Ekwiwalent za węgiel wzrósł w 2026. Emerytów czekają wyższe wypłaty

• ZUS w 2026 roku wypłaca wzrośnięty ekwiwalent za deputat węglowy emerytom i rencistom kolejowych oraz części emerytów górniczych
• Emerytom kolejowym przysługuje świadczenie w wysokości 2978,20 zł brutto rocznie, wypłacane w dwóch ratach (marzec i wrzesień), a część emerytów górniczych otrzyma nawet 4805,10 zł
• Wysokość świadczenia uzależniona jest od ceny tony węgla ustalanej przez GUS (1601,70 zł w 2026), a faktyczna kwota netto zależy od wysokości emerytury i podatku dochodowego. Emerytom kolejowym pieniądze trafiają automatycznie, bez konieczności ponownego składania wniosku, natomiast część emerytów górniczych otrzyma wypłaty bezpośrednio ze spółek węglowych
• Osoby zainteresowane mogą sprawdzić status wypłat przez portal eZUS w zakładce „Świadczenia".

Co się zmieniło w 2026 roku?

Każdego roku wysokość ekwiwalentu zmienia się automatycznie. GUS ogłosił nową cenę tony węgla – wynosi ona 1601,70 zł, czyli więcej niż rok temu. To bezpośrednio wpływa na to, ile otrzymają uprawnieni emeryci.

Zmiana wydaje się niewielka w skali roku, ale dla osób żyjących z emerytury każda złotówka się liczy. To nie jest nowa benefit – to świadczenie sięga czasów, gdy węgiel był standardową częścią wynagrodzenia pracowników kolei i górnictwa. Teraz, gdy nikt już nie dostaje węgla, ZUS wypłaca jego ekwiwalent pieniężny.

Warto wiedzieć: jeśli w ubiegłym roku otrzymywałeś ekwiwalent za deputat węglowy, w 2026 roku dostaniesz automatycznie więcej – bez konieczności składania nowych wniosków.

Ile dostaną emeryci kolejowi i górnicy?

Kwoty różnią się w zależności od branży i uprawnień.

Emeryci i renciści kolejowi:

• Roczna kwota brutto: 2978,20 zł
• Wysokość jednej raty: 1489,10 zł brutto
• Liczba rat rocznie: 2 (marzec i wrzesień)

Emeryci górniczy (przy uprawnieniu do 3 ton węgla):

• Roczna kwota brutto: 4805,10 zł (znacznie więcej niż kolejarze)
• Wypłacane bezpośrednio przez spółki węglowe

Wdowy i sieroty pobierające rentę rodzinną po kolejarzach:

• Również otrzymują ekwiwalent, ale w niższych kwotach

Różnica między emerytami kolejowymi (1,8 tony węgla rocznie) a górnikami (3 tony) jest spora. To wynika ze specyfiki obu branż i historycznych uprawnień pracowników.

Kiedy pieniądze trafią na twoje konto?

To zależy od tego, którą grupę reprezentujesz. 

Emeryci kolejowi – wypłaty automatyczne:

• Pierwsza rata: marzec 2026 (już wypłacona)
• Druga rata: wrzesień 2026
• Nie musisz nic robić – ZUS przelewa pieniądze sam

Emeryci górniczy i wdowy po górnikach:

• Główna wypłata: druga połowa czerwca 2026
• Dodatkowa wypłata: po 15 lipca 2026
• Pieniądze płyną bezpośrednio ze spółek węglowych (SRK, JSW)

To oznacza, że jeśli jesteś górnikiem, czekasz na pieniądze dłużej niż kolejarz. Ale nie musisz się o nic martwić – procedury są zaplanowane i powinny przebiegać sprawnie.

Uwaga: Kwota netto będzie niższa

Liczby, które podajemy, to kwoty brutto. Rzeczywista kwota, którą otrzymasz na konto, będzie mniejsza.

Od każdej wypłaty potrącane są:

• Składka zdrowotna (zawsze)
• Zaliczka na PIT (u osób z wyższymi świadczeniami)

Ile stracisz na podatku?

Osoby z niższymi emeryturami (do ~2500 zł brutto miesięcznie) stracą mniej. Często w ogóle nie ma zaliczki podatkowej, a poza składką zdrowotną dostaną prawie całą kwotę.

Osoby z wyższymi emeryturami (powyżej ~4000 zł brutto miesięcznie) będą miały większe potrącenia. PIT zostanie naliczony, więc ostateczna suma będzie znacznie niższa od brutto.

Przykład:

• Emeryt z emeryturą 2000 zł: otrzyma prawie całą kwotę ekwiwalentu (po składce zdrowotnej)
• Emeryt z emeryturą 6000 zł: straci na PIT-cie, ostateczna kwota może być o 20-30% niższa

Warto sprawdzić swoje dane w ZUS, aby wiedzieć, ile naprawdę otrzymasz.

Co musisz wiedzieć o swoich wypłatach?

Sprawdzenie statusu jest proste:

Wejdź na portal eZUS (bzus.zus.pl) i przejdź do zakładki „Świadczenia". Tam zobaczysz:

• Czy marzec już się pojawił na koncie (powinien być)
• Kiedy zaplanowana jest druga rata (wrzesień)
• Dokładną kwotę, którą dostajesz
• Historię wszystkich swoich wypłat

Jeśli coś się nie zgadza:

• Zweryfikuj informacje w portalu
• Skontaktuj się z infolinią ZUS
• Odwiedź lokalną placówkę ZUS

Ważne: W niektórych przypadkach będziesz musiał potwierdzić swoje uprawnienia. ZUS poinformuje cię pismem, jeśli trzeba będzie zaktualizować dokumenty. Nie ignoruj takich wiadomości – przegapienie terminu może skutkować wstrzymaniem wypłat.

Podsumowanie – co powinieneś zrobić teraz?

• Sprawdź portal eZUS – czy pierwsza rata pojawiła się na koncie
• Zanotuj datę drugiej raty – wrzesień dla kolejarzy, czerwiec-lipiec dla górników
• Pamiętaj o potrąceniach – twoja kwota netto będzie niższa niż brutto
• Reaguj na pisma z ZUS – jeśli będziesz musiał coś potwierdzić, zrób to szybko