- Fundusz Ochrony Rolnika to państwowy mechanizm, który zabezpiecza płatności za plony w razie niewypłacalności firmy skupującej
- Analizy z 2024 roku potwierdzają, że gwarancje płatności z FOR mają kluczowe znaczenie dla zachowania płynności finansowej w gospodarstwie
- Odszkodowanie dla rolnika jest finansowane z obowiązkowych składek wpłacanych przez wszystkie podmioty skupujące produkty rolne
- Ministerstwo Rolnictwa wskazuje, że system ochrony rolników może zostać w przyszłości rozszerzony na kolejne gałęzie produkcji
Czym jest Fundusz Ochrony Rolnika i jak zabezpiecza płatności za plony?
Fundusz Ochrony Rolnika (FOR) to państwowy mechanizm, który ma działać jak finansowa poduszka bezpieczeństwa dla producentów rolnych. Jego głównym zadaniem jest ochrona rolników przed sytuacją, w której firma skupująca ich produkty staje się niewypłacalna i nie płaci za dostarczony towar. Jak informuje Ministerstwo Rolnictwa, system ten ma być skutecznym narzędziem w walce z nieuczciwymi praktykami, zwłaszcza w tak ważnych sektorach jak uprawa zbóż, rzepaku czy roślin białkowych. Problem braku zapłaty od lat stanowił poważne zagrożenie dla stabilności finansowej wielu gospodarstw, szczególnie tych mniejszych. Dane z raportu dotyczącego ochrony praw rolników, opublikowanego dwa lata temu, w 2024 roku, wyraźnie pokazywały, że opóźnienia w płatnościach często prowadziły do poważnych kłopotów, a w skrajnych przypadkach nawet do upadłości.
Zasada działania Funduszu jest dość prosta. Podmioty, które skupują produkty rolne, mają obowiązek wpłacać regularne składki na specjalnie utworzone konto. Zgromadzone w ten sposób pieniądze tworzą fundusz gwarancyjny, z którego wypłacane są należności. Dzięki niemu rolnik, w razie bankructwa swojego odbiorcy, może liczyć na szybkie odszkodowanie. Według danych ministerstwa, na początku rozwiązanie to objęło handel zbożami i rzepakiem, czyli te gałęzie produkcji, w których problemy z terminowymi płatnościami zdarzały się najczęściej. Jak podkreślano w analizach ryzyka finansowego w rolnictwie z 2024 roku, taka gwarancja ma kluczowe znaczenie dla zachowania płynności finansowej w gospodarstwie, gdzie każda zwłoka w zapłacie może zachwiać budżetem.
Dlaczego wprowadzono Fundusz Ochrony Rolnika i jakie są plany jego rozwoju?
Warto pamiętać, że Fundusz Ochrony Rolnika nie powstał z dnia na dzień. Był on bezpośrednią odpowiedzią na problemy, które od lat zgłaszały organizacje rolnicze. Z danych przytaczanych przez zrzeszenia branżowe wynika, że w latach 2020-2023 wielu producentów poniosło dotkliwe straty finansowe właśnie przez niewypłacalność nieuczciwych firm skupujących. To właśnie te powtarzające się głosy stały się impulsem do stworzenia systemowego zabezpieczenia, które przenosi część ryzyka z pojedynczego rolnika na cały system. Ministerstwo Rolnictwa podkreśla, że FOR jest także ważnym elementem szerszych zmian, które mają na celu wzmocnienie pozycji negocjacyjnej mniejszych gospodarstw w kontaktach z dużymi odbiorcami.
Wprowadzanie systemu FOR w życie odbywało się etapami, co pozwoliło na jego przetestowanie i dostosowanie do warunków rynkowych. Według informacji resortu rolnictwa, w pierwszej kolejności mechanizm objął transakcje zawierane z podmiotami skupującymi zarejestrowanymi w systemie. Taki start pozwolił sprawdzić działanie Funduszu w kluczowych sektorach, gdzie ryzyko braku zapłaty było historycznie największe. Co ważne, ministerstwo nie zamyka drogi do dalszego rozwoju. Rozważane jest rozszerzenie działania Funduszu na inne gałęzie produkcji rolnej, co w perspektywie kilku lat mogłoby zapewnić jeszcze szerszą i pełniejszą ochronę wszystkim polskim rolnikom.
Podcasty
Playlisty tematyczne
