Spis treści
Gospodarka rośnie, ale nowych etatów jak na lekarstwo
Polska gospodarka przyspiesza, ale nie przekłada się to na poprawę sytuacji osób szukających zatrudnienia. Jak wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego opublikowanej w „Tygodniku Gospodarczym”, w II kwartale 2026 roku produkt krajowy brutto wzrósł o 4,1 proc. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Tymczasem przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw od stycznia do września było o 1 proc. niższe niż rok wcześniej.
Niepokojąco wyglądają również statystyki urzędów pracy. W III kwartale 2026 roku zgłoszono do nich 114,1 tys. wolnych miejsc zatrudnienia. To aż o 12,2 tys. mniej niż w tym samym okresie poprzedniego roku. Oznacza to, że osoby poszukujące pracy mają do wyboru mniej ofert, a konkurencja między kandydatami może być coraz większa.
Na problem zwracał uwagę również Mariusz Zielonka, główny ekonomista Konfederacji Lewiatan. Jak podkreślał, we wrześniu do urzędów pracy trafiło 35 tys. nowych ofert, czyli prawie 5 tys. mniej niż miesiąc wcześniej i mniej niż przed rokiem.
Przedsiębiorcy ostrożnie podchodzą do tworzenia nowych stanowisk. Wysokie koszty energii, koszty pracy i niepewność dotycząca przyszłego popytu sprawiają, że wiele firm woli wstrzymać się z rekrutacją.
Bezrobotni szukają pracy coraz dłużej. Średnio już 9,2 miesiąca
Jeszcze bardziej niepokojące są dane dotyczące czasu potrzebnego na znalezienie zatrudnienia. Z analizy Sebastiana Sajnóga z Polskiego Instytutu Ekonomicznego, opartej na danych Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL), wynika, że w II kwartale 2026 roku przeciętny okres poszukiwania pracy wynosił już 9,2 miesiąca. Dla porównania, rok wcześniej było to 7,8 miesiąca. W ciągu zaledwie roku czas potrzebny na znalezienie zatrudnienia wydłużył się więc o ponad miesiąc.
Jeszcze gorzej wygląda sytuacja osób, które od dawna nie mogą znaleźć pracodawcy. W ciągu roku udział bezrobotnych pozostających bez pracy przez co najmniej 13 miesięcy wzrósł z 15,9 proc. do 21,8 proc.
A to oznacza, że już ponad jedna piąta wszystkich bezrobotnych zmaga się z długotrwałym brakiem zatrudnienia. Im dłużej ktoś pozostaje poza rynkiem pracy, tym trudniejszy może być jego powrót do zawodowej aktywności.
Firmy nie chcą zatrudniać. Większość nie planuje zmian
Ostrożność przedsiębiorców potwierdzają również badania dotyczące ich planów kadrowych. Z danych Szybkiego Monitoringu NBP wynika, że w IV kwartale 2026 roku wskaźnik kwartalnych prognoz zatrudnienia spadł do 13,5 pkt proc. To najniższy poziom od początku 2021 roku.
Podobny obraz wyłania się z październikowego Miesięcznego Indeksu Koniunktury Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Wskaźnik dotyczący zatrudnienia wyniósł 98,3 pkt. Aż 82 proc. przedsiębiorstw zadeklarowało, że nie zamierza zmieniać liczby pracowników. Redukcję etatów zapowiedziało 9 proc. firm.
Nie oznacza to jednak, że w najbliższym czasie czeka nas fala masowych zwolnień. Problem polega przede wszystkim na tym, że pracodawcy nie chcą tworzyć nowych miejsc pracy.
– Na ogół rynek pracy reaguje z opóźnieniem na poprawę koniunktury gospodarczej. Dodatkowo wysokie koszty pracy i niepewność gospodarcza skłaniają firmy do ostrożności w zwiększaniu liczby etatów – komentuje Sebastian Sajnóg z PIE.
Ekspert zwraca uwagę, że przedsiębiorstwa mogą w pierwszej kolejności próbować lepiej wykorzystywać obecnych pracowników, ograniczać rekrutacje i zwiększać wydajność. Znaczenie może mieć również rozwój automatyzacji oraz sztucznej inteligencji.
W tych miastach najłatwiej znaleźć pracę
Nie wszystkie dane są jednak złe. Z raportu Grant Thornton i Element wynika, że we wrześniu 2026 roku na 50 największych portalach rekrutacyjnych pojawiło się 269 tys. nowych ogłoszeń o pracę. To o 4,1 tys. więcej niż rok wcześniej. Był to już czwarty miesiąc z rzędu, w którym odnotowano wzrost liczby ofert.
Poprawa nie jest jednak równomierna w całym kraju. Zdecydowanie najwięcej ogłoszeń pojawia się w Warszawie. We wrześniu pracodawcy opublikowali tam 44,2 tys. ofert, czyli o 8 proc. więcej niż przed rokiem.
Na drugim miejscu znalazł się Kraków z wynikiem 16,4 tys. ogłoszeń (wzrost o 2 proc.), a na trzecim Wrocław, gdzie pojawiło się 12,5 tys. ofert (wzrost o 4 proc.).
Znacznie trudniej o nowe możliwości zawodowe było w Bydgoszczy i Lublinie. W pierwszym mieście opublikowano 3,2 tys. ogłoszeń, o 2 proc. mniej niż rok wcześniej. W Lublinie było ich 3,4 tys., co oznacza spadek o 1 proc.
Magdalena Marcinowska z Grant Thornton zauważa, że kolejne miesiące pokażą, czy poprawa liczby ogłoszeń obejmie również te obszary rynku, w których zapotrzebowanie na pracowników pozostaje słabe. Ważne będzie także to, czy opublikowane oferty rzeczywiście przełożą się na nowe etaty.
Zimą bezrobocie może znowu przekroczyć 6 proc.
Na rynku pracy może być jeszcze trudniej w najbliższych miesiącach. Mariusz Zielonka z Konfederacji Lewiatan zwraca uwagę na sezonowy charakter zatrudnienia w budownictwie i rolnictwie. Wraz z końcem prac w tych branżach część osób straci możliwość zarobkowania.
Według ekonomisty w styczniu stopa bezrobocia może ponownie przekroczyć 6 proc. Nie musi to jednak oznaczać załamania rynku pracy, ponieważ zimowy wzrost bezrobocia jest zjawiskiem sezonowym.
Większym sprawdzianem dla przedsiębiorstw może być początek 2027 roku. Wtedy firmy będą musiały zmierzyć się z wyższymi kosztami po wygaśnięciu rządowego programu Ceny Paliw Niżej (CPN).
Wszystko wskazuje więc na to, że samo przyspieszenie gospodarki nie wystarczy, by szybko poprawić sytuację osób poszukujących zatrudnienia. Jak zauważa Sebastian Sajnóg z PIE, nawet utrzymanie wysokiego tempa wzrostu gospodarczego nie musi oznaczać szybkiego powrotu zapotrzebowania na pracowników do poziomów obserwowanych w poprzednich latach.