W rozmowie, która odbyła się w studio „Super Expressu” wzięli udział: Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych, Janusz Bil, prezes ORLEN Neptun, Szymon Paweł Moś, prezes Polskiej Spółki Gazownictwa, Grzegorz Kinelski, prezes ENEA, Remigiusz Paszkiewicz, prezes KGHM oraz Dariusz Lubera, prezes PGE. Debata skupiła się na roli polskiego kapitału i rodzimych przedsiębiorstw w procesie wielkich inwestycji energetycznych, surowcowych i obronnych. Prowadzący Hubert Biskupski zauważył, że temat ten zyskał na znaczeniu w ostatnich miesiącach, stając się kluczowym elementem dyskusji o suwerenności gospodarczej i pytał: „Czym w zasadzie jest local content? To hasło, które od kilku, może nawet kilkunastu miesięcy przewija się w debacie publicznej coraz częściej”. Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun zdefiniował local content nie tylko jako priorytet rządu, ale jako nową filozofię myślenia o gospodarce, mającą na celu utrzymanie Polski na ścieżce wzrostu w ramach grupy G20. Podkreślił, że celem jest, aby beneficjentami gigantycznych projektów inwestycyjnych były w jak największym stopniu polskie firmy, zwłaszcza z sektora MŚP. Według ministra: „To jest stworzenie nowego ekosystemu, w którym wszyscy w pierwszej kolejności jesteśmy gospodarczymi patriotami”. Minister Balczun wskazał również na konieczność zmiany mentalności osób odpowiedzialnych za zakupy, by nie wybierały one automatycznie najtańszych ofert zagranicznych, lecz kierowały się interesem narodowym i bezpieczeństwem.
Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych:
Polska jest liderem wzrostu. Należymy do G20, jesteśmy 6. gospodarką w Europie, liderem regionalnym. Aby ten rozwój utrzymać, powinniśmy być krajem świadomym własnej wartości oraz źródeł, z których ta wartość wynika. Fundamentem jest wzrost gospodarczy, a w istocie - aktywność firm zarówno z sektora państwowego, jak i prywatnego. Przed Polską stoją ogromne wyzwania inwestycyjne. Dotyczy to zwłaszcza energetyki, obronności i sektora paliwowego. Naszym celem jest, aby w jak największym stopniu to polskie przedsiębiorstwa były beneficjentami tych wielkich procesów inwestycyjnych. O to chodzi local content.
Przedstawiciele kluczowych spółek Skarbu Państwa przedstawili praktyczne aspekty wdrażania tego podejścia. Dariusz Lubera, prezes PGE, zwrócił uwagę na ogromny postęp, jaki dokonał się od lat 90., a polskie firmy często posiadają wyższe kompetencje niż zagraniczna konkurencja. Lubera zaznaczył: „W dystrybucji w PGE ponad 85 proc. stanowi local content, budowany na zasadzie długotrwałych więzi z naszymi dostawcami”.
Z kolei Remigiusz Paszkiewicz, prezes KGHM, wskazał na budowanie kompetencji jako największą wartość dodaną local contentu. „Kompetencje i ich budowa wydają mi się rzeczą najważniejszą, bo pozwalają polskim firmom konkurować na całym świecie”. Prezes KGHM podkreślił również znaczenie współpracy polskich firm za granicą, co pozwala na lokowanie w kraju wypracowanych tam zysków.
Szymon Paweł Moś, prezes Polskiej Spółki Gazownictwa, poinformował, że aż 96 proc. wykonawców jego spółki to firmy z kapitałem polskim, co wynika z czytelnej komunikacji planów inwestycyjnych. PSG wspiera swoich kontrahentów również poprzez narzędzia finansowe, takie jak faktoring, który pozwala mniejszym podmiotom zachować płynność finansową. Moś podkreślił: „Stabilność, rzetelność i przewidywalność to słowa klucze przy budowaniu komponentu krajowego i rozwoju naszych wykonawców”. Dodał również, że nowoczesne narzędzia, jak platformy zakupowe, mają budować kompetencje dostawców, a nie stanowić dla nich bariery wejścia.
W obszarze morskiej energetyki wiatrowej głos zabrał Janusz Bil, prezes Orlen Neptun, który wskazał na specyficzne wyzwania nowego sektora. Poinformował, że w projekcie Baltic Power udział krajowy wynosi 21 proc., ale celem dla kolejnych faz jest 45 proc. Aby to osiągnąć, spółka wprowadziła cele premiowe dla pracowników za wspieranie local contentu na każdym szczeblu. Prezes stwierdził: „Local content to ważna rzecz z punktu widzenia gospodarki i bezpieczeństwa, dlatego staramy się po prostu myśleć po polsku”.
Grzegorz Kinelski, prezes Enei, zwrócił uwagę na rolę pełnomocnika ds. local contentu w ujednolicaniu podejścia do tej strategii w całej grupie kapitałowej. Enea stawia na kompleksowe zamówienia, obejmujące nie tylko dostawę sprzętu, ale i jego późniejsze utrzymanie, co sprzyja polskim inżynierom i firmom serwisowym. Kinelski podkreślił znaczenie współpracy z nauką: „Warto, żeby te miliardy, które mamy do wydania na transformację energetyczną, pracowały dla polskiej gospodarki przez pokolenia”. Uczestnicy debaty zgodnie uznali, że Polska odeszła od „kompleksu Zachodu” i stała się liderem innowacji w wielu dziedzinach, m.in. w sektorze produktów finansowych. Podkreślono, że w dobie kryzysów geopolitycznych i przerwanych łańcuchów dostaw, kapitał ma narodowość, a niezależność gospodarcza jest tożsama z bezpieczeństwem państwa. Stabilność regulacyjna oraz odejście od dyktatu najniższej ceny na rzecz jakości i bezpieczeństwa zostały uznane za kluczowe warunki sukcesu strategii local content.
Hubert Biskupski