- Małe gospodarstwa mogą ubiegać się o nową premię sięgającą nawet 120 000 zł na rozwój
- Analiza przepisów na 2026 rok ujawnia wprowadzenie wysokich stawek dopłat za ochronę torfowisk i obszarów podmokłych
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi potwierdza, że uproszczenia w przepisach obejmą w tym roku aż 600 tysięcy gospodarstw
- Kluczowy termin na składanie wniosków o dopłaty bezpośrednie dla rolników i ekoschematy upływa 15 maja
Dopłaty dla rolników 2026. Nowe stawki, premie i kluczowe terminy
Analizując dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z ubiegłych lat, warto zauważyć, że podstawowe stawki płatności ekologicznych na rok 2025 mieściły się w przedziale od 1 043 zł do 3 105 zł za hektar. Ich wysokość zależała od grupy upraw oraz etapu, na jakim znajdowało się gospodarstwo, czyli czy było w okresie przestawiania na produkcję ekologiczną, czy już po nim. Rolnicy mogli również liczyć na dodatkową premię w wysokości 573 zł na hektar za prowadzenie zrównoważonej produkcji roślinno-zwierzęcej. Z myślą o mniejszych gospodarstwach ekologicznych, o powierzchni do 10 hektarów, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało uproszczone wsparcie w postaci stałej stawki 1 640 zł na hektar, niezależnie od rodzaju upraw. Ważną nowością w bieżącym, 2026 roku, jest wprowadzenie interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych”. W jej ramach przewidziano wsparcie w wysokości 581 zł/ha dla trwałych użytków zielonych, 627 zł/ha dla gruntów ornych, a także aż 2 387 zł/ha w przypadku przekształcania gruntów ornych w użytki zielone.
W odpowiedzi na rosnące koszty produkcji rolnej, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 2026 roku zapowiedziało ważną zmianę. Pojawiła się możliwość podniesienia maksymalnych stawek jednostkowych za realizację praktyk dobrostanowych dla zwierząt nawet o 21 procent, choć ostateczna decyzja będzie uzależniona od dostępności środków finansowych. Rolnicy zainteresowani uzyskaniem wsparcia powinni zwrócić szczególną uwagę na kalendarz. Kluczowy termin na składanie wniosków o płatności bezpośrednie, ekoschematy oraz inne formy pomocy w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej przypada w tym roku między 15 marca a 15 maja. Co więcej, na przełomie drugiego i trzeciego kwartału planowany jest nabór wniosków na rozwój małych gospodarstw, na który przeznaczono budżet w wysokości 51 milionów euro. Jak informuje ARiMR, w ramach tego wsparcia mali producenci mogą ubiegać się o premię sięgającą 120 000 zł, którą można przeznaczyć między innymi na rozwój przetwórstwa swoich produktów ekologicznych.
Ułatwienia dla rolników i rozwój rynku eko. Najważniejsze zmiany w 2026 roku
Bieżący rok przynosi szereg zmian, które mają na celu uproszczenie przepisów i zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla rolników. Jedną z kluczowych modyfikacji, o której informuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest wydłużenie okresu, po którym grunt orny jest automatycznie przekwalifikowywany na trwały użytek zielony. Czas ten został zmieniony z 5 do 7 lat, co ma w praktyce ograniczyć zjawisko nieuzasadnionej orki i lepiej chronić cenną strukturę gleby. Ponadto, znacząco ułatwiono dostęp do płatności dla rolników prowadzących mniejsze gospodarstwa. Właściciele gospodarstw o powierzchni do 5 hektarów, którzy w 2025 roku otrzymali płatności nieprzekraczające 1125 euro, będą w tym roku automatycznie uznawani za rolników aktywnych zawodowo. To uproszczenie dotyczy dużej grupy, bo około 600 tysięcy beneficjentów. Podobne ułatwienie wprowadzono dla gospodarstw specjalizujących się w chowie zwierząt, gdzie status aktywnego rolnika będzie przyznawany automatycznie przy posiadaniu obsady na poziomie co najmniej 0,1 dużej jednostki przeliczeniowej (DJP) na hektar użytków rolnych.
Dane Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) z 2025 roku wyraźnie pokazują, że sektor ekologiczny w Polsce dynamicznie się rozwija. W 2024 roku powierzchnia upraw ekologicznych wzrosła o 8,7%, osiągając poziom ponad 691 tysięcy hektarów, a liczba producentów zwiększyła się o 3,3%, do blisko 25 tysięcy. Zgodnie z Ramowym Planem Działań dla Żywności i Rolnictwa Ekologicznego, do 2030 roku co najmniej 7% powierzchni użytków rolnych w naszym kraju ma być objętych produkcją ekologiczną. Ten pozytywny trend napędzany jest przez rosnące zainteresowanie konsumentów, co potwierdzają wspólne dane Polskiej Izby Żywności Ekologicznej i firmy badawczej NielsenIQ, według których w 2025 roku wartość polskiego rynku żywności bio przekroczyła 2 miliardy złotych. Co więcej, zgodnie z informacjami Parlamentu Europejskiego, od tego roku rolnicy ekologiczni są automatycznie uznawani za spełniających normy warunkowości od GAEC 1 do GAEC 7, co w praktyce oznacza dla nich znacznie mniej biurokracji.
