Rząd Tuska tworzy nową listę leków na czas wojny. Jedna dla wojska, druga cywilna

• Ministerstwo Obrony Narodowej tworzy specjalną listę leków na potrzeby wojska i ewakuacji medycznej.
• Istniejąca "Krajowa lista leków krytycznych" dla całej populacji nie jest dostosowana do warunków wojennych.
• Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że celem jest ciągłość leczenia, ale też zapobieganie gromadzeniu zapasów przez pacjentów.
• Trwają prace nad nową "Polityką lekową państwa na lata 2027-2032", która ma wzmocnić bezpieczeństwo lekowe Polski.

Dwie listy leków na czas kryzysu

Rządowe prace nad wzmocnieniem systemu ochrony zdrowia na wypadek zagrożeń nabierają tempa. Jak informuje Ministerstwo Zdrowia, obecne regulacje są dostosowane głównie do czasów pokoju. Dlatego konieczne stało się przygotowanie rozwiązań na wypadek konfliktu zbrojnego, epidemii czy klęski żywiołowej. Kluczowym elementem tych przygotowań jest zabezpieczenie dostępu do niezbędnych medykamentów.

Okazuje się, że istniejąca „Krajowa lista leków krytycznych”, która zawiera 401 substancji ważnych dla zdrowia wszystkich obywateli, to za mało. Jak przyznaje resort zdrowia, nie uwzględnia ona w pełni specyfiki pola walki i operacji militarnych. Dlatego Ministerstwo Obrony Narodowej pracuje nad osobną listą substancji i leków o priorytetowym znaczeniu dla ewakuacji medycznej i szpitali wojskowych. To oznacza, że powstaje specjalna lista leków na czas wojny, dedykowana siłom zbrojnym.

Aktualna sytuacja

Informacje o przygotowaniach na czas kryzysu mogą budzić niepokój, zwłaszcza wśród osób chorych przewlekle. Ministerstwo Zdrowia uspokaja i wyjaśnia, jak system działa obecnie i jakie są priorytety. Już teraz pacjenci mogą otrzymać receptę na leki na maksymalnie 360 dni, przy czym jednorazowo mogą wykupić zapas na 120 dni. System e-recepty ma też zabezpieczenia – w razie awarii lekarz może wystawić tradycyjną, papierową receptę.

W sytuacji kryzysowej priorytetem będzie zapewnienie ciągłości leczenia wszystkim pacjentom i zapobieganie nadmiernemu gromadzeniu leków - wskazuje resort zdrowia.

Chodzi więc o znalezienie pewnej równowagi. Z jednej strony państwo musi zapewnić, że nikomu nie zabraknie potrzebnych medykamentów. Z drugiej – musi przeciwdziałać panice i wykupowaniu leków na zapas, co mogłoby zdestabilizować rynek i uderzyć w najsłabszych. Te działania to fundament, na którym opiera się szeroko pojęte bezpieczeństwo lekowe Polski.

Nowa polityka lekowa państwa

Tworzenie list leków na czas kryzysu to tylko fragment większej układanki. Rząd pracuje nad kompleksowym dokumentem, który ma zreformować cały system. Mowa o „Polityce lekowej państwa na lata 2027-2032”. Prace nad nią ruszyły w październiku 2025 roku, a ich finał zaplanowano jeszcze na 2026 rok.

Nowa strategia ma się koncentrować na siedmiu kluczowych obszarach, które mają uszczelnić i usprawnić system. Są to:

1. Zwiększenie dostępności leków dla pacjentów (zarówno refundacyjnej, jak i rynkowej).
2. Optymalizacja wydatków publicznych na leki.
3. Wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego kraju i rozwój krajowego sektora farmaceutycznego.
4. Poprawa przestrzegania zaleceń przez pacjentów (tzw. adherencja) i ograniczenie marnotrawstwa leków.
5. Przegląd i ewentualna zmiana roli instytucji odpowiedzialnych za politykę lekową.
6. Nowe zdefiniowanie roli lekarzy, farmaceutów i pielęgniarek w systemie.
7. Wykorzystanie nowoczesnych technologii do wsparcia całego systemu.

Jak podkreśla Ministerstwo Zdrowia, dokument jest obecnie opracowywany przy udziale szerokiego grona ekspertów, urzędników i przedstawicieli rynku. Jego ostateczna wersja zostanie przedstawiona po zakończeniu wszystkich prac i uzgodnień. To ma być fundament, który zapewni Polakom dostęp do leków nie tylko w czasach pokoju, ale także w najtrudniejszych momentach.