- Liczba nauczycieli pobierających świadczenia kompensacyjne systematycznie spada (9,8 tys. we wrześniu 2025 r.), ale ich średnia wysokość rośnie (ok. 4,3 tys. zł).
- Kompensówki są odpowiednikiem emerytur pomostowych dla nauczycieli, ale mają charakter wygasający i są finansowane z budżetu państwa, nie ze składek.
- Aby otrzymać świadczenie, nauczyciel musi mieć m.in. 30 lat stażu pracy (w tym 20 lat pracy nauczycielskiej na co najmniej 1/2 etatu) i spełnić kryterium wieku, które stopniowo wzrasta.
- Nauczyciel na kompensówce nie może pracować w szkole, ale może podjąć pracę poza zawodem nauczyciela.
Emerytury kompensacyjne nauczycieli: ilu uprawnionych i jakie kwoty
Najnowsze dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pokazują wyraźny trend spadkowy w liczbie osób korzystających z nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych. We wrześniu 2025 r. pobierało je 9,8 tys. osób. To mniej niż miesiąc wcześniej – w sierpniu było to 10,1 tys. uprawnionych. Jednocześnie średnia wartość wypłaty rośnie: we wrześniu wyniosła ok. 4,3 tys. zł, podczas gdy w sierpniu przeciętna kompensówka sięgała dokładnie 4173,76 zł. Malejąca liczba pobierających kontrastuje z rosnącymi kwotami, co odzwierciedla m.in. wzrost podstawy emerytalnej.
Kompensówki a emerytury pomostowe – ważna różnica
Świadczenia kompensacyjne funkcjonują jako odpowiednik emerytur pomostowych dla nauczycieli. Dla porównania, we wrześniu 2025 r. pomostówki pobierało 39 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 5636,39 zł. Kluczowe jest jednak to, że kompensówki mają charakter wygasający – system docelowo ogranicza liczbę nowych uprawnień.
Komu przysługują emerytury kompensacyjne nauczycieli
Prawo do kompensówki określa ustawa z 2009 r. Świadczenie może otrzymać nauczyciel z 30-letnim stażem pracy, w tym 20 latami pracy nauczycielskiej, zatrudniony co najmniej na 1/2 etatu. Wiek uprawniający do świadczenia stopniowo rośnie w latach 2014–2032. W okresie 2025–2026 kompensówka przysługuje po ukończeniu 56 lat przez kobiety i 61 lat przez mężczyzn.
Gdzie trzeba pracować, by dostać kompensówkę
Świadczenie obejmuje nauczycieli z placówek takich jak szkoły, przedszkola, ośrodki wychowawcze czy poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Od 1 września 2025 r. katalog ten poszerzono m.in. o nauczycieli placówek oświatowo-wychowawczych, centrów kształcenia zawodowego, bibliotek pedagogicznych, a także osoby pracujące w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.
Praca po przejściu na kompensówkę
Nauczyciel pobierający kompensówkę nie może dalej pracować w szkole lub przedszkolu – nawet w ograniczonym wymiarze – bo grozi to zawieszeniem świadczenia. Może natomiast podjąć pracę poza zawodem nauczyciela i nadal otrzymywać pieniądze. Warto też pamiętać, że kompensówki nie są finansowane ze składek, lecz bezpośrednio z budżetu państwa. ZUS udostępnia również kalkulator, który pozwala nauczycielom samodzielnie oszacować przyszłą wysokość świadczenia.
Polecany artykuł:
Podcasty
Playlisty tematyczne
