- Czym są cyfrowe pułapki? To podstępne komunikaty i interfejsy w internecie, które nakłaniają cię do niechcianych zakupów, ukrywają ważne opcje lub wywierają presję czasu.
- Kto za tym stoi? Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wraz z Fundacją LexCultura rozpoczynają nową kampanię edukacyjną wymierzoną w nieuczciwe praktyki online.
- Jaki jest plan? W 2027 roku powstanie specjalna gra edukacyjna, ale już teraz możesz nauczyć się rozpoznawać te triki i wziąć udział w darmowych warsztatach. Sprawdź, na co uważać.
UOKiK idzie na wojnę z dark patterns. Tak sklepy manipulują twoimi decyzjami
Licznik, który nerwowo odlicza czas do końca promocji, ukryte w koszyku dodatkowe opłaty albo przycisk do rezygnacji z usługi, którego znalezienie graniczy z cudem. Każdy, kto robi zakupy w internecie, spotkał się z takimi praktykami. To tak zwane dark patterns, czyli cyfrowe pułapki, których celem jest świadome wprowadzenie konsumenta w błąd i zmuszenie go do podjęcia decyzji, której w innych warunkach by nie podjął. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów mówi „dość” i w ramach kampanii „Stop Znieczulicy – Wyloguj Obojętność” wytacza ciężkie działa przeciwko manipulatorom.
Najbardziej zaskakującym elementem nowej strategii jest zapowiedź stworzenia specjalnej gry edukacyjnej. Projekt, przygotowywany wspólnie z Fundacją LexCultura, ma w przystępny i angażujący sposób uczyć Polaków, jak rozpoznawać nieuczciwe mechanizmy w sieci. To pierwsze tego typu narzędzie w Polsce, które zamiast suchych komunikatów postawi na interaktywną naukę. Gra ma być dostępna w 2027 roku i trafić również do szkół, by edukować najmłodszych konsumentów. Celem jest zbudowanie całego pokolenia świadomych użytkowników, którzy nie dadzą się nabrać na tanie sztuczki e-sklepów.
Jak nie dać się oszukać już dziś?
Chociaż na premierę gry trzeba będzie jeszcze poczekać, UOKiK nie zostawia konsumentów bez wsparcia. Już 20 września odbędą się bezpłatne warsztaty online pod hasłem „Cyfrowe pułapki. Jak rozpoznawać nieuczciwe praktyki w sieci?”. Obowiązują zapisy.
To świetna okazja, by zdobyć praktyczną wiedzę i nauczyć się asertywności podczas internetowych zakupów. Wydarzenie jest częścią Tygodnia Edukacji, w ramach którego eksperci podpowiedzą, jak chronić swoje dane i pieniądze w cyfrowym świecie. Uczestnicy dowiedzą się, jak działają algorytmy profilujące, na czym polega presja społeczna w e-commerce i jak odróżnić prawdziwą okazję od marketingowej iluzji.
Dzięki tym pięciu trikom dużo zaoszczędzisz! Nie uwierzysz, jakie to proste
6
Klikaj świadomie, chroń swój portfel
Cała akcja ma jeden, nadrzędny cel – nauczyć nas wszystkich „klikać świadomie”. Nieuczciwi sprzedawcy bazują na naszym roztargnieniu, pośpiechu i braku wiedzy. Manipulują kolorami, układem strony i treścią komunikatów, by maksymalizować swoje zyski, często naszym kosztem. Dlatego zanim następnym razem sfinalizujesz transakcję, zatrzymaj się na chwilę. Sprawdź, czy w koszyku nie znalazły się produkty, których tam nie wkładałeś, a komunikat o „ostatnich sztukach w tej cenie” nie jest tylko sprytną zagrywką. Chwila uwagi to najlepsza ochrona przed cyfrowymi pułapkami i niechcianym wydatkiem.
Podcasty
Playlisty tematyczne
