Spis treści
Symboliczna kwota za lata udręki
Specjalne świadczenie to próba zadośćuczynienia za krzywdy wyrządzone w czasach PRL. 1 marca każdego roku kwota ta jest waloryzowana automatycznie. Według prognoz, w 2026 roku wzrośnie ona do poziomu 348,22 zł brutto. Choć dla budżetu domowego to zawsze dodatkowy zastrzyk gotówki, w zderzeniu z dramatem tamtych lat, podwyżka ta wciąż wydaje się jedynie symbolicznym gestem wobec ofiar systemu.
Wysyłali ich na pewną śmierć
W latach 1949-1959 machinę represji poczuło na własnej skórze około 200 tysięcy młodych ludzi. Zamiast służyć w mundurze, trafiali do kopalń, traktowani jak niewolnicy. Byli to synowie inteligencji czy żołnierze AK – dla władzy „element niepewny”. Bez doświadczenia i zabezpieczeń zjeżdżali pod ziemię, m.in. w kopalniach uranu w Kowarach. Bilans tego okrucieństwa jest przerażający: tysiąc ofiar śmiertelnych i dziesięć tysięcy kalek. Dziś żyje już tylko garstka świadków tamtego piekła, mających od 90 do 94 lat.
Kto może liczyć na pieniądze?
ZUS precyzyjnie określa, komu należy się dodatek. Lista uprawnionych jest wąska i dotyczy konkretnych grup poszkodowanych przez reżim. O środki mogą ubiegać się osoby, które w przeszłości były:
- żołnierzami zastępczej służby wojskowej w latach 1949-1959, zmuszanymi do pracy w kopalniach, kamieniołomach lub zakładach uranowych,
- wcielonymi do brygad „Służby Polsce” w 1949 roku i skierowanymi do katorżniczej pracy pod ziemią,
- żołnierzami przymusowo zatrudnionymi w batalionach budowlanych w tym samym okresie.
Tak zmienią się dodatki do emerytur od marca 2026 roku
10
Ważne formalności i jeden haczyk
Aby pieniądze wpłynęły na konto, konieczne jest złożenie wniosku w ZUS wraz z zaświadczeniem z Wojskowego Centrum Rekrutacji (dawne WKU). Urzędnicy zwracają jednak uwagę na istotną zasadę, o której łatwo zapomnieć. Nie można łączyć tego świadczenia z innymi dodatkami, np. kombatanckim, za tajne nauczanie czy dla osób deportowanych. ZUS wypłaci tylko jedno, najkorzystniejsze świadczenie, a wyboru często musi dokonać sam zainteresowany.
Podcasty
Playlisty tematyczne
