Budżet państwa pod presją. Deficyt już blisko 90 miliardów złotych

• Budżet państwa znalazł się pod presją, z deficytem sięgającym niemal 90 mld zł po zaledwie czterech miesiącach 2026 roku.
• Ogromne kwoty pochłaniają ZUS i obrona narodowa, a mimo wzrostu wpływów z VAT, wydatki państwa rosną znacznie szybciej niż dochody.
• Czy ten trend oznacza, że budżet czeka dalsze pogłębianie deficytu? Dowiedz się, co to oznacza dla gospodarki i Twoich finansów!

Ministerstwo Finansów opublikowało szacunkowe wykonanie budżetu państwa za okres od stycznia do końca kwietnia 2026 roku. Z danych resortu wynika, że deficyt budżetu państwa wyniósł już około 89,3 mld zł. To aż 32,9 proc. całorocznego limitu zapisanego w ustawie budżetowej.

Dochody budżetu państwa osiągnęły po czterech miesiącach poziom 187 mld zł, podczas gdy wydatki przekroczyły 276 mld zł. Oznacza to, że państwo wydało o niemal 90 mld zł więcej, niż zebrało z podatków i innych wpływów.

Gdzie uciekają miliardy? ZUS i wojsko pochłaniają ogromne kwoty

Największym wydatkiem budżetu państwa pozostaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Tylko od stycznia do kwietnia na ZUS przeznaczono aż 66 mld zł. To efekt m.in. marcowej waloryzacji emerytur i rent oraz rosnącej liczby świadczeniobiorców.

Drugim gigantycznym wydatkiem jest obrona narodowa. Ministerstwo Finansów podało, że na wojsko wydano już 31,8 mld zł. To o 2,6 mld zł więcej niż rok wcześniej. Pieniądze trafiły głównie na zakup sprzętu wojskowego i uzbrojenia.

Coraz większym obciążeniem dla budżetu państwa staje się także obsługa długu Skarbu Państwa. W ciągu pierwszych czterech miesięcy roku kosztowała ona podatników aż 23,5 mld zł. Resort finansów tłumaczy wzrost większym zadłużeniem państwa.

Wysokie wydatki odnotowano również w ochronie zdrowia, samorządach i bezpieczeństwie wewnętrznym. Na policję i Straż Graniczną przeznaczono więcej niż rok wcześniej, a do Narodowego Funduszu Zdrowia popłynęły dodatkowe miliardy.

Ministerstwo Finansów pokazuje wpływy z podatków. PIT na minusie

Ministerstwo Finansów zwraca uwagę, że dochody podatkowe państwa wzrosły rok do roku o ponad 10 mld zł. Największe wpływy nadal zapewnia VAT. Z tego podatku budżet państwa uzyskał już 113,5 mld zł.

Mocno wzrosły także dochody z CIT. Podatek od firm przyniósł ponad 40 mld zł, czyli o ponad 18 proc. więcej niż rok wcześniej. To efekt wyższych wpłat banków i rozliczeń rocznych przedsiębiorstw.

Najbardziej zaskakuje jednak PIT. Dochody z tego podatku były… ujemne i wyniosły minus 23,7 mld zł. Resort finansów tłumaczy, że to efekt reformy dochodów samorządów. Większa część pieniędzy z PIT trafia dziś bezpośrednio do JST. MF podkreśla jednak, że całkowite wpływy z PIT – licząc razem budżet państwa i samorządy – w rzeczywistości wzrosły o 14 proc. rok do roku.

Drożyzna pomaga budżetowi. VAT rośnie dzięki zakupom Polaków

Resort finansów przyznaje wprost, że na wyższe wpływy z VAT wpłynęła rosnąca sprzedaż detaliczna i produkcja przemysłowa. W marcu sprzedaż detaliczna wzrosła nominalnie aż o 9,8 proc. rok do roku.

To oznacza jedno – Polacy nadal wydają dużo pieniędzy mimo wysokich cen. Większa konsumpcja automatycznie napędza wpływy podatkowe do budżetu państwa.

Jednocześnie Ministerstwo Finansów zwraca uwagę, że po wejściu w życie KSeF przyspieszyły zwroty VAT dla firm. Skrócenie terminu zwrotu podatku z 60 do 40 dni zaczęło już wpływać na przepływy finansowe państwa.

Deficyt może jeszcze mocno wzrosnąć

Tegoroczna ustawa budżetowa zakłada, że maksymalny deficyt budżetu państwa wyniesie 271,7 mld zł. Po czterech miesiącach wykonano już niemal jedną trzecią tego limitu.

Ekonomiści zwracają uwagę, że druga połowa roku tradycyjnie oznacza jeszcze większe wydatki państwa. Szczególnie kosztowne mogą okazać się wydatki społeczne, inwestycje publiczne i dalsze finansowanie obronności.

Na razie Ministerstwo Finansów uspokaja, że wykonanie budżetu pozostaje zgodne z planem. Dane pokazują jednak wyraźnie, że budżet państwa w 2026 roku będzie pod ogromną presją rosnących kosztów.