Rośnie nowa branża? Polskie firmy poszerzają atomowe kompetencje

Ruszyły przygotowania do budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Na razie w Hiszpanii, gdzie siedem polskich firm szkoli się, by wejść do atomowego łańcucha dostaw. Stawką są miliardowe kontrakty i przyszłość polskich firm w atomie na dekady.

Elektrownia atomowa: budować będą w Polsce, uczą się w Hiszpanii

Przedstawiciele siedmiu polskich firm wzięli udział w szkoleniu zorganizowanym przez amerykański koncern Westinghouse w Madrycie. Jak informuje portal WNP, przedsiębiorstwa przygotowują się do produkcji komponentów i świadczenia usług na potrzeby pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, która powstanie w gminie Choczewo na Pomorzu.

W szkoleniu uczestniczyli przedstawiciele ZKS Ferrum, FAMAK, Energomontażu-Północ Gdynia, Mostostalu Siedlce, Mostostalu Kraków, Mostostalu Kielce oraz ZBUD. Firmy te specjalizują się przede wszystkim w produkcji konstrukcji stalowych i chcą wejść do łańcucha dostaw dla energetyki jądrowej.

Uczestnicy zapoznawali się z wymaganiami technicznymi i jakościowymi obowiązującymi w tej branży, procedurami kwalifikacji dostawców oraz doświadczeniami z innych projektów jądrowych. Odwiedzili także pełnowymiarowy symulator nastawni elektrowni z reaktorem AP1000, czyli technologią wybraną dla polskiej inwestycji.

Najważniejszym wyzwaniem dla przedsiębiorstw jest spełnienie wymagań standardu ASME NQA-1, który określa zasady zapewnienia jakości w przemyśle jądrowym. Pomyślne przejście procesu kwalifikacji otworzy im drogę do ubiegania się o zamówienia nie tylko w Polsce, ale także przy innych elektrowniach wykorzystujących technologię Westinghouse.

Nie tylko jedna elektrownia

Budowanie kompetencji krajowego przemysłu to jeden z celów polskiego programu jądrowego. Mówił o tym niedawno Marek Woszczyk, prezes Polskich Elektrowni Jądrowych (PEJ), w podcaście Polityki Insight „Polska patrzy na północ”. Wskazywał, że spółka koncentruje się na trzech zadaniach: dotrzymaniu harmonogramu, utrzymaniu budżetu i możliwie dużym udziale polskich przedsiębiorstw w inwestycji. Podkreślał przy tym, że korzyści dla krajowego przemysłu nie powinny ograniczać się do kontraktów przy pierwszej elektrowni. Równie ważne jest zdobycie doświadczenia i kwalifikacji, które pozwolą polskim firmom ubiegać się o zamówienia przy następnych projektach jądrowych w Europie i na świecie. Dzięki temu udział w budowie elektrowni na Pomorzu może stać się dla nich początkiem działalności na nowym rynku.

Polska też planuje już zresztą kolejną elektrownię. We wrześniu rząd przyjął aktualizację Programu polskiej energetyki jądrowej, przewidującego budowę dwóch elektrowni o łącznej mocy do 9 GW. Natomiast 13 października Ministerstwo Energii, PEJ i PGE podpisały porozumienie dotyczące współpracy przy przygotowaniu drugiej inwestycji.

Jako możliwe lokalizacje wskazywane są przede wszystkim Bełchatów i Konin. Ostateczna decyzja ma zapaść po przeprowadzeniu analiz i studiów wykonalności. Zgodnie z rządowym harmonogramem wybór partnera strategicznego zaplanowano na 2027 r., rozpoczęcie budowy na około 2032 r., a uruchomienie pierwszego reaktora na około 2040 r.

W przypadku drugiej elektrowni nie wybrano jeszcze technologii. Doświadczenie zdobyte przy współpracy z Westinghouse może jednak zwiększyć szanse polskich przedsiębiorstw na udział w tym projekcie, nawet jeśli zostanie w nim zastosowana inna technologia. Nie oznacza to jednak automatycznego uzyskania kontraktów.

Polskie firmy zdobyły już kontrakty za miliardy złotych

Udział krajowego przemysłu w przygotowaniach do budowy pierwszej elektrowni jądrowej już teraz jest znaczący. Jak poinformował Woszczyk podczas konferencji EuroPOWER, PEJ zawarły kontrakty z blisko 500 polskimi firmami o łącznej wartości 1,25 mld zł. Kolejne ponad 1 mld zł przypada na zamówienia udzielone przez amerykańskiego partnera inwestycji, firmę Bechtel.

Łączna wartość tych zamówień wynosi około 2,25 mld zł, co odpowiada jednak zaledwie 1–1,5 proc. wartości całego przedsięwzięcia. Dotychczasowe kontrakty obejmują przede wszystkim prace przygotowawcze, usługi inżynieryjne i budowę infrastruktury.

Znacznie trudniejsze jest uzyskanie zamówień na produkcję elementów samych reaktorów i instalacji jądrowych. W tym przypadku obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania dotyczące bezpieczeństwa, jakości i kontroli produkcji. Dlatego szkolenia i certyfikacja polskich dostawców mają duże znaczenie dla ich przyszłego udziału w inwestycji.

Przygotowania do budowy postępują

Tymczasem na Pomorzu trwają przygotowania do rozpoczęcia właściwej budowy elektrowni. Pod koniec października Polskie Elektrownie Jądrowe uzyskały pozwolenie na budowę infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Będzie ona obsługiwać inwestycję, a w przyszłości jej część ma służyć również mieszkańcom gminy Choczewo.

Z kolei 30 października spółka wystąpiła do wojewody pomorskiej o pozwolenie na wstępne roboty budowlane. Obejmą one m.in. wykonanie głębokich wykopów, zabezpieczenie terenu przed napływem wód gruntowych oraz budowę lądowej części układu chłodzenia elektrowni.

Pierwsza polska elektrownia jądrowa będzie składała się z trzech reaktorów AP1000 amerykańskiego Westinghouse. Rozpoczęcie zasadniczej budowy, czyli wylanie pierwszego betonu jądrowego, zaplanowano na 2028 r. Pierwszy reaktor ma zostać uruchomiony w 2036 r., a dwa kolejne w następnych latach.

NAIMSKI: ATOM, A NIE FARMY WIATROWE!

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki

ROLKI