- Rząd Donalda Tuska proponuje wykorzystanie unijnego programu SAFE, aby pożyczyć 44 miliardy euro na korzystnych warunkach dla modernizacji polskiej armii.
- Prezydent Andrzej Duda i prezes NBP Adam Glapiński przedstawili konkurencyjny projekt "polski SAFE 0 proc.", który zakłada finansowanie armii z zysku NBP.
- Minister finansów Andrzej Domański krytykuje prezydencki pomysł jako droższy i niepewny, podkreślając pilną potrzebę wykorzystania unijnych środków dostępnych "teraz".
- Kluczowa decyzja prezydenta dotycząca ustawy wdrażającej unijny program musi zapaść do 20 marca, co świadczy o ogromnej presji czasu w kwestii finansowania obronności.
Program SAFE czy polski fundusz? Dwa pomysły na pieniądze dla wojska
Modernizacja polskiej armii wymaga ogromnych pieniędzy, a rząd i obóz prezydencki mają zupełnie inne pomysły, skąd je wziąć. Rząd Donalda Tuska forsuje rozwiązanie oparte na unijnym programie SAFE (ang. Support to Ukraine's Defence and Economy). W ramach tego mechanizmu Polska mogłaby pożyczyć 44 miliardy euro na bardzo korzystnych warunkach. Pieniądze miałyby trafić do specjalnego funduszu w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK), który obsługiwałby te środki. Odpowiednia ustawa, która to umożliwia, czeka już tylko na podpis prezydenta.
Jednak Andrzej Duda, wspólnie z prezesem Narodowego Banku Polskiego Adamem Glapińskim, zaproponował alternatywę. Ich pomysł to tzw. "polski SAFE 0 proc.". Zakłada on utworzenie w BGK Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, który byłby zasilany z zysku NBP. Projekt ustawy w tej sprawie wpłynął już do Sejmu. Mamy więc na stole dwa konkurencyjne projekty, a czas na podjęcie decyzji szybko się kończy.
Ile kosztuje modernizacja wojska i dlaczego czas jest kluczowy?
Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański nie ma wątpliwości, które rozwiązanie jest lepsze. Jego zdaniem propozycja prezydencka jest nie tylko droższa, ale też niepewna. Kluczowym argumentem rządu jest natomiast dostępność środków z Unii Europejskiej.
Mamy w tej chwili, a właściwie pan prezydent ma na stole, gotowy projekt, 44 miliardy euro do wykorzystania teraz. Nie za rok, nie za 10 lat, tylko w tej chwili na modernizację polskiej armii. Nie ma sensu zwlekać z podpisem – mówił Andrzej Domański. Presja czasu jest ogromna. Prezydent ma podjąć decyzję w sprawie ustawy wdrażającej unijny program do 20 marca. Według ministra finansów unijny program SAFE to 44 miliardy euro, które można wykorzystać na modernizację armii praktycznie od zaraz. Domański podkreśla, że rządowy projekt tworzy dodatkowo rezerwy walutowe dla Narodowego Banku Polskiego, co wzmacnia stabilność finansów państwa.
Zarzuty ministra Domańskiego: "SAFE 0 zł" i wątpliwości wokół NBP
Szef resortu finansów wprost krytykuje pomysł obozu prezydenckiego, nazywając go "SAFE 0 zł". Jego zdaniem opieranie tak ważnego projektu na przyszłych zyskach NBP jest ryzykowne, a w praktyce oznacza dalsze zadłużanie państwa. - Miał być „SAFE 0 proc.”, a jest „SAFE 0 zł”. Miały być zyski z Narodowego Banku Polskiego, a mamy punkty, które mówią o finansowaniu przez Bank Gospodarstwa Krajowego, czyli zaciąganiu kolejnych długów – ocenił Domański.Zdaniem szefa resortu finansów, prezydencka alternatywa to w rzeczywistości nieefektywne finansowanie armii, które opiera się na zaciąganiu kolejnych długów przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Minister wyraził również obawy dotyczące niezależności banku centralnego. Choć nie wskazał wprost, kto stoi za inicjatywą, podkreślił, że priorytetem powinna być dbałość o stabilność polskiej waluty i wiarygodność kraju. "Mam nadzieję, że te cele podziela zarówno prezydent, jak i NBP. Dla nas kluczowe w tej chwili jest to, aby jak najszybciej pozyskać środki na modernizację polskiej armii" – podsumował minister.
Podcasty
Playlisty tematyczne
