Ile będzie kosztować wódka i piwo w 2027 roku?
Według wyliczeń Ministerstwa Finansów, półlitrowa butelka 40-procentowej wódki, kosztująca dziś 35,35 zł, po podwyżce akcyzy może kosztować 39,58 zł. To wzrost o 4,23 zł, czyli niemal 12 proc. Półlitrowe piwo w cenie 4,10 zł miałoby podrożeć do 4,28 zł, czyli o 18 groszy. Butelka wina 0,75 l, kosztująca 26,30 zł, miałaby kosztować 26,74 zł. To symulacje resortu finansów, przygotowane na podstawie cen z maja 2026 r. Ostateczne ceny zależą oczywiście od producentów i sprzedawców.
Postanowiliśmy sprawdzić, co stanie się, jeśli wejdą w życie kolejne przygotowywane właśnie przepisy.
Największe podwyżki mogą dotknąć "małpek". 100-militrowa butelka wódki o mocy 40 proc., kosztująca dziś 12 zł, po styczniowej podwyżce akcyzy i planowanym na lipiec zwiększeniu specjalnej opłaty mogłaby kosztować 16,54 zł. To o 4,54 zł więcej, czyli blisko 38 proc. W przypadku "małpki" 200 ml wzrost mógłby wynieść około 9,07 zł.
Nasze wyliczenia uwzględniają wzrost akcyzy, projektowaną opłatę od małpek oraz VAT od wynikającego z nich wzrostu ceny netto. Zakładamy, że producenci i sprzedawcy przeniosą dodatkowe koszty w całości na klientów, bez zwiększania marż.
Do tego mogą dojść wyższe opłaty za zezwolenia, koszty opakowań czy ograniczenia promocji. Ich wpływu na cenę konkretnej butelki nie można jednak wiarygodnie oszacować, dlatego nie doliczaliśmy ich do podanych kwot. Część zmian pozostaje zresztą na etapie projektów.
Wyższa akcyza na alkohol. Prezydent podpisał ustawę
18 listopada prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę podnoszącą akcyzę od 1 stycznia 2027 r. To jedyna z najważniejszych podwyżek, której wejście w życie jest już przesądzone. Zgodnie z wcześniejszym planem akcyza miała wzrosnąć o 5 proc. Rząd zdecydował jednak o podwyżce o około 20 proc. względem stawek z 2026 roku.
W przypadku alkoholu etylowego nowa stawka wyniesie 10 109 zł za hektolitr czystego alkoholu, zamiast planowanych 8811 zł. Akcyza na piwo wzrośnie z planowanych 12,04 do 13,82 zł za hektolitr na każdy stopień Plato. Zdrożeją również wino, cydr i inne napoje alkoholowe.
Wzrost akcyzy nie oznacza identycznego procentowego wzrostu cen detalicznych. Podatek stanowi znacznie większą część ceny wódki niż piwa, dlatego podwyżka będzie bardziej odczuwalna przy zakupie mocnych alkoholi.
Małpki nawet o 35 proc. droższe. Rząd szykuje kolejną podwyżkę
Ministerstwo Finansów przygotowało osobny projekt, przewidujący czterokrotne zwiększenie opłaty od małpek – z 25 do 100 zł za litr czystego alkoholu zawartego w opakowaniach do 300 ml. Dla butelki wódki 40-procentowej o pojemności 100 ml oznaczałoby to wzrost opłaty z 1 do 4 zł. Przy 200 ml opłata wzrosłaby z 2 do 8 zł, a przy 300 ml – z 3 do 12 zł.
Do tego dochodzi podwyżka akcyzy. Dla małpki 100 ml oznacza ona dodatkowe około 69 groszy, a dla 200 ml – około 1,37 zł. Przy założeniu pełnego przeniesienia obu kosztów na cenę netto i doliczeniu 23-procentowego VAT otrzymujemy wzrost ceny o około 4,54 zł dla 100 ml i 9,07 zł dla 200 ml.
To nasza symulacja, a nie oficjalna prognoza. Z kolei Ministerstwo Finansów szacuje, że projektowana zmiana może podnieść ceny małych opakowań alkoholu średnio o około 35 proc.
Nowa opłata miałaby obowiązywać od 1 lipca 2027 r., ale projekt UD416 nie został jeszcze uchwalony. Do wejścia w życie potrzebne będą zgoda parlamentu i podpis prezydenta, który może ustawę zawetować.
Czy małpki znikną ze sklepów?
Niezależnie od podwyżek podatków, rozważany jest również całkowity zakaz sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach. PiS złożyło projekt zakazujący sprzedaży napojów mocniejszych niż 12 proc. w butelkach mniejszych niż 500 ml. Oznaczałoby to zniknięcie z półek również opakowań 350 ml.
W dużej ustawie antyalkoholowej Senat zaproponował z kolei zakaz sprzedaży alkoholu powyżej 18 proc. w opakowaniach do 300 ml. Oba rozwiązania pozostają na etapie prac legislacyjnych. Gdyby zakaz wszedł w życie, małpki nie tyle zdrożałyby, ile przestałyby być dostępne w sklepach.
Koniec promocji piwa i nocna prohibicja
Duża ustawa antyalkoholowa przewiduje także zakaz reklamy i promocji piwa, po okresie przejściowym. Ograniczenia miałyby objąć między innymi rabaty, upusty oraz programy lojalnościowe. Nie oznacza to automatycznej podwyżki cen regularnych. Klienci mogliby jednak stracić możliwość korzystania z popularnych promocji, dzięki którym płacą dziś znacznie mniej za wielopaki czy większe zakupy.
Projekt przewiduje również ogólnopolski zakaz sprzedaży alkoholu na wynos w godzinach 22–6. Senat zaproponował, aby ograniczenie zaczęło obowiązywać od 1 czerwca 2027 r. Ustawa nie zakończyła jeszcze procesu legislacyjnego. O jej ostatecznym kształcie zdecyduje Sejm, a następnie prezydent, który może ją zawetować.
Wyższe opłaty dla sklepów. Ile doliczą do butelki?
Projekt przewiduje również podwojenie podstawowych opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Dla piwa i napojów do 18 proc. miałyby wzrosnąć z 525 do 1050 zł rocznie, a dla mocniejszych alkoholi z 2100 do 4200 zł. Jak wpłynie to na ceny? Jeśli sklep poniesie dodatkowy koszt 2100 zł rocznie i sprzeda w tym czasie 10 tys. butelek mocnego alkoholu, jego koszt wzrośnie średnio o 21 groszy na butelkę.
To przykładowe wyliczenie dla sklepu rozliczającego zezwolenie według stałej stawki. W praktyce wpływ zależy od wielkości sprzedaży i zasad naliczania opłat. Projekt UD416 zakłada też odrębne zmiany w ich obliczaniu, więc kosztów obu propozycji nie można automatycznie sumować.
Nowe koszty opakowań i kaucja za małpki
Na ceny alkoholu może wpłynąć także reforma rozszerzonej odpowiedzialności producentów (ROP). Zakłada ona zwiększenie udziału firm w kosztach zagospodarowania odpadów opakowaniowych. Według przykładowych wyliczeń Ministerstwa Klimatu i Środowiska obciążenia przypadające na pojedyncze opakowanie w okresie przejściowym mogą wynosić ułamki grosza lub kilka groszy. Ich dokładny wpływ na ceny alkoholu pozostaje jednak nieznany, a reforma nie została uchwalona.
Osobno rozważane jest objęcie systemem kaucyjnym jednorazowych szklanych butelek, w tym małpek. Wcześniej wskazywano możliwość wprowadzenia takiego rozwiązania od 2028 r., ale termin pozostaje niepewny. Kaucja zwiększyłaby kwotę płaconą przy kasie, lecz byłaby zwrotna po oddaniu opakowania, nie należy więc traktować jej jak podwyżki. Niemniej przy kasie trzeba będzie zostawić więcej.
Piwo bezalkoholowe bez podwyżki VAT, stacje bez zakazu sprzedaży
Nie wszystkie zapowiadane zmiany wejdą w życie. 18 listopada prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę podnoszącą VAT na wybrane napoje bezalkoholowe, w tym część piw, win i cydrów bezalkoholowych.
Stawka podatku miała wzrosnąć z 5 do 23 proc. Dla napoju kosztującego 5 zł brutto oznaczałoby to, przy pełnym przeniesieniu podatku na konsumenta, wzrost ceny do około 5,86 zł. Produkt kosztujący 6 zł mógłby podrożeć do około 7,03 zł.
Na razie tej podwyżki nie będzie. Sejm może jednak odrzucić prezydenckie weto większością trzech piątych głosów.
W trakcie prac legislacyjnych pojawiały się także pomysły ustalenia minimalnych cen alkoholu oraz całkowitego zakazu jego sprzedaży na stacjach paliw. Minimalna cena uniemożliwiałaby sprzedaż piwa czy wódki poniżej określonej kwoty, ale takie przepisy nie zostały uchwalone. Zakaz sprzedaży na stacjach paliw usunięto natomiast z dużego projektu podczas prac parlamentarnych.
Czarny scenariusz na 2027 rok.
Pewna jest więc podwyżka akcyzy od 1 stycznia 2027 r. Pozostałe projekty mogą zwiększyć koszty producentów i sprzedawców lub ograniczyć dostępność tańszego alkoholu, ale ich ostateczny kształt i terminy wejścia w życie nie są jeszcze przesądzone.
A co, gdyby spełnił się najbardziej niekorzystny dla konsumentów scenariusz? Przy założeniu, że wszystkie opisane wyżej podwyżki wejdą w życie, a dodatkowe koszty zostaną przeniesione na klientów, półlitrowa butelka wódki kosztująca dziś 35,35 zł mogłaby podrożeć do około 39,80 zł, piwo z 4,10 zł do 4,31 zł, a wino z 26,30 zł do 26,77 zł. Przy zakupie piwa w butelce zwrotnej do rachunku trzeba byłoby doliczyć złotówkę kaucji, co dawałoby 5,31 zł do zapłaty przy kasie.
W tej symulacji uwzględniliśmy akcyzę, przykładowy wzrost kosztów zezwoleń na sprzedaż alkoholu oraz szacunkowe opłaty za opakowania. Nie doliczaliśmy natomiast skutków ograniczenia promocji, które mogą być znacznie bardziej odczuwalne. Nie doliczamy też ewentualnych skutków zakazu reklamy. Jedno jest jednak pewne – taniej nie będzie.