- Rząd Tuska szykuje miliardowe oszczędności w programie bezpłatnych leków dla seniorów, co wynika z analizy kosztów przygotowanej przez NFZ.
- Głównym problemem jest pełne finansowanie przez państwo zarówno tanich, jak i znacznie droższych odpowiedników leków o identycznym działaniu.
- Dowiedz się, jakie trzy scenariusze zmian rozważa resort zdrowia i czy Twoje darmowe leki są zagrożone przez planowane modyfikacje.
Program bezpłatnych leków dla osób po 65. roku życia kosztuje państwo z roku na rok coraz więcej. Jak informuje „Rzeczpospolita”, Ministerstwo Zdrowia analizuje zmiany w systemie refundacji, które mają ograniczyć wydatki NFZ nawet o blisko 1,8 mld zł. Chodzi przede wszystkim o sposób finansowania leków o takim samym działaniu, ale oferowanych przez różnych producentów. Resort przekonuje, że seniorzy i emeryci nadal będą mieli dostęp do bezpłatnych terapii, jednak producenci droższych preparatów mogą zostać zmuszeni do obniżenia cen.
Koszty programu rosną z roku na rok
Program darmowych leków dla osób po 75. roku życia funkcjonuje od dekady. W 2023 roku został rozszerzony na wszystkich seniorów po ukończeniu 65 lat. Od tego momentu wydatki zaczęły gwałtownie rosnąć. Jak wynika z analizy NFZ, do której dotarła „Rzeczpospolita”, w ubiegłym roku z programu skorzystało około 7,2 mln osób. To o 3,2 proc. więcej niż rok wcześniej. Znacznie szybciej rosły jednak koszty refundacji – aż o 23,4 proc. Łącznie program bezpłatnych leków dla seniorów, dzieci i kobiet w ciąży kosztował budżet państwa 3,7 mld zł wobec 3 mld zł rok wcześniej.
Gdzie NFZ widzi największe oszczędności?
Największy problem – zdaniem autorów analizy – polega na tym, że państwo finansuje w 100 proc. zarówno najtańsze odpowiedniki leków, jak i ich znacznie droższe wersje, mimo że mają identyczne działanie terapeutyczne. Jako przykład wskazano popularne preparaty przeciwzakrzepowe. Najtańsze opakowanie kosztuje NFZ około 65 zł, podczas gdy za najdroższy odpowiednik Fundusz płaci ponad 370 zł. Oba preparaty pozostają całkowicie bezpłatne dla pacjenta. To właśnie takie różnice mają zostać ograniczone.
Trzy warianty zmian w refundacji
Z analizy wynika, że NFZ rozważa trzy scenariusze zmian. Pierwszy zakłada pełną refundację jedynie do wysokości ceny najtańszego odpowiednika. Jeśli pacjent wybierze droższy lek, będzie musiał sam dopłacić różnicę. Drugi wariant przewiduje stopniowe ograniczanie poziomu refundacji droższych preparatów poprzez tzw. korytarz cenowy. Trzecia propozycja opiera się na bardziej złożonych mechanizmach uwzględniających m.in. ceny zbytu netto oraz konkurencję pomiędzy producentami. W zależności od wybranego rozwiązania oszczędności mogą wynieść od około 500 mln zł do nawet 1,8 mld zł.
Resort zdrowia nie chce powtórki z braków leków
Ministerstwo Zdrowia nie zamierza jednak wprowadzać najbardziej radykalnego wariantu. Jak wynika z ustaleń „Rzeczpospolitej”, resort obawia się sytuacji, w której najtańszych odpowiedników mogłoby po prostu zabraknąć w aptekach. W efekcie seniorzy mogliby stracić realny dostęp do bezpłatnych terapii. Dlatego przed ewentualnymi zmianami konieczne mają być analizy rynku oraz negocjacje z producentami leków. Według nieoficjalnych informacji wdrożenie nowych zasad wymaga co najmniej kilku miesięcy przygotowań.
Część leków trafia do kosza
Eksperci zwracają uwagę, że problemem są nie tylko rosnące wydatki na refundację, lecz także marnowanie leków. Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Marek Tomków wskazuje, że wielu pacjentów odbiera duże zapasy bezpłatnych preparatów, których później nie wykorzystuje. Dzieje się tak m.in. po zmianie terapii, pobycie w szpitalu lub przerwaniu leczenia. Zdaniem aptekarzy warto rozważyć zmianę zasad wystawiania recept, tak aby pacjenci nie gromadzili leków nawet na wiele miesięcy do przodu.
Jednocześnie przedstawiciele branży podkreślają, że wszelkie zmiany powinny zachować podstawowy cel programu – zapewnienie seniorom i emerytom szerokiego dostępu do skutecznych i bezpiecznych leków, niezależnie od ich sytuacji finansowej.
Podcasty
Playlisty tematyczne
