- Odprawa emerytalna to gwarantowane świadczenie dla pracowników przechodzących na emeryturę.
- Wysokość odprawy zależy od stażu pracy i może wynosić nawet sześciokrotność pensji, szczególnie w sektorze publicznym.
- Istnieją wyjątki, kiedy odprawa nie przysługuje, a jej wypłata następuje automatycznie.
- Sprawdź, czy masz prawo do wyższej odprawy i jak ją obliczyć.
Zgodnie z Kodeksem pracy, każdemu pracownikowi, którego stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na emeryturę, należy się odprawa pieniężna. Jej gwarantowana, minimalna wysokość to równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia. Warto jednak pamiętać, że jest to absolutne minimum. Wewnętrzne regulaminy firmy, takie jak układy zbiorowe pracy czy regulaminy wynagradzania, mogą przewidywać znacznie wyższe kwoty.
Jak obliczyć wysokość odprawy emerytalnej?
Podstawą do obliczenia odprawy jest wynagrodzenie liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Oznacza to, że pod uwagę bierze się nie tylko pensję zasadniczą, ale też inne składniki wynagrodzenia otrzymywane przez ostatnie miesiące. Do kwoty wlicza się między innymi:
- premie i nagrody,
- dodatki (np. funkcyjny, stażowy),
- wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.
Dzięki temu odprawa odzwierciedla realne zarobki, a nie tylko podstawową stawkę z umowy.
Kto może liczyć na najwyższą odprawę emerytalną?
Najbardziej uprzywilejowani pod względem wysokości odprawy emerytalnej są pracownicy sektora publicznego, a zwłaszcza samorządowcy. Ustawa o pracownikach samorządowych przewiduje gradację wysokości odprawy w zależności od stażu pracy:
- Po 10 latach zatrudnienia – odprawa w wysokości dwóch pensji.
- Po 15 latach zatrudnienia – odprawa w wysokości trzech pensji.
- Po 20 latach zatrudnienia – odprawa w wysokości nawet sześciu miesięcznych wynagrodzeń.
Podobne przywileje mają nauczyciele. Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują dla nich nowe, korzystniejsze zasady. Zgodnie z Kartą Nauczyciela wysokość odprawy, podobnie jak u samorządowców, jest uzależniona od stażu pracy i po 20 latach może sięgnąć sześciomiesięcznego wynagrodzenia.
Kiedy odprawa emerytalna nie przysługuje?
Istnieją sytuacje, w których pracownik nie otrzyma dodatkowych pieniędzy. Przede wszystkim odprawa ma charakter jednorazowy. Jeśli ktoś już raz otrzymał takie świadczenie (np. przy przejściu na rentę), nie dostanie go ponownie, przechodząc na emeryturę.
Co kluczowe, prawo do odprawy powstaje dopiero w momencie ustania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. Samo osiągnięcie wieku emerytalnego i kontynuowanie pracy nie uprawnia do wypłaty świadczenia. Pieniądze nie należą się również osobom zatrudnionym na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenie czy o dzieło.
Czy trzeba składać wniosek o odprawę emerytalną?
Wypłata odprawy emerytalnej jest obowiązkiem pracodawcy i zazwyczaj odbywa się automatycznie, w ostatnim dniu trwania stosunku pracy. Nie ma potrzeby składania specjalnych wniosków, choć zawsze warto upewnić się w dziale kadr, czy nie są wymagane żadne wewnętrzne formalności. Jeśli pracujesz na umowę o pracę w kilku miejscach jednocześnie, masz prawo do odprawy od każdego z tych pracodawców.
Podcasty
Playlisty tematyczne
