższe ceny energii dla tego sektora (47 proc.), ochronę miejsc pracy (45 proc.) i ograniczenie biurokracji (44 proc.).
Gospodarka budzi więcej nadziei niż własna praca
Pozytywnego wpływu transformacji na polską gospodarkę spodziewa się 38 proc. badanych, a negatywnego – 22 proc. To najwyższy wśród trzech krajów odsetek osób oczekujących pozytywnego wpływu transformacji na gospodarkę. Zarazem odsetek osób oczekujących korzystnego wpływu na własną sytuację zawodową spadł z 45 do 41 proc.
45 proc. badanych nie spodziewa się ani pozytywnego, ani negatywnego wpływu transformacji na swoją pracę. Rok wcześniej taką odpowiedź wskazało 40 proc. Odsetek ocen negatywnych pozostał na podobnym poziomie: 14 proc. wobec 15 proc. w 2025 r.
– Rośnie grupa pracowników, którzy nie widzą jeszcze ani korzyści, ani zagrożeń wynikających z transformacji dla własnej pracy. To z nimi warto dziś rozmawiać konkretnie: o kwalifikacjach, cenach energii dla przemysłu i uczciwym podziale jej kosztów. Bez wiarygodnego planu oraz udziału państwa oraz firm w tym wysiłku, poparcie dla tempa transformacji nie będzie przekładać się na osobiste zaangażowanie – komentuje wyniki badań Andrzej Modzelewski, prezes zarządu E.ON Polska i Fundacji E.ON w Polsce.
Mniej gotowych do zaangażowania, więcej otwartych na nowe kwalifikacje
Odsetek osób deklarujących dużą gotowość do osobistego zaangażowania spadł z 42 do 37 proc. (o 5 pkt proc. w ciągu roku). Rośnie też sceptycyzm względem ogólnego zaangażowania: 42 proc. badanych nisko ocenia gotowość innych osób do wspierania zmian – wobec 36 proc. rok wcześniej.
Inaczej wyglądają odpowiedzi dotyczące konkretnych zmian w życiu zawodowym. 44 proc. badanych byłoby gotowych zdobyć nowe kwalifikacje, wobec 39 proc. w 2025 r. Pracę za niższe wynagrodzenie odrzuca jednak 66 proc., a przeprowadzkę w odleglejsze miejsce ze względu na pracę – 48 proc.
W Polsce gotowych ponieść koszty jest więcej niż przeciwników
Badani odpowiadali również na hipotetyczne pytanie o dodatkową opłatę na finansowanie transformacji przemysłu. Jej wysokość wynosiłaby od 0,5 do 1 proc. miesięcznego dochodu netto gospodarstwa domowego. W Polsce gotowość do jej poniesienia zadeklarowało 44 proc. pracowników, a 37 proc. odmówiło. To jedyny spośród badanych krajów, w którym odsetek osób akceptujących opłatę przewyższa odsetek jej przeciwników. W Niemczech proporcja wyniosła 34 do 49 proc., a we Francji 29 do 52 proc.
Ocena podziału obciążeń jest mniej jednoznaczna. Na pytanie, czy są one dzielone sprawiedliwie, 47 proc. pracowników w Polsce odpowiedziało „częściowo”. Za niesprawiedliwy uznało ten podział 30 proc., a za sprawiedliwy 23 proc. Analiza WCGE wskazuje, że osoby lepiej oceniające podział kosztów częściej przewidują korzystny wpływ transformacji na własną sytuację zawodową. Z kolei gotowość do zaangażowania rośnie, gdy pracownicy pozytywnie oceniają swoją przyszłość zawodową i wierzą, że inni również włączą się w zmiany.
Nota metodologiczna
Badanie Sustainable Industry in Europe 2026: Guidelines for a Just Transformation przeprowadził Wittenberg Center for Global Ethics (WCGE) przy wsparciu Fundacji E.ON. Ankietę internetową CAWI zrealizowano w czerwcu 2026 r. wśród osób pracujących w Polsce, Niemczech i we Francji. Respondenci reprezentowali wszystkie sektory gospodarki, nie tylko przemysł, natomiast przedmiotem badania były ich postawy wobec transformacji sektora przemysłowego. Polska próba liczyła 2082 osoby i była reprezentatywna dla badanej grupy pod względem wieku, płci oraz regionu. Poprzednią edycję badania w Polsce przeprowadzono w 2025 r.
Źródło: E.ON
Podcasty
Playlisty tematyczne
