Spis treści
Ponad 200 tys. wykonawców
W pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku do ZUS zgłoszono 609,3 tys. umów o dzieło. Dokumenty przekazano na 519,6 tys. formularzy RUD, czyli formularzy dotyczących zgłoszenia umowy o dzieło.
Liczba osób wykonujących takie umowy również wzrosła. W pierwszym półroczu 2025 roku było ich 201,9 tys., a rok później już 203,7 tys. To wzrost o blisko 1,8 tys. osób.
ZUS zwraca uwagę, że zdecydowana większość zgłoszeń odbywa się już przez internet. Niemal 93 proc. formularzy RUD trafiło do Zakładu elektronicznie. Wizyta z dokumentami przy okienku w oddziale ZUS staje się więc coraz większą rzadkością.
Umowy na jeden dzień
Dane ZUS pokazują, że umowa o dzieło często oznacza bardzo krótką współpracę. Ponad 61 proc. takich umów trwało nie dłużej niż dziewięć dni. Najczęściej były to umowy jednodniowe – stanowiły 27,88 proc. wszystkich zgłoszonych umów.
To rozwiązanie szczególnie mocno wykorzystywane jest w branżach, w których realizuje się konkretne, jednorazowe zadania lub projekty.
Ponad połowa wykonawców umów o dzieło działała w trzech sektorach. 22,7 proc. przypadało na informację i komunikację, 17,7 proc. na działalność profesjonalną, naukową i techniczną, a 14,8 proc. na kulturę, rozrywkę i rekreację.
Mazowsze zdecydowanym liderem
Największe zagłębie umów o dzieło znajduje się na Mazowszu. Na 10 tys. płatników składek zgłoszono tam ponad 6,1 tys. takich umów.
Różnica między regionami jest ogromna. Na drugim końcu zestawienia znalazło się województwo warmińsko-mazurskie. Wskaźnik był tam niemal dziewięciokrotnie niższy niż na Mazowszu.
Skąd taka różnica? Jednym z powodów może być struktura gospodarki regionu. Warszawa i okolice skupiają ogromną liczbę firm z sektora nowych technologii, mediów, reklamy, doradztwa czy innych usług profesjonalnych. To właśnie w tych branżach umowy o dzieło są szczególnie popularne.
Coraz więcej cudzoziemców
Umowy o dzieło wykonują również obcokrajowcy. W pierwszym półroczu 2026 roku stanowili oni 6,68 proc. wszystkich wykonawców.
W tej grupie zdecydowanie dominowali obywatele Ukrainy i Białorusi – stanowili około trzy czwarte cudzoziemców wykonujących dzieła. W rejestrze ZUS pojawiały się jednak także osoby m.in. z Jamajki, Botswany i Kenii.
ZUS obserwuje umowy od pięciu lat
Rejestr umów o dzieło działa w ZUS już od pięciu lat. Jak wskazuje Zakład, z tej formy zatrudnienia często korzystają małe firmy, zwłaszcza działające w branżach kreatywnych i technologicznych.
Charakterystyczna jest również krótkoterminowość takich kontraktów. W wielu przypadkach nie chodzi o stałą pracę, ale o wykonanie konkretnego zadania – projektu, utworu czy innego określonego dzieła.
Najnowsze dane pokazują więc, że mimo zmian na rynku pracy umowy o dzieło nadal mają swoje mocne miejsce, szczególnie tam, gdzie liczy się konkretny efekt i szybka realizacja zadania.
Podcasty
Playlisty tematyczne
