- Rząd planuje likwidację abonamentu RTV od 1 stycznia 2027 roku, zastępując go finansowaniem mediów publicznych z budżetu państwa.
- Projekt ustawy zakłada reformę KRRiT, likwidację Rady Mediów Narodowych oraz nowy sposób wyłaniania zarządów mediów.
- Istnieją obawy dotyczące obciążenia budżetu państwa i potencjalnych konfliktów politycznych, zwłaszcza z prezydentem.
- Jakie kontrowersje budzi reforma mediów publicznych i co to oznacza dla przyszłości abonamentu RTV?
Abonament RTV odchodzi do lamusa?
Abonament radiowo-telewizyjny od dawna jest solą w oku milionów Polaków. Uważany za archaiczną opłatę, która nie pasuje do czasów serwisów streamingowych, od lat cechuje się bardzo niską ściągalnością. Regularnie płaci go zaledwie niewielka część zobowiązanych (niespełna 35 proc.). Ta niska skuteczność jest jednym z głównych argumentów rządu za całkowitą zmianą systemu. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na czele z Martą Cienkowską, dąży do całkowitego zniesienia tej opłaty od 1 stycznia 2027 roku.
Nowy model finansowania mediów publicznych
Po likwidacji abonamentu RTV media publiczne mają być w całości finansowane z budżetu państwa. Początkowo ma to być kwota 2,5 mld zł rocznie, waloryzowana o wskaźnik inflacji. Kwota ta, zdaniem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jest efektem audytu przeprowadzonego w Telewizji Polskiej oraz rozmów z Ministerstwem Finansów. Ma ona zapewnić stabilne finansowanie mediów publicznych i pozwolić na uniknięcie corocznych dyskusji budżetowych. Nie oznacza to jednak, że znikną wszystkie problemy.
Pomysł ten budzi jednak obawy w samym rządzie. Ministerstwo Finansów ostrzega, że stała dotacja w tej wysokości może być zbyt dużym obciążeniem dla budżetu państwa, zwłaszcza w kontekście unijnej procedury nadmiernego deficytu. W trakcie prac rozważano również inne rozwiązania, takie jak powszechna składka audiowizualna doliczana do podatku PIT i CIT.
Kiedy abonament RTV przejdzie do historii?
Rząd po raz pierwszy podał konkretną datę. Zgodnie z projektem ustawy, obowiązek płacenia abonamentu RTV ma zniknąć 1 stycznia 2027 roku. Oznacza to, że rok 2026 będzie ostatnim, w którym trzeba regulować tę opłatę. Projekt trafił już do konsultacji publicznych, a w lutym lub marcu 2026 roku ma zostać skierowany do prac w Sejmie.
Warto zaznaczyć, że zaległe opłaty abonamentowe nie znikną wraz z likwidacją abonamentu. Ministerstwo Kultury zaproponowało, aby długi te przedawniły się najpóźniej z dniem 31 grudnia 2028 roku. Jednakże Minister Aktywów Państwowych uważa ten termin za zbyt krótki, co może prowadzić do dalszych dyskusji.
Kontrowersje wokół reformy mediów publicznych
Projekt ustawy budzi kontrowersje nie tylko ze względu na sposób finansowania. Zakłada on również szereg innych zmian, które mogą napotkać na opór polityczny. Wśród nich znajdują się:
- likwidacja Rady Mediów Narodowych. Jej kompetencje ma przejąć Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT).
- reforma Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Planowane jest zwiększenie liczby członków do dziewięciu, zmiana trybu ich powoływania (czterech członków wybierze Sejm, dwóch Senat, a trzech prezydent, z wymogiem poparcia organizacji branżowych), oraz wprowadzenie rotacyjności składu co dwa lata. Kandydaci do KRRiT oraz zarządów mediów publicznych mają spełniać wymogi apolityczności (brak przynależności do partii politycznej przez 5 lat wstecz i niekandydowanie w wyborach powszechnych przez 10 lat) oraz eksperckości (minimum pięcioletnie doświadczenie w mediach lub prawie medialnym).
- nowy, dwuetapowy sposób wyłaniania zarządów mediów publicznych w transparentnych konkursach.
- ograniczenia w wydawaniu mediów samorządowych. Samorządy będą mogły wydawać jedynie biuletyny informacyjne, pozbawione treści publicystycznych i reklamowych.
Szczególnie kwestia likwidacji Rady Mediów Narodowych i reformy KRRiT może stać się zarzewiem konfliktu, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że Rada Mediów Narodowych została powołana za czasów poprzedniego rządu. Dodatkowo, prezydent Karol Nawrocki, który objął urząd 6 sierpnia 2025 roku, może zawetować projekt ustawy, jeśli nie będzie on zgodny z jego wizją. To wszystko sprawia, że przyszłość abonamentu RTV i kształt mediów publicznych w Polsce wciąż pozostają przedmiotem intensywnych dyskusji i politycznych negocjacji.
Podcasty
Playlisty tematyczne
