Spis treści
Banki pożyczają mniej. Rodziny też tracą
Miesiąc październik nie przyniósł dobrych wiadomości osobom planującym zakup własnego M. Z danych Rankomat.pl, przytoczonych przez portal RynekPierwotny.pl, wynika, że zdolność kredytowa wszystkich trzech analizowanych typów gospodarstw domowych była niższa niż miesiąc wcześniej.
Singiel z dochodem około 6 tys. zł netto mógł liczyć przeciętnie na 422,6 tys. zł kredytu mieszkaniowego. To o ponad 2 proc. mniej niż we wrześniu. Bezdzietna para zarabiająca łącznie 8 tys. zł na rękę mogła pożyczyć średnio 524,5 tys. zł, czyli o około 3 proc. mniej. Rodzina 2+1 z dochodem 10 tys. zł netto straciła ponad 1 proc. zdolności. Jej średni limit kredytowy spadł do 603,1 tys. zł.
Jeszcze gorzej wyglądają porównania z październikiem ubiegłego roku. Zdolność kredytowa singli i bezdzietnych par była niższa o około 2 proc. W przypadku rodzin z dzieckiem spadek przekroczył 5 proc.
Nawet 170 tys. zł różnicy między bankami
Nie wszędzie sytuacja wygląda jednak tak samo. Banki różnią się podejściem do oceny ryzyka. Jedne starają się przyciągnąć klientów i proponują wyższe kwoty kredytów, inne znacznie ostrożniej podchodzą do wyliczania zdolności.
W efekcie osoby o takich samych zarobkach mogą otrzymać zupełnie różne oferty. Według Rankomat.pl w październiku różnica między najbardziej i najmniej hojnym bankiem przekraczała 130 tys. zł w przypadku singli. Dla par wynosiła blisko 120 tys. zł, a dla rodzin z dzieckiem – ponad 170 tys. zł.
– Różnica sięgająca ponad 170 tys. zł może oznaczać możliwość zakupu większego mieszkania, lokalu w lepszej lokalizacji albo nawet uzyskanie finansowania na nieruchomość, która w innym banku byłaby poza zasięgiem kupującego – zwraca uwagę Andrzej Fluderski, doradca kredytowy i członek zarządu GetHome Finance.
Ekspert radzi, by osoby planujące zakup mieszkania nie odkładały decyzji wyłącznie w nadziei na szybki spadek kosztów kredytu. Jego zdaniem obecnie nie widać wyraźnych sygnałów, które zapowiadałyby szybką poprawę. Wśród czynników podtrzymujących niepewność wymienia inflację utrzymującą się powyżej celu NBP, napięcia na Bliskim Wschodzie oraz obawy inwestorów związane z polityką gospodarczą USA.
Warszawa i Wrocław. Singlom ubyło aż 26 proc. mieszkań
Mniejsza zdolność kredytowa oznacza także mniej mieszkań, na które stać przeciętnie zarabiających. Szczególnie mocno odczuli to single. W październiku we wszystkich siedmiu analizowanych metropoliach liczba lokali mieszczących się w ich budżecie była niższa niż miesiąc wcześniej.
Największe spadki zanotowano w Warszawie i Wrocławiu. W stolicy liczba dostępnych mieszkań zmniejszyła się z 938 do 692, czyli o 26 proc. We Wrocławiu spadek był identyczny – z 1162 do 857 lokali.
W Krakowie oferta skurczyła się o 22 proc., w Poznaniu o 21 proc., a w Trójmieście o 17 proc. Nieco lepiej wyglądała sytuacja w Łodzi, gdzie ubyło 9 proc. dostępnych mieszkań, oraz w Katowicach i miastach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, gdzie spadek wyniósł 4 proc.
– W przypadku singli spadek zdolności kredytowej zbiegł się z pogorszeniem struktury oferty. W efekcie nawet tam, gdzie deweloperzy zwiększali liczbę mieszkań w sprzedaży, nie oznaczało to większego wyboru dla osób dysponujących najbardziej ograniczonym budżetem – komentuje Marek Wielgo, ekspert portalu RynekPierwotny.pl.
Pary również mają coraz mniejszy wybór
Nie tylko single muszą mierzyć się z trudniejszą sytuacją. Mniej mieszkań w zasięgu finansowym znalazły również bezdzietne pary z łącznym dochodem 8 tys. zł netto.
Największy spadek odnotowano we Wrocławiu. Liczba mieszkań dostępnych dla takich gospodarstw domowych zmniejszyła się tam z 3722 do 2915, czyli o 22 proc. W Warszawie oferta skurczyła się o 19 proc., a w Krakowie i Poznaniu – po 14 proc. W Trójmieście spadek wyniósł 13 proc., w Łodzi 6 proc., a w Katowicach i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii zaledwie 1 proc.
W większości metropolii wybór mieszkań dla singli i par jest dziś mniejszy niż przed rokiem. Wyjątkiem pozostają Łódź oraz Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.
Rodziny z dzieckiem też odczuwają skutki
Nieco łagodniej sytuacja wygląda w przypadku rodzin z dzieckiem, których miesięczny dochód wynosi około 10 tys. zł netto. W większości miast również one miały w październiku mniej mieszkań do wyboru niż miesiąc wcześniej.
We Wrocławiu oferta zmniejszyła się o 10 proc., w Poznaniu o 7 proc., a w Warszawie i Trójmieście o 5 proc. W Krakowie spadek wyniósł 4 proc., a w Łodzi 2 proc. Jedynym wyjątkiem były Katowice i miasta Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Tam liczba mieszkań dostępnych dla rodzin wzrosła o 1 proc., do 8644 lokali.
Paradoks polega na tym, że w niektórych miastach całkowita oferta deweloperów rosła, a mimo to przeciętnie zarabiający mieli coraz mniejszy wybór. W październiku liczba mieszkań w sprzedaży zwiększyła się tylko w Warszawie i Krakowie. W pozostałych metropoliach oferta spadła lub pozostała praktycznie bez zmian.
To pokazuje, że o dostępności mieszkań nie decyduje wyłącznie liczba lokali na rynku, ale przede wszystkim ich ceny. Jeśli warunki kredytowe się nie poprawią, przeciętnie zarabiający mogą mieć coraz większy problem ze znalezieniem mieszkania, na które będzie ich stać.
Podcasty
Playlisty tematyczne
