- Ceny gazu w Europie wzrosły o blisko 10%, osiągając 95 euro/MWh, co wskazuje na powrót widma kryzysu energetycznego w 2026 roku.
- Gwałtowny wzrost cen gazu to efekt zbliżającego się ochłodzenia w Europie i awarii ograniczających dostawy, m.in. z Norwegii.
- Europejskie magazyny gazu są zapełnione w zaledwie 72% (Niemcy < 60%), co drastycznie obniża bufor bezpieczeństwa przed zimą.
- W odpowiedzi na ryzyko, Niemcy przygotowują awaryjny plan ponownego uruchomienia elektrowni węglowych i olejowych, aby oszczędzać gaz do marca 2028 roku.
Dlaczego ceny gazu rosną w listopadzie 2026?
Koniec marzeń o tanim gazie tej jesieni. Po kilku dniach uspokojenia i spadków, ceny surowca znów wystrzeliły. To bolesny zwrot akcji dla rynku, który na chwilę odetchnął, gdy notowania spadły z okolic 104 euro do 78 euro za megawatogodzinę. Teraz ten optymizm wyparował. Gwałtowny skok cen gazu w listopadzie 2026 roku, sięgający blisko 10 procent, to bezpośredni efekt zbiegu kilku niekorzystnych czynników.
Po pierwsze, pogoda. Prognozy meteorologiczne dla Europy są jednoznaczne – od 17 listopada ma nadejść wyraźne ochłodzenie, a kolejne fale chłodu mogą pojawić się na przełomie listopada i grudnia. Niższe temperatury oznaczają jedno: wyższe zapotrzebowanie na gaz do ogrzewania domów i firm. Po drugie, problemy z dostawami. Głównymi winowajcami są prognozy o nadchodzącym ochłodzeniu w Europie oraz awarie, które ograniczają dostawy surowca z Norwegii, między innymi z kluczowego złoża Troll. W tle pojawiają się też echa wielkiej polityki. Stwierdzenie byłego prezydenta USA, Donalda Trumpa, że Ameryka nie potrzebuje porozumienia z Iranem, gasi nadzieje na szybkie zwiększenie dostaw LNG z Zatoki Perskiej.
Jak niski jest poziom zapasów gazu w Europie?
Wszystkie te problemy nie byłyby tak groźne, gdyby nie jeden, fundamentalny fakt: Europa wchodzi w sezon grzewczy z niepokojąco niskimi rezerwami. To właśnie stan magazynów sprawia, że rynek reaguje tak nerwowo na każdą negatywną informację. Liczby mówią same za siebie. Sytuację pogarsza fakt, że magazyny gazu w Unii Europejskiej są zapełnione w niespełna 72 procentach, podczas gdy pięcioletnia średnia dla tego okresu to około 89 procent.
To potężna różnica, która pokazuje, jak mały jest bufor bezpieczeństwa. W najgorszej sytuacji są Niemcy, największa gospodarka kontynentu. Tamtejsze magazyny są zapełnione w niecałych 60 procentach. Oznacza to, że w razie nagłego skoku popytu lub dalszych problemów z dostawami, rezerwy mogą skończyć się znacznie szybciej, niż ktokolwiek by sobie tego życzył. To scenariusz, który spędza sen z powiek politykom i prezesom firm energetycznych w całej Europie.
Czy Niemcy uruchomią elektrownie węglowe zimą 2026/2027?
Właśnie z powodu tych obaw rząd w Berlinie postanowił działać i nie czekać na rozwój wypadków. Media donoszą, że trwają prace nad rozwiązaniem, które wielu osobom może przypominać metody stosowane w szczycie kryzysu energetycznego z 2022 roku. Chodzi o przygotowanie do pracy rezerwowych elektrowni zasilanych węglem i olejem opałowym. Jednostki te normalnie pozostają wyłączone i są uruchamiane tylko w skrajnych przypadkach, by ratować stabilność sieci.
Nowe przepisy miałyby pozwolić na ich włączenie również wtedy, gdy rząd formalnie ogłosi stan nadzwyczajny z powodu niedoborów gazu. W odpowiedzi na rosnące ryzyko, rząd w Berlinie przygotowuje przepisy, dzięki którym rezerwowe Niemcy elektrownie węglowe i olejowe będą mogły zostać uruchomione w razie ogłoszenia stanu nadzwyczajnego. Celem jest oszczędzanie cennego gazu dla gospodarstw domowych i kluczowych gałęzi przemysłu. Operatorzy takich elektrowni byliby zobowiązani do zgromadzenia zapasów węgla na 30 dni pracy lub oleju na 10 dni. Nowe regulacje mają obowiązywać aż do marca 2028 roku, co pokazuje, że niemiecki rząd spodziewa się, że zagrożenie kryzysem energetycznym utrzyma się przez co najmniej dwie najbliższe zimy.
Podcasty
Playlisty tematyczne
