AI zabierze Polakom pracę? Co trzeci z nas gotów zmienić zawód

AI straszy bardziej niż kryzys

Sztuczna inteligencja wysunęła się na pierwsze miejsce wśród zagrożeń dla miejsc pracy. Aż 26 proc. Polaków uważa, że właśnie rozwój AI może najbardziej zaszkodzić ich zatrudnieniu.

Na kolejnych miejscach znalazły się rosnące koszty prowadzenia działalności – 18 proc., konkurencja ze strony pracowników z zagranicy – 15 proc. oraz pogarszająca się sytuacja gospodarcza – 14 proc.

– Widać bardzo dużą świadomość Polaków, którzy wiedzą zarówno o rewolucji związanej z AI, jak i o tym, że rosną koszty pracy – mówi Krzysztof Inglot, założyciel Personnel Service i ekspert rynku pracy.

Co trzecia osoba zmieni zawód

Polacy nie zamierzają jednak bezczynnie czekać na rozwój wydarzeń.

Gdyby wykonywany przez nich zawód przestał być potrzebny albo został mocno zmieniony, niemal co trzeci z nas, bo aż 31 proc. badanych zdecydowałoby się na przekwalifikowanie.

To najczęściej wskazywane rozwiązanie. Co ciekawe, podobnie myślą zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Wynik jest również zbliżony we wszystkich grupach wiekowych.

Kolejne 24 proc. poszukałoby pracy o podobnym charakterze.

Nie chcemy pracować poniżej swoich kwalifikacji

Polacy zdecydowanie mniej chętnie myślą natomiast o zejściu na niższy poziom zawodowy.

Tylko 7 proc. badanych byłoby gotowych podjąć pracę poniżej swoich kompetencji. Tyle samo osób rozważałoby wyjazd za granicę.

Widać jednak dużą różnicę między pokoleniami.

Pracę poniżej kwalifikacji zaakceptowałoby tylko 3 proc. osób po 55. roku życia. Wśród 35–44-latków odsetek ten wynosi już 10 proc.

Z kolei emigracja zarobkowa jest najbardziej realnym rozwiązaniem dla młodych. Wśród osób w wieku 18–24 lata na wyjazd zdecydowałoby się 17 proc. badanych. W grupie powyżej 55 lat – tylko 2 proc.

Urząd pracy? Polacy nie liczą na pomoc

Najmniej osób wierzy, że w przypadku zniknięcia ich zawodu pomoże im urząd pracy.

Na takie rozwiązanie wskazało zaledwie 6 proc. badanych.

Wyjątkiem są osoby w wieku 25–34 lata. W tej grupie 11 proc. uważa, że urząd pracy byłby właściwym miejscem, gdyby trzeba było znaleźć nowy zawód.

To pokazuje, że państwowe instytucje nie są dla większości Polaków pierwszym wyborem w obliczu zawodowej rewolucji.

Chcemy się przekwalifikować, ale nie chodzimy na szkolenia

I właśnie tutaj pojawia się największy paradoks.

Z jednej strony co trzeci Polak deklaruje gotowość do przekwalifikowania, jeśli jego zawód przestanie być potrzebny. Z drugiej – w praktyce większość pracowników nie inwestuje w nowe umiejętności.

Aż 60 proc. pracujących Polaków w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie uczestniczyło w żadnym szkoleniu podnoszącym kwalifikacje.

Tylko 28 proc. skorzystało ze szkolenia opłaconego przez pracodawcę. Z własnej kieszeni za rozwój zawodowy zapłaciło zaledwie 12 proc. osób.

Wykształcenie robi ogromną różnicę

Badanie pokazuje także ogromną przepaść w dostępie do szkoleń.

Wśród pracujących z wyższym wykształceniem w szkoleniu w ciągu ostatniego roku uczestniczyło 49 proc. osób.

W grupie z wykształceniem średnim lub policealnym było to 33 proc.

Najgorzej sytuacja wygląda wśród osób z wykształceniem podstawowym lub zasadniczym zawodowym. W szkoleniach uczestniczyło zaledwie 17 proc.

Oznacza to, że aż 83 proc. osób z tej grupy nie podnosiło w ostatnim roku swoich kwalifikacji zawodowych.

Sama świadomość nie wystarczy

Eksperci Personnel Service zwracają uwagę, że Polacy doskonale zdają sobie sprawę z tego, że rynek pracy się zmienia. Problem zaczyna się wtedy, gdy trzeba coś z tą wiedzą zrobić.

– Największym wyzwaniem nie jest dziś przekonanie Polaków, że rynek pracy się zmienia. Oni już to wiedzą. Problem zaczyna się krok dalej, czyli między świadomością a konkretnym działaniem – wskazuje Krzysztof Inglot.

Jego zdaniem w czasach AI odpowiedzialność za rozwój zawodowy nie może spoczywać wyłącznie na pracowniku. Potrzebne jest zaangażowanie firm i państwa.

Sztuczna inteligencja już zmienia rynek pracy. Pytanie brzmi nie tylko, czy zabierze niektórym ludziom część obowiązków lub całe stanowiska. Równie ważne jest to, czy pracownicy zdążą zdobyć nowe umiejętności, zanim ich dotychczasowy zawód przestanie być potrzebny.