- Początki polskiego systemu kaucyjnego były trudne ze względu na niską świadomość społeczną (tylko 47% Polaków rozumiało zasady we wrześniu 2025 r.) i brak odpowiedniej edukacji, co obciążyło pracowników sklepów.
- Sieci handlowe skutecznie usprawniły zwrot butelek, np. Netto odnotowało 5,5-krotny wzrost zwrotów między styczniem a lutym 2026 r., dzięki oddzieleniu punktów zwrotu od kas.
- Automaty Drive-Thru to przyszłość systemu kaucyjnego, umożliwiając szybki zwrot butelek bezpośrednio z samochodu na parkingach, co zwiększa wygodę i dostępność.
- Polacy traktują kaucję jako sposób na oszczędność, a system, pomimo początkowych trudności, staje się wygodnym elementem codzienności, także dzięki odpornym na warunki pogodowe automatom zewnętrznym.
Początki systemu kaucyjnego w Polsce. Dlaczego były trudne?
Start systemu kaucyjnego nie był łatwy. Badanie IBRiS przeprowadzone we wrześniu 2025 roku na zlecenie agencji Clear Communication Group pokazało, że tuż przed wdrożeniem tylko 47 proc. Polaków rozumiało jego zasady. Reszta albo o nim słyszała, ale nie znała szczegółów, albo nie zetknęła się z nim w ogóle. Mimo że kampania edukacyjna Ministerstwa Klimatu i Środowiska ruszyła 1 września 2025 roku, wielu klientów wciąż nie wiedziało, jak postępować z opakowaniami. To sprawiło, że cały ciężar edukacji spadł na pracowników sklepów, a proces zwrotu stał się dla wielu osób uciążliwy.
– Dla klienta twarzą systemu kaucyjnego jest osoba za ladą. Nie interesuje go, ilu mamy w Polsce operatorów, ale czy proces jest wygodny i zrozumiały. Od jasnych oznaczeń, przez proste komunikaty, po empatyczną obsługę – od tego zależy, czy zwrot stanie się naturalnym nawykiem, czy będzie nazywany uciążliwym obowiązkiem – tłumaczy Magdalena Markiewicz, prezes zarządu PolKa – Polska Kaucja.
Jak sklepy radzą sobie ze zwrotem butelek?
Frustracja klientów i kolejki, o których donosiły media, okazały się problemem przejściowym. Sieci handlowe, które wcześniej przygotowały się na zmiany, szybko opanowały sytuację. Przykładem jest Netto, gdzie klienci błyskawicznie przeszli od nauki do regularnego korzystania z systemu. Najlepszym dowodem na to jest fakt, że tylko między styczniem a lutym 2026 roku liczba zwrotów w tej sieci wzrosła aż 5,5-krotnie. Kluczem do sukcesu okazało się oddzielenie punktów zwrotu od kas, co pozwoliło uniknąć blokowania obsługi pozostałych klientów.
– Nasi klienci błyskawicznie przeszli od etapu nauki do fazy nawyku. W naszych sklepach butelki nie są przyjmowane przy kasach, więc ich nie blokują. Medialne doniesienia o frustracji to klasyczny objaw choroby wieku dziecięcego, która już wygasa wraz ze stabilizacją systemu. Polacy nie tylko doceniają wpływ na środowisko, ale przede wszystkim traktują kaucję jako prosty i skuteczny sposób na obniżenie codziennych rachunków – mówi Jakub Linkowski, kierownik działu wsparcia operacji w Netto.
Zwrot butelek w trybie Drive-Thru to przyszłość
Największą rewolucją okazuje się jednak zmiana podejścia do lokalizacji samych automatów. Coraz więcej maszyn pojawia się na zewnątrz sklepów, bezpośrednio przy parkingach. Takie rozwiązanie, inspirowane modelem Drive-Thru, sprawia, że zwrot butelek jest szybszy i nie wymaga wnoszenia pustych opakowań do sklepu. Kierowca podjeżdża, oddaje butelki do automatu i od razu otrzymuje voucher. Tegoroczna zima była prawdziwym testem dla tej technologii, ale jak zapewnia Jakub Linkowski, zewnętrzne automaty działały niezawodnie nawet przy mrozie i opadach śniegu.
Wygoda i dostępność stają się standardem. Potwierdzają to również projekty pilotażowe, takie jak ten zrealizowany przez PolKa – Polska Kaucja w Tarnobrzegu. Wolnostojący automat nad jeziorem pracował przez trzy miesiące bez przerwy, obsługując tysiące opakowań. – Automat pracował 24/7 przez trzy miesiące, obsługując tysiące opakowań bez awarii. Testy pokazały odporność na zmienne warunki pogodowe i korzyść całodobowej dostępności, z której korzystali również turyści – podsumowuje Bartosz Dworaczyk, Product Manager w 4VS. Wygląda na to, że w 2026 roku system kaucyjny w Polsce przestaje być wyzwaniem, a staje się po prostu wygodnym elementem codzienności.
Podcasty
Playlisty tematyczne
