Spis treści
Gaz najdroższy od lat. Niepokój przed zimą
Ceny gazu w Europie znów poszły w górę. Benchmarkowe kontrakty na gaz ziemny na giełdzie w Amsterdamie wzrosły o 0,7 proc., do 88,12 euro za megawatogodzinę, po wcześniejszym skoku o 2 proc. Notowania osiągnęły tym samym najwyższy poziom od końca 2022 roku. Powodów do niepokoju jest kilka. Inwestorzy obawiają się przede wszystkim o bezpieczeństwo dostaw surowca z Zatoki Perskiej, a także o stan europejskich magazynów przed sezonem zimowym.
Dodatkowe napięcie wywołała informacja o incydencie w pobliżu Jemenu. W sobotę brytyjska organizacja UK Maritime Trade Operations otrzymała zgłoszenie o ostrzelaniu tankowca przewożącego skroplony gaz ziemny (LNG). Do zdarzenia miało dojść około 140 mil morskich na południowy wschód od Al Mukalla. Według zgłoszenia do statku podpłynęła łódź, z której oddano strzały. Niepewność na szlakach transportowych może odbić się na dostawach surowca, a w konsekwencji także na jego cenach.
Europejskie magazyny gazu są słabiej wypełnione
Sytuację pogarsza stan aktualnych zapasów. Z wyliczeń Gas Infrastructure Europe wynika, że magazyny gazu w Unii Europejskiej są obecnie zapełnione w 74,5 proc. Tymczasem średnia z ostatnich pięciu lat dla tego okresu wynosi 89,1 proc.
W europejskich magazynach znajduje się 843,65 TWh gazu. Szczególnie niepokojąco wygląda sytuacja w Niemczech. Tam poziom zapełnienia wynosi 61 proc., podczas gdy pięcioletnia średnia sięga 87,8 proc.
To oznacza, że przed okresem zwiększonego zapotrzebowania na ogrzewanie Europa ma mniejszy zapas surowca niż zwykle. Jeśli zima okaże się chłodniejsza, a dostawy zostaną ograniczone, presja na wzrost cen może się nasilić.
Polska na tle Europy wypada znacznie lepiej
Na tle unijnych danych sytuacja w Polsce wygląda zdecydowanie korzystniej. Według przedstawionych danych krajowe magazyny zawierają 36,43 TWh gazu, a ich zapełnienie wynosi 98,9 proc. To więcej niż sezonowa średnia z ostatnich pięciu lat, wynosząca 98,4 proc. Polska wchodzi więc w sezon zimowy z magazynami niemal pełnymi. To ważny bufor bezpieczeństwa w okresie, gdy rośnie zapotrzebowanie na gaz.
Nie oznacza to jednak, że krajowi odbiorcy są całkowicie odporni na światowe zawirowania. Ceny surowca na rynkach europejskich mogą wpływać na koszty jego zakupu, a w dłuższej perspektywie również na wydatki gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Pełne magazyny pomagają zabezpieczyć dostawy, ale nie gwarantują, że gaz nie będzie drożał.
Cena może wzrosnąć do 102 euro za MWh
Analitycy Bloomberg Intelligence ostrzegają, że wzrosty mogą się jeszcze nie zakończyć. Ich zdaniem cena gazu w Europie może dojść do 102 euro za megawatogodzinę. Oznaczałoby to poziom o około 15–20 proc. wyższy od obecnych notowań. Niepokój budzi zwłaszcza sytuacja z dostawami LNG z Kataru. Choć eksport ostatnio się poprawił, nadal pozostaje znacznie poniżej poziomu sprzed konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Analityk Bloomberg Intelligence Patricio Alvarez zwraca uwagę, że ograniczona dostępność skroplonego gazu może osłabić niewielki bufor bezpieczeństwa Europy. Wraz ze wzrostem zimowego popytu kontynent będzie musiał też konkurować o dostawy LNG z krajami azjatyckimi.
Wszystko zależy od pogody i sytuacji na Bliskim Wschodzie
Dalszy rozwój sytuacji będzie zależał od dwóch czynników: temperatur oraz bezpieczeństwa dostaw. Modele pogodowe dla Europy pozostają niestabilne, a konflikt na Bliskim Wschodzie nie wykazuje oznak wygasania.
Jeśli dostawy pozostaną ograniczone, a popyt zimą wzrośnie, ceny mogą dalej piąć się w górę. Polska ma obecnie korzystniejszą sytuację magazynową niż wiele państw UE, ale na europejskim rynku gazu nadal wiele może się wydarzyć.
Podcasty
Playlisty tematyczne
