Spis treści
Dostała pieniądze byłego męża z PPK
Historia Anny pokazuje, że podczas rozwodu warto pamiętać nie tylko o mieszkaniu, samochodzie czy oszczędnościach na koncie. Podziałowi może podlegać również rachunek PPK jednego z małżonków. I nie ma znaczenia, że formalnie należy on tylko do osoby, która pracowała i odkładała na nim pieniądze.
Anna przez kilka lat nie pracowała zawodowo. Zajmowała się dziećmi, podczas gdy jej mąż Michał regularnie oszczędzał w PPK. Po rozwodzie okazało się, że na jego rachunku znajduje się 80 tys. zł zgromadzonych w czasie trwania małżeńskiej wspólności majątkowej.
Ponieważ udziały obojga małżonków w majątku wspólnym były równe, Annie przypadła połowa tej sumy, czyli 40 tys. zł. Kobieta miała 42 lata, nie posiadała własnego rachunku PPK ani prawa do emerytury. Zdecydowała się więc na zwrot pieniędzy. Na jej część składało się 22 tys. zł pochodzących z wpłat męża, 17 tys. zł z wpłat jego pracodawców oraz 1 tys. zł dopłat państwa.
Niecała przyznana kwota trafiła jednak do jej kieszeni. Z pieniędzy wpłaconych przez pracodawców 30 proc., czyli 5,1 tys. zł, przekazano do ZUS. Kolejny tysiąc złotych, pochodzący z dopłat państwa, wrócił do Funduszu Pracy. Ostatecznie Annie przysługiwało 33,9 tys. zł przed ewentualnym podatkiem od zysków kapitałowych.
Żona może dostać połowę oszczędności męża
To nie jest odosobniony przypadek. Podobne sytuacje dotyczą wielu małżeństw, w których jedna osoba pracuje zawodowo, a druga zajmuje się domem i wychowaniem dzieci.
Adwokat Marlena Słupińska-Strysik przytacza przykład małżeństwa, które było razem przez 15 lat. Mąż pracował na etacie, natomiast żona przez znaczną część tego czasu zajmowała się dziećmi i prowadzeniem gospodarstwa domowego.
W chwili ustania wspólności majątkowej na rachunku PPK mężczyzny znajdowało się 60 tys. zł. Całość stanowiła majątek wspólny. Przy równych udziałach kobiecie przypadłoby więc 30 tys. zł.
– Jeżeli żona nie posiadała własnego rachunku PPK, mogła ubiegać się o przekazanie należnych jej środków w formie pieniężnej, z uwzględnieniem ustawowych potrąceń – wyjaśnia mecenas na łamach WP Finanse.
Nawet po kilku latach można upomnieć się o pieniądze
Wielu rozwiedzionych małżonków nie wie, że oszczędności zgromadzone w PPK mogą zostać uwzględnione przy podziale majątku. Co więcej, nie zawsze jest za późno, jeśli wcześniej sąd nie zajął się tą kwestią.
– Wiele osób nie zdaje sobie z tego sprawy. Wydaje im się, że skoro sąd wydał już wyrok dotyczący podziału majątku i nie było w nim mowy o środkach z PPK, to sprawa jest zamknięta. Nic bardziej mylnego. Jeżeli środki te nie zostały objęte wcześniejszym postępowaniem sądowym ani umownym podziałem majątku, można wrócić do tej kwestii również po upływie kilku lat – tłumaczy adwokat Rafał Pirożek na łamach WP Finanse.
Jak dodaje, od uruchomienia programu w 2019 roku na rachunkach uczestników najczęściej zgromadzono już od 20 do 50 tys. zł. To niemałe pieniądze, których pominięcie podczas rozwodu może oznaczać stratę dla jednego z byłych małżonków.
PPK coraz ważniejszym elementem podziału majątku
Zainteresowanie tymi pieniędzmi rośnie. Według danych KNF w 2025 roku łączna wartość zwrotów z PPK wyniosła 2, 744 mld zł. Rok wcześniej było to 1, 940 mld zł.
Adwokat Olga Sachanbińska-Dobrzyńska zauważa, że coraz więcej osób pamięta o PPK podczas rozliczania wspólnego majątku. Nadal jednak zdarzają się przypadki, gdy małżonkowie koncentrują się na podziale mieszkania, samochodu czy pieniędzy w banku, a zapominają o oszczędnościach emerytalnych.
Ważne jest przy tym, że podziałowi podlegają tylko środki zgromadzone w czasie trwania wspólności majątkowej. Pieniądze odłożone przed ślubem albo w okresie obowiązywania rozdzielności majątkowej nie są uwzględniane w takim rozliczeniu.
Jak odzyskać połowę pieniędzy z PPK po rozwodzie?
Samo orzeczenie rozwodu nie oznacza automatycznego podziału oszczędności. Byli małżonkowie muszą najpierw ustalić, jaka część pieniędzy należy się każdemu z nich. Mogą zawrzeć umowę o podział majątku albo zwrócić się do sądu, jeśli nie potrafią dojść do porozumienia.
Następnie, po uzyskaniu prawomocnego rozstrzygnięcia, należy zgłosić się do instytucji finansowej prowadzącej rachunek PPK. Ma ona trzy miesiące na dokonanie transferu lub zwrotu środków.
Jeżeli były małżonek posiada własny rachunek PPK, należna mu kwota może zostać na niego przelana. Jeśli go nie ma, może wybrać zwrot pieniędzy na konto bankowe albo transfer na rachunek lokaty terminowej.
Trzeba jednak uważać na potrącenia. Osoba, która przed ukończeniem 60 lat wybiera wypłatę gotówkową, nie otrzyma całej przypadającej jej części. 30 proc. środków pochodzących z wpłat pracodawcy trafia do ZUS, a od wypracowanego zysku pobierany jest 19-procentowy podatek.
Dlatego przed podpisaniem ugody rozwodowej lub zakończeniem podziału majątku warto dokładnie sprawdzić wszystkie rachunki PPK. Jak pokazuje historia Anny, mogą się na nich kryć dziesiątki tysięcy złotych, o które były małżonek ma pełne prawo się upomnieć.