Emerytura po zmarłym współmałżonku. Komu przysługuje? Jak się o nią starać?

2020-11-04 6:00 DR
pieniądze złotówki
Autor: Shutterstock

Jeśli straciłaś (-eś) współmałżonka, nie zostaniesz bez środków do życia. Wdowa lub wdowiec ma prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Dowiedz się, w jakich sytuacjach żonie lub mężowi przysługuje prawo do przeniesienia na siebie świadczenia zmarłego małżonka i jak je uzyskać.

Możesz wybierać wyższe świadczenie

Po śmierci męża lub żony, żyjący współmałżonek może przejąć jego świadczenie wypłacane przez ZUS. Jeśli wdowa ma już prawo do emerytury, wówczas musi wybrać: albo własną emeryturę albo rentę po zmarłym mężu. Często małżonek może wtedy otrzymać dużo wyższe świadczenie. Taka sytuacja częściej dotyczy emerytury pobieranej przez mężczyzn, którzy zwykle mają wyższe zarobki oraz więcej udokumentowanych lat pracy. Zatem - jeżeli emerytura mężu jest wyższa od twojej, możesz złożyć wniosek o przyznanie świadczenia po zmarłym małżonku. Prawo to przysługuje również wdowcowi. Taka „przeniesiona” emerytura lub renta, będzie nieco mniejsza niż pierwotne świadczenie. Mimo tego, może się okazać, że pobieranie emerytury po zmarłym współmałżonku jest opłacalne.

ZOBACZ TAKŻE: Rewolucja w emeryturach. Nowa waloryzacja rent i emerytur 2021 [TABELA]

Uwaga!

Zasady przejmowania świadczeń z ZUS po zmarłych członkach rodziny, są uregulowane przez ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Ten akt prawny wprowadza zasadę, zgodnie z którą przejęte świadczenie zawsze będzie wypłacane pod nazwą renty rodzinnej. Takie nazewnictwo obowiązuje nawet wtedy, gdy zmarły wcześniej pobierał emeryturę, a nie rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Tomasz Walczak VIDEOBLOG: 500+ dla emerytów. Program będzie kosztować miliardy.

Kiedy przysługuje

Masz prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, który w chwili śmierci:

*miał ustalone prawo do lub spełniała warunki do jej uzyskania

* miał ustalone prawo do emerytury pomostowej;

* miał ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, albo spełniała warunki do jej uzyskania

* pobierał zasiłek przedemerytalny

* pobierała świadczenie przedemerytalne

* pobierała nauczycielskie świadczenie kompensacyjne

Przy ocenie prawa do renty ZUS przyjmuje, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Koronawirus w Polsce. Czy można zachorować dwa razy? [KOMENTARZ EKSPERTA]

Kto ma prawo do renty po zmarłym małżonku

1. Wdowa lub wdowiec, który do dnia śmierci pozostawał we wspólności małżeńskiej, jeżeli:

* w chwili śmierci małżonka miał skończone 50 lat lub był niezdolny do pracy albo

 * wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku, które nie ukończyło 16 lat, a jeśli uczy się w szkole – 18 lat

 * opiekuje się dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy i do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej

 * ukończył 50 lat lub stał się niezdolny do pracy już po śmierci współmałżonka, lecz nie później niż 5 lat od jego śmierci albo od zaprzestania wychowywania dzieci.

2. Owdowiała osoba, która nie spełnia tych warunków i nie ma źródła utrzymania, ma prawo do renty rodzinnej:

 * przez rok od śmierci współmałżonka;

 * przez okres uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu kwalifikującym do wykonywania pracy zarobkowej – nie dłużej niż przez 2 lata od śmierci współmałżonka.

3. Małżonka lub małżonek rozwiedziony albo wdowa lub wdowiec, którzy w chwili śmierci współmałżonka nie pozostawali z nim we wspólności małżeńskiej, mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli – oprócz spełnienia wymienionych warunków – mieli w dniu śmierci współmałżonka prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.

Prawo do renty ma również małżonka rozwiedziona lub pozostająca w separacji, jeśli udowodni, że bezpośrednio przed śmiercią współmałżonka otrzymywała od niego alimenty na podstawie porozumienia między rozwiedzionymi/separowanymi (nie dotyczy to mężczyzny).

Jaka wysokość

Renta rodzinna dla współmałżonka wynosi  85 proc. świadczenia zmarłego i nie może być niższa niż kwota minimalnej renty rodzinnej – obecnie 1200 zł. Jest co roku waloryzowana. Może być zawieszona albo zmniejszona

Najnowsze