- Sejm zwiększył dotacje na podręczniki i ćwiczenia dla uczniów szkół podstawowych.
- Podniesione zostaną opłaty wnoszone przez wydawców ubiegających się o dopuszczenie podręcznika.
- Nowe przepisy mają wejść w życie w 2026 roku.
Sejm zdecydował - więcej pieniędzy na podręczniki szkolne
Sejm znowelizował ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych, co oznacza zwiększenie środków na zakup podręczników i ćwiczeń dla uczniów szkół podstawowych. Dodatkowo, podniesione zostaną opłaty wnoszone przez wydawców starających się o dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego.
Za przyjęciem nowelizacji zagłosowało aż 416 posłów, przy braku głosów przeciwnych i 21 wstrzymujących się.
Podwyżki dla wydawców! Zapłacą więcej za dopuszczenie podręczników do szkół
Nowelizacja wprowadza istotne zmiany w wysokości opłat, które wydawcy muszą wnosić, składając wniosek o dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego. Opłaty te wzrosną z przedziału 800 zł – 6000 zł do 2800 zł – 14 000 zł.
Obecnie, jak informuje MEN, opłata dla większości podręczników papierowych wynosi 4800 zł. Stawka ta nie była aktualizowana od ponad 20 lat.
Całość opłat wnoszonych przez wydawców przeznaczana jest na wynagrodzenia dla recenzentów, którzy przygotowują opinie o podręcznikach. Według Ministerstwa Edukacji i Nauki (MEN), niskie wynagrodzenie recenzentów (1600 zł brutto za recenzję) utrudnia pozyskiwanie kompetentnych specjalistów.
Po wejściu w życie nowelizacji, minister edukacji określi w rozporządzeniu konkretne wysokości opłat. Będą one zróżnicowane w zależności od rodzaju podręcznika (papierowy, elektroniczny), zakresu kształcenia, rodzaju zajęć i etapu edukacyjnego.
Resort edukacji planuje, że większość opłat dla podręczników papierowych wyniesie około 11 000 zł. Najwyższa opłata, 14 000 zł, będzie dotyczyć podręczników w formie elektronicznej.
W planowanym rozporządzeniu zwiększona zostanie również liczba wymaganych opinii rzeczoznawców oceniających podręczniki przed zatwierdzeniem:
- Podręczniki papierowe: z 3 do 4 (dwie recenzje merytoryczne, jedna językowa i przywrócona recenzja metodyczno-dydaktyczna).
- Podręczniki elektroniczne: do 5 opinii.
Wzrosną dotacje na podręczniki dla uczniów
Nowelizacja przewiduje również podniesienie o 20% maksymalnych limitów wydatków z budżetu państwa na podręczniki, materiały edukacyjne i ćwiczeniowe dla szkół podstawowych w latach 2026–2027. Określono także nowe limity na kolejne lata (2028–2035).
Zgodnie z nowymi przepisami, maksymalna kwota dotacji podręcznikowej wyniesie:
- 2026 r.: 593 mln zł
- 2027 r.: 625 mln zł
- 2028 r.: 469 mln zł
- Kolejne lata: 587 mln zł, 617 mln zł, 448 mln zł, 548 mln zł, 573 mln zł, 408 mln zł i 497 mln zł w 2035 r.
Dotacje te, w ramach programu „Bezpłatny podręcznik”, pozwalają na zakup podręczników dla szkół podstawowych co trzy lata. Podręczniki są bezpłatnie użyczane trzem kolejnym rocznikom uczniów. Ćwiczenia i materiały ćwiczeniowe kupowane są co roku.
MEN planuje, że po nowelizacji ustawy kwoty dotacji na wyposażenie szkół w podręczniki lub materiały edukacyjne wyniosą:
- Klasy I–III: 119 zł na ucznia (podręczniki) i 66 zł na ucznia (ćwiczenia).
- Klasa IV: 222 zł na ucznia (podręczniki).
- Klasy V i VI: 286 zł na ucznia (podręczniki).
- Klasy VII i VIII: 396 zł na ucznia (podręczniki).
- Klasy IV–VIII: 33 zł na ucznia (ćwiczenia).
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Planowane jest, że przepisy dotyczące wysokości dotacji podręcznikowej wejdą w życie dzień po ogłoszeniu nowelizacji w Dzienniku Ustaw, aby szkoły mogły skorzystać z wyższej dotacji już w kwietniu. Natomiast przepisy dotyczące wyższych opłat wnoszonych przez wydawnictwa mają zacząć obowiązywać od 1 czerwca 2026 r.
Uchwalone zmiany dotyczące dotacji podręcznikowej i opłat dla wydawców były wcześniej częścią nowelizacji ustawy Prawo oświatowe, którą w grudniu zawetował prezydent. Prezydent argumentował swoją decyzję zapisami dotyczącymi reformy programowej, obawiając się chaosu w szkołach, ideologizacji edukacji i „eksperymentowania na całych rocznikach dzieci”.
Polecany artykuł:
Podcasty
Playlisty tematyczne
