Chcą opodatkować Orlen za granicą! Minister rządu Tuska interweniuje

Litwa planuje nowy podatek. Orlen może zostać jego głównym płatnikiem

Minister energii Miłosz Motyka odniósł się do planów litewskiego rządu dotyczących wprowadzenia podatku od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych, tzw. windfall tax. Nowa danina może objąć m.in. Orlen Lietuva, który prowadzi rafinerię w Możejkach. Zdaniem polskiego ministra sytuacja finansowa spółki na Litwie znacząco różni się od tej, w jakiej znajduje się Orlen w Polsce.

- Sytuacja Orlenu w Polsce i na Litwie jest diametralnie różna. Orlen Litwa ma w obecnej sytuacji nadzwyczajne straty, a nie nadzwyczajne zyski - powiedział minister energii Miłosz Motyka, odpowiadając na pytanie PAP Biznes dotyczące oceny planów nałożenia przez rząd Litwy na podmioty paliwowe, w tym na Orlen, podatku od nadmiarowych zysków, tzw. windfall tax.

Minister zwrócił uwagę, że w ciągu ostatnich dwóch dekad Orlen przeznaczył na inwestycje w rafinerię w Możejkach około 5 mld dolarów. Tymczasem łączny zysk osiągnięty przez koncern na Litwie w tym okresie wyniósł około 1 mld dolarów.

- Do tego zakład wymaga kolejnych nakładów inwestycyjnych, a zobowiązanie litewskiego rządu do udziału w tych wydatkach na poziomie około 50 mln euro od lat nie zostało zrealizowane. (…) W ostatnich tygodniach uważnie śledziłem wypowiedzi litewskich polityków w tej sprawie i na tej podstawie wnioskuję, że oni doskonale widzą złożoność tej sytuacji - powiedział Miłosz Motyka.

Nowy podatek może przynieść Litwie 70 mln euro

Premier Litwy Mindaugas Sinkevicius przekazał w czwartek, że uzgodniony przez koalicję rządową tymczasowy podatek od nadmiarowych zysków może objąć około dziesięciu przedsiębiorstw działających w litewskim sektorze paliwowym. Jednocześnie zaznaczył, że największym, a być może nawet jedynym podmiotem zobowiązanym do jego zapłaty będzie Orlen Lietuva.

- Orlen Lietuva to główna firma, która przerabia ropę naftową i produkuje różne produkty naftowe. To potencjalny główny płatnik windfall tax. Jednak według klasyfikacji działalności, istnieje jeszcze kilka innych firm związanych z produkcją paliw. Prawdopodobnie do dziesięciu, ale oczywiście rozmawiamy głównie o Orlenie - powiedział Sinkevicius w czwartek w publicznym nadawcy LRT, cytowany przez agencję BNS.

Jak informuje agencja BNS, litewska koalicja rządowa porozumiała się w środę w sprawie przygotowania projektu ustawy wprowadzającej czasowy podatek od ponadprzeciętnych zysków firm paliwowych. Według wstępnych wyliczeń przedstawionych przez premiera nowe rozwiązanie mogłoby zapewnić budżetowi państwa nawet 70 mln euro dodatkowych wpływów w 2027 roku.

Minister spraw zagranicznych Litwy Kestutis Budrys zaznaczył natomiast w czwartek, że przed podjęciem decyzji o wprowadzeniu podatku konieczne jest przeanalizowanie jego potencjalnego wpływu na inwestycje zagraniczne oraz strategiczne relacje międzynarodowe. Jego zdaniem sprawa wymaga również konsultacji z partnerami Litwy.

Eksperci oraz przedstawiciele rynku, z którymi rozmawiała agencja BNS, krytycznie ocenili proponowane rozwiązanie. W ich opinii konstrukcja podatku jest wadliwa, a wpływy do budżetu mogą okazać się niewielkie. Zwrócili przy tym uwagę, że choć sytuacja finansowa Orlen Lietuva poprawiła się dzięki wzrostowi cen paliw wywołanemu konfliktem na Bliskim Wschodzie, litewska rafineria przez wiele wcześniejszych lat przynosiła straty.

Przyszłość rafinerii w Możejkach pod znakiem zapytania

Na początku listopada prezes Orlenu Ireneusz Fąfara poinformował w rozmowie z PAP Biznes, że koncern rozważa zasadność przeznaczenia kolejnych znacznych środków na dokończenie instalacji pogłębionego przerobu ropy naftowej, znanej jako Bottom of the Barrel (BoB), w Możejkach. Alternatywnym scenariuszem pozostaje rezygnacja z przedsięwzięcia, co wiązałoby się z ryzykiem zamknięcia rafinerii. Według nieoficjalnych ustaleń do ukończenia inwestycji brakuje od 600 do 700 mln dolarów.

Szef Orlenu wyjaśnił, że w najbliższych tygodniach grupa przeanalizuje dwa możliwe rozwiązania. Pierwszym jest poniesienie dodatkowych, bardzo wysokich kosztów i dokończenie projektu BoB, co pozwoliłoby wydłużyć funkcjonowanie zakładu o kilkanaście lat. Drugim pozostaje odstąpienie od inwestycji i zaakceptowanie ryzyka, że rafineria w Możejkach znajdzie się wśród pierwszych tego typu obiektów w regionie, które zakończą działalność.

Przez ostatnie 20 lat Orlen wydał na zakup i unowocześnienie rafinerii w Możejkach ponad 5 mld dolarów. Z tej kwoty około 2,3 mld dolarów przeznaczono na przejęcie zakładu, natomiast 2,8 mld dolarów na jego modernizację. W tym samym okresie Orlen Lietuva osiągnęła łączny zysk w wysokości około 1 mld dolarów.

Jak podkreślił Ireneusz Fąfara, działalność rafinerii ma również duże znaczenie dla lokalnego rynku pracy. Orlen Lietuva zatrudnia w Możejkach około 1500 osób, a co najmniej 8 tys. kolejnych miejsc pracy funkcjonuje w przedsiębiorstwach współpracujących z zakładem.