- ZUS rozpoczął wypłaty zasiłków opiekuńczych dla małżeństw jednopłciowych, co stanowi przełom w uznawaniu ich praw w Polsce.
- Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk potwierdziła, że świadczenia te są możliwe dzięki transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa.
- Dowiedz się, jakie dalsze uprawnienia, w tym podatkowe, są negocjowane i jak te zmiany wpłyną na sytuację par jednopłciowych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął wypłacanie pierwszych świadczeń osobom pozostającym w małżeństwach jednopłciowych. Informację przekazała w piątek w programie WP Tłit ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Chodzi o zasiłek opiekuńczy przysługujący w sytuacji, gdy konieczna jest opieka nad chorym małżonkiem.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych już teraz wypłaca pierwsze zasiłki opiekuńcze właśnie małżeństwom jednopłciowym – powiedziała szefowa MRPiPS. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako jedna z najważniejszych instytucji wie i rozumie, że miłość to miłość, małżeństwo to małżeństwo i będą te prawa respektowane – dodała Dziemianowicz-Bąk.
ZUS wypłaca zasiłki małżeństwom jednopłciowym. Zmiana od 23 sierpnia
Pierwsze wypłaty są konsekwencją zmian, które weszły w życie 23 sierpnia. Od tego dnia obowiązuje rozporządzenie umożliwiające transkrypcję aktów małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą.
W praktyce oznacza to, że osoby, które zawarły małżeństwo poza Polską, a ich związek został następnie uznany przez polski urząd stanu cywilnego, mogą korzystać z praw związanych ze statusem małżonka. Pierwszą instytucją, która zobowiązała się je respektować, był właśnie ZUS.
Jednym z takich uprawnień jest zasiłek opiekuńczy, wypłacany w sytuacji, gdy ubezpieczony musi zaopiekować się chorym małżonkiem. Jak wynika ze słów Dziemianowicz-Bąk, pierwsze takie świadczenia zostały już wypłacone.
Następny krok to podatki? Chodzi o PIT, spadki i darowizny
Zmiany mogą pójść jednak znacznie dalej. Ministra rodziny poinformowała, że pełnomocniczka rządu ds. równości Katarzyna Kotula prowadzi rozmowy z Ministerstwem Finansów i Krajową Administracją Skarbową. Dotyczą one przyznania małżeństwom jednopłciowym takich samych uprawnień podatkowych, jakie obecnie przysługują małżeństwom.
Wśród rozważanych rozwiązań znalazła się możliwość wspólnego rozliczenia PIT, a także zwolnienie z podatku od spadków i darowizn, np. w przypadku śmierci małżonka. Na razie nie są to jednak obowiązujące rozwiązania. Dziemianowicz-Bąk wyraziła nadzieję, że zmiany uda się wprowadzić już w przyszłym roku.
Chciałabym, żeby to było możliwe już w przyszłym roku. To jest równe, słuszne i sprawiedliwe – powiedziała ministra.
Nowe wzory dokumentów dla małżeństw jednopłciowych
Zmiany w ZUS są związane z nowymi zasadami rejestracji stanu cywilnego. Zgodnie z obowiązującym od sierpnia rozporządzeniem Ministra Cyfryzacji funkcjonują różne formy dokumentów w zależności od tego, kto zawarł małżeństwo: kobieta i mężczyzna, dwie kobiety albo dwóch mężczyzn.
Przygotowanie nowych regulacji było konieczne po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który nałożył na Polskę obowiązek uznawania małżeństw zawartych przez osoby tej samej płci w innych państwach Unii Europejskiej. Aktualizacja wzorów aktów małżeństwa odpowiada również na wyroki sądów administracyjnych dotyczące transkrypcji zagranicznych dokumentów.
Pierwsze takie małżeństwo wpisano do polskiego rejestru
Jedną z kluczowych spraw było małżeństwo Jakuba Cupriaka-Trojana i Mateusza Trojana. Para zawarła związek małżeński w 2018 roku w Berlinie. W marcu Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując ich sprawę, wskazał, że techniczne niedostosowanie systemu rejestracji stanu cywilnego i aktów wykonawczych nie może zwalniać administracji z obowiązku wykonania wyroku. W maju ich zagraniczny akt małżeństwa został przeniesiony do polskiego rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji. Jak podaje PAP, był to pierwszy w Polsce akt małżeństwa jednopłciowego wpisany w ten sposób do rejestru.
Teraz zmiana ma już także wymiar finansowy. ZUS wypłaca pierwsze zasiłki opiekuńcze małżeństwom jednopłciowym, a kolejnym obszarem, w którym mogą pojawić się nowe uprawnienia, są podatki. Na konkretne decyzje dotyczące PIT oraz spadków i darowizn trzeba jednak jeszcze poczekać.
