- Śląski Uniwersytet Medyczny powołał zespół ds. etyki i rzetelności naukowej.
- Celem jest opracowanie wytycznych dla naukowców korzystających ze sztucznej inteligencji.
- Reakcja na rosnącą presję publikacyjną i pokusę nieuczciwego użycia AI.
- Pojawił się postulat, by naukowcy jasno deklarowali, w jakim zakresie wspierali się technologią.
- Dążenie uczelni do zgodności z międzynarodowymi standardami przejrzystości w nauce.
Jakie zasady wprowadzi Śląski Uniwersytet Medyczny?
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach oficjalnie powołał do życia Zespół ds. Etyki i Rzetelności Naukowej. Nowe ciało ma opracować zasady gry dla naukowców korzystających ze sztucznej inteligencji. Pierwsze posiedzenie zespołu już się odbyło, co oznacza, że prace ruszyły pełną parą.
Głównym zadaniem zespołu będzie stworzenie rekomendacji, jak etycznie i rzetelnie wykorzystywać sztuczną inteligencję w badaniach naukowych i publikacjach. To nie wszystko. Grupa ekspertów ma również stać na straży przestrzegania zasad etyki w całym środowisku akademickim uczelni i promować dobre praktyki.
Jak podkreśla prorektor do spraw nauki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, profesor Oskar Kowalski, uczelnia chce być transparentna i działać według najwyższych standardów.
Działamy zgodnie z międzynarodowymi standardami, dbając o przejrzystość w nauce – podkreślił prof. Oskar Kowalski.
AI pokusą dla naukowców. "Pracują pod presją"
Skąd pomysł, by tworzyć takie regulacje? Na czele nowego zespołu stanął profesor Andrzej Więcek, kierownik Katedry i Kliniki Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych. To on zwraca uwagę na problem, który dotyka dziś wielu badaczy: ogromną presję.
Naukowcy pracują pod presją czasu, są rozliczani z aktywności, liczby publikacji, a AI tworzy pokusę, by skorzystać z możliwości, by zrobić coś szybciej, prościej. A nauka to poszukiwanie prawdy, a nie korzystanie z niepewnych, fałszywych źródeł – wyjaśnia prof. Andrzej Więcek.
Profesor Więcek podkreśla, że niekontrolowane użycie AI w nauce to prosta droga do tworzenia prac opartych na niepewnych, a nawet fałszywych danych, co jest zaprzeczeniem misji naukowca. Problem jest tym poważniejszy, że dzisiejsza, tak zwana generatywna sztuczna inteligencja, potrafi już nie tylko poprawiać przecinki w tekście. Może wymyślić temat badań, a nawet zasugerować całą metodologię.
Co czeka naukowców?
Konkretne zmiany, jakie przyniosą nowe regulacje, mają być skupione wokół transparentności. Zespół powołany na Śląskim Uniwersytecie Medycznym ma za zadanie promować dobre praktyki, które obejmą m.in. zasady autorstwa publikacji i odpowiedzialne prowadzenie badań. Najważniejsza zmiana dotknie jednak samych autorów prac naukowych.
Mamy też do czynienia z tzw. generatywną sztuczną inteligencją, która wymyśli za nas temat badań i niemal je przeprowadzi. Już teraz autorzy prac naukowych powinni informować, w jakim zakresie, przygotowując badanie i pisząc pracę, korzystali z AI - wskazuje prof. Więcek.
Nowe zasady korzystania z AI będą wymagały od autorów jasnego informowania, w jakim zakresie i na jakim etapie pracy naukowej wspierali się technologią. Taka deklaracja prawdopodobnie stanie się standardowym elementem każdej publikacji naukowej powstającej na uczelni.
Inicjatywa Śląskiego Uniwersytetu Medycznego to jeden z pierwszych tak konkretnych kroków w stronę uregulowania sztucznej inteligencji w polskiej nauce.
Podcasty
Playlisty tematyczne
