- W USA odnotowano 12,7 mln "nadmiarowych" zgonów od 1999 r., a ogólna śmiertelność w 2022 r. była tam o 38% wyższa niż w innych bogatych krajach, mimo dostępu do nowoczesnej medycyny.
- Ponad połowa nadmiarowych zgonów w 2022 r. wynikała z chorób serca i metabolicznych, takich jak cukrzyca, których trend śmiertelności po 2010 r. ponownie wzrósł.
- USA zmaga się również z "cichą epidemią" przedawkowań narkotyków (ponad 130 tys. zgonów z fentanylu w 2022 r.), chorób alkoholowych i samobójstw, których wskaźniki wielokrotnie przewyższają inne bogate państwa.
- Głębokie przyczyny problemu leżą poza samym systemem medycznym, obejmując czynniki społeczne i ekonomiczne, takie jak ubóstwo, nierówności i styl życia, co wymaga kompleksowych działań.
Dlaczego w USA umiera więcej osób niż w innych bogatych krajach?
Wydawałoby się, że w kraju z dostępem do najnowocześniejszej medycyny ludzie powinni żyć dłużej i zdrowiej. Rzeczywistość w Stanach Zjednoczonych jest jednak zupełnie inna. Mimo bogactwa i postępu technologicznego, Amerykanie umierają znacznie częściej i w młodszym wieku niż mieszkańcy innych wysoko rozwiniętych państw, takich jak Kanada, Japonia czy kraje Europy Zachodniej. Problem ten zbadali naukowcy z Boston University School of Public Health, a wyniki ich analizy opublikowano na łamach prestiżowego pisma „JAMA Network Open”. Liczby są alarmujące. Okazało się, że w badanym okresie od 1999 do 2022 roku w USA doszło do około 12,7 miliona nadmiarowych zgonów, a w samym 2022 roku ogólna śmiertelność była tam o 38 proc. wyższa niż w pozostałych zamożnych krajach.
Choroby serca i cukrzyca. To one zabijają najczęściej
Analitycy przyjrzeli się głównym przyczynom tej dramatycznej różnicy. Na pierwszym miejscu, jako główny winowajca, znalazły się choroby układu krążenia. Schorzenia takie jak choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze czy udar mózgu zbierają w Stanach Zjednoczonych ogromne żniwo. Co niepokojące, po okresie, w którym śmiertelność z tego powodu spadała, po 2010 roku trend się odwrócił i znów zaczął rosnąć. Tuż za problemami kardiologicznymi plasują się choroby metaboliczne, z cukrzycą i chorobami nerek na czele. Skala problemu jest ogromna. Łącznie choroby kardiologiczne i metaboliczne odpowiadały za ponad połowę wszystkich nadmiarowych zgonów w Stanach Zjednoczonych w 2022 roku. Do tej ponurej listy dochodzą również różne formy demencji, w tym choroba Alzheimera, która jest jedną z głównych przyczyn śmierci wśród osób powyżej 85. roku życia.
Druga plaga: Fentanyl, alkohol i samobójstwa
Równolegle do kryzysu związanego z chorobami przewlekłymi, Amerykę toczy inna, równie śmiertelna plaga – zgony spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych. Badanie pokazuje gwałtowny wzrost liczby śmierci związanych z przedawkowaniem narkotyków, chorobami wywołanymi przez alkohol oraz samobójstwami. Szczególnie silny wzrost odnotowano po 2013 roku, gdy na amerykańskim rynku narkotykowym rozpowszechnił się fentanyl, a liczba zgonów związanych z zatruciami narkotykami w 2022 roku przekroczyła 130 tysięcy. Jak podkreślają autorzy badania, wskaźniki te są wielokrotnie wyższe niż w jakimkolwiek innym bogatym państwie. To cicha epidemia, która dotyka ludzi w każdym wieku, niszcząc rodziny i całe społeczności.
Nie tylko medycyna. Problem leży głębiej niż w systemie zdrowia
Autorzy badania zwracają uwagę, że zrzucanie całej winy na system opieki zdrowotnej byłoby zbyt dużym uproszczeniem. Problem jest znacznie bardziej złożony i ma głębokie korzenie społeczne oraz ekonomiczne. Styl życia, wszechobecne ubóstwo, nierówności społeczne i przewlekły stres to czynniki, które bezpośrednio wpływają na zdrowie milionów Amerykanów.
- Kraje mające podobny lub nawet gorszy dostęp do zaawansowanych technologii medycznych osiągają znacznie lepsze wyniki zdrowotne niż USA. Musimy zastanowić się, jakie rozwiązania wdrożyły te państwa i czy można byłoby zastosować je również u nas – powiedział główny autor badania, doktor Jacob Bor.Dodatkowo, pandemia COVID-19 tylko pogłębiła istniejące problemy, odpowiadając za około jedną piątą nadmiarowych zgonów w latach 2020-2022. Wyższa niż w innych krajach jest także śmiertelność z powodu HIV/AIDS, zabójstw czy wypadków komunikacyjnych. Wnioski są jasne: aby odwrócić ten tragiczny trend, potrzeba nie tylko nowych leków, ale przede wszystkim kompleksowych działań politycznych i społecznych, które realnie poprawią warunki życia i zdrowie całego społeczeństwa.
Podcasty
Playlisty tematyczne
