Jak oblicza się wysokość emerytury w Polsce? Mundurowi na innych zasadach
Wysokość emerytury w powszechnym systemie ZUS ustalana jest na podstawie stosunkowo prostego wzoru matematycznego. Zgromadzone i zwaloryzowane składki, powiększone o kapitał początkowy, czyli środki wypracowane przed 1999 rokiem, dzieli się przez średnie dalsze trwanie życia. Jest to przewidywana liczba miesięcy, przez które statystycznie osoba przechodząca na emeryturę będzie pobierać świadczenie.
W praktyce oznacza to, że im więcej środków zgromadzonych na koncie emerytalnym i im krótszy prognozowany czas wypłacania świadczenia, tym wyższa miesięczna emerytura. Dlatego dłuższa praca zawodowa i opłacanie składek przez kolejne lata zazwyczaj pozwalają zwiększyć wysokość przyszłego świadczenia.
Inne zasady obowiązują jednak funkcjonariuszy policji, strażaków Państwowej Straży Pożarnej, żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy Straży Granicznej. Ich świadczenia ustalane są na podstawie odrębnych przepisów dotyczących emerytur mundurowych. Średnia emerytura w tej grupie jest o około połowę wyższa od przeciętnego świadczenia wypłacanego przez ZUS. Według danych Ministerstwa Obrony Narodowej przekazanych „Faktowi” wynosi obecnie około 6865 zł. Z kolei najwyższe świadczenie wypłacane przez Wojskowe Biura Emerytalne przekracza 45 tys. zł brutto miesięcznie.
Emerytury mundurowe. Ile wynoszą świadczenia i po ilu latach służby można je otrzymać?
Za wypłatę emerytur funkcjonariuszom służb podlegających Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji odpowiada Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA (ZER). Jak pisał w 2024 roku Business Insider, świadczenia mundurowe są średnio o około 60 proc. wyższe od emerytur wypłacanych przez ZUS. Zasady ich przyznawania i obliczania określa ustawa z 1994 roku, która reguluje system zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy.
Moment przejścia na emeryturę mundurową zależy przede wszystkim od daty rozpoczęcia służby. Funkcjonariusze przyjęci przed 1999 rokiem mogą uzyskać świadczenie po 15 latach służby. Jego podstawowa wysokość wynosi wówczas 40 proc. podstawy wymiaru emerytury, ustalanej z uwzględnieniem określonych składników uposażenia. Każdy następny rok służby zwiększa ten wskaźnik o 2,6 punktu procentowego. Oznacza to, że po 20 latach wynosi on 53 proc., a po 25 latach 66 proc. podstawy wymiaru. W określonych przypadkach świadczenie może zostać dodatkowo podwyższone, między innymi z tytułu służby w szczególnie trudnych warunkach.
Podobne zasady dotyczą osób, które rozpoczęły służbę w latach 1999–2012. W ich przypadku istotne znaczenie mają jednak również przepisy związane z reformą emerytalną z 1999 roku. Funkcjonariusze z tej grupy mogą w określonych sytuacjach uzyskać także prawo do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeśli spełnią wymagane warunki. Samo członkostwo w OFE nie oznacza jednak automatycznego prawa do pobierania dwóch świadczeń.
Rekordowe emerytury wojskowe. Najwyższa przekracza 45 tys. zł miesięcznie
W 2025 roku na emeryturę przeszło ponad 3,7 tys. żołnierzy zawodowych. Z kolei od początku 2026 roku do 15 marca wydano decyzje emerytalne dotyczące 830 osób. Przeciętna emerytura wojskowa wynosi obecnie 6865,58 zł brutto, podczas gdy średnie świadczenie z ZUS to 4442,87 zł brutto. Różnica sięga zatem ponad 2,4 tys. zł miesięcznie.
Jak wynika z danych MON dla „Faktu”, po tegorocznej waloryzacji najwyższa emerytura wojskowa wynosi aż 45 005,49 zł brutto, natomiast najniższa to 1978,49 zł. Różnica między tymi świadczeniami przekracza 43 tys. zł. Rekordowe emerytury otrzymuje niewielka grupa byłych wojskowych, przede wszystkim generałowie i wysocy rangą oficerowie, którzy przez wiele lat zajmowali stanowiska dowódcze. Na wysokość świadczenia wpływają między innymi stopień wojskowy, długość służby oraz termin przejścia na emeryturę.
Warto jednak zaznaczyć, że najwyższa emerytura wypłacana w Polsce przez ZUS jest jeszcze wyższa od rekordowego świadczenia wojskowego i przekracza 54 tys. zł brutto miesięcznie.
Wojskowe Biura Emerytalne wypłacają również świadczenia w ramach renty wdowiej. W marcu 2026 roku korzystało z nich 2149 osób, a przeciętna kwota tego świadczenia wynosiła 536,57 zł.
Podcasty
Playlisty tematyczne
