- Polska wprowadza system Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) dla tekstyliów do kwietnia 2028 roku.
- Producenci tekstyliów będą ponosić finansową odpowiedzialność za odpady, promując gospodarkę obiegu zamkniętego.
- Nowe przepisy mają ograniczyć zalewanie rynku niskiej jakości ubraniami i poprawić recykling tekstyliów.
- Resort klimatu i środowiska planuje włączyć organizacje pozarządowe w zbiórki używanych ubrań.
Producenci ubrań będą ponosić finansową odpowiedzialność za "śmiecenie"
Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP) to mechanizm, który przenosi odpowiedzialność finansową za odpady na producentów wprowadzających produkty na rynek. W przypadku tekstyliów oznacza to, że firmy produkujące ubrania i buty będą musiały ponosić koszty związane z ich zbiórką, recyklingiem i utylizacją. Zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”, producenci będą finansowo odpowiedzialni za cały cykl życia swoich produktów.
Wiceminister Sowińska podkreśliła, że Polska ma obowiązek wprowadzenia zmian legislacyjnych do połowy czerwca 2027 roku, a system ROP musi zacząć funkcjonować do kwietnia 2028 roku. Obecnie trwają prace koncepcyjne nad strukturą systemu.
Koniec zalewania rynku tanimi ubraniami?
Wiceministra Sowińska zwróciła uwagę na problem zalewania rynku niskiej jakości ubraniami, zwłaszcza z Chin. ROP ma być odpowiedzią na ten kryzys odpadowy, promując ponowne użycie, naprawę i recykling tekstyliów.
Resort klimatu i środowiska organizuje spotkania prekonsultacyjne z branżą i stroną społeczną, aby uwzględnić ich postulaty w tworzonym prawie. Ustawa o ROP dla tekstyliów jest kluczowa dla skutecznego recyklingu i ponownego wykorzystania tekstyliów.
Przygotowanie systemu ROP dla branży tekstylnej
Przygotowanie systemu ROP dla tekstyliów wiąże się z kilkoma wyzwaniami:
- Włączenie organizacji pozarządowych: Resort chce, aby organizacje pozarządowe wspierały charytatywne zbiórki używanych ubrań.
- System zbierania danych: Niezbędne jest stworzenie systemu zbierania danych w ramach ROP, prawdopodobnie poprzez rozszerzenie funkcjonalności Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami (BDO).
- Ekomodulacja: Dostosowanie opłat w zależności od wpływu produktu na środowisko, aby motywować producentów do projektowania wyrobów łatwych do recyklingu.
Resortowi klimatu zależy na tym, aby punkty zwrotu tekstyliów były łatwo dostępne dla konsumentów. Obecny system oparty na Punktach Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) ma być rozbudowany.
Obowiązek oddawania tekstyliów do PSZOK
Od 1 stycznia 2025 roku konsumenci mają obowiązek oddawania zużytych tekstyliów do PSZOK-ów. Według wiceministry Sowińskiej, w ten sposób zbieranych jest kilkukrotnie więcej używanych produktów tekstylnych.
W resorcie trwają również prace nad ustawą o rozszerzonej odpowiedzialności producenckiej dla opakowań. Projekt zakłada wprowadzenie opłaty opakowaniowej, z której finansowane będzie funkcjonowanie systemu ROP.
Ustawa o ROP ma wdrożyć zapisy nowego rozporządzenia PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), które ma na celu ograniczenie negatywnego wpływu opakowań na środowisko.
Podcasty
Playlisty tematyczne
