- Zatrzymanie Anny Plakwicz i Piotra Matczuka. Co wiemy o akcji CBA?
- Czym jest Polska Fundacja Narodowa i o jaką aferę chodzi?
- PFN, czyli skarbonka bez dna? Kontrowersje wokół fundacji.
Zatrzymanie Anny Plakwicz i Piotra Matczuka. Co wiemy o akcji CBA?
W środę rano w Warszawie agenci Centralnego Biura Antykorupcyjnego zatrzymali Annę Plakwicz i Piotra Matczuka. To byli doradcy wizerunkowi Prawa i Sprawiedliwości, którzy w ostatnich latach zajmowali wysokie stanowiska. Anna Plakwicz jest obecnie dyrektorką Biura Wydarzeń Prezydenta, a Piotr Matczuk jest komentatorem w telewizji Republika.
Informację o działaniach służb potwierdził rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński. Wyjaśnił, że akcja ma związek z aferą w Polskiej Fundacji Narodowej. Zatrzymane osoby są przewożone do Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie, która prowadzi szeroko zakrojone śledztwo dotyczące nieprawidłowości w Polskiej Fundacji Narodowej. Na razie służby nie ujawniają więcej szczegółów.
Dzisiaj rano w Warszawie na polecenie Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie agenci CBA zatrzymali Piotra M. i Annę P. Zatrzymane osoby przewożone są do Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie, która prowadzi śledztwo dotyczące nieprawidłowości w Polskiej Fundacji Narodowej. Na tym etapie są to jedyne informacje, które mogę przekazać - napisał na X Dobrzyński.
Sprawę skomentował też na platformie X minister sprawiedliwości Waldemar Żurek.
Zatrzymanie kolejnych osób w śledztwie dotyczącym opłacanej ze środków Polskiej Fundacji Narodowej kampanii „Sprawiedliwe Sądy” to jasny sygnał: mechanizmy wyprowadzania publicznych pieniędzy na partyjną propagandę są skrupulatnie rozliczane - napisał szef MS.
Nie są to pierwsze działania służb wymierzone w Plakwicz i Matczuka. W połowie lipca 2026 roku funkcjonariusze CBA przeszukali ich miejsca zamieszkania. Dzisiejsze zatrzymania są więc kolejnym etapem postępowania.
Czym jest Polska Fundacja Narodowa i o jaką aferę chodzi?
Polska Fundacja Narodowa (PFN) powstała w 2016 roku. Została założona przez 17 największych spółek Skarbu Państwa, w tym gigantów jak Orlen, KGHM, PKO BP czy PZU. Oficjalnie jej celem miało być promowanie wizerunku Polski na świecie i wspieranie polskiej gospodarki. Wokół jej działalności zaczęły w pewnym momencie narastać kontrowersje.
Główny zarzut, który doprowadził do obecnych zatrzymań, dotyczy kampanii medialnej „Sprawiedliwe Sądy”. W czerwcu 2024 roku Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła w tej sprawie śledztwo. Postępowanie dotyczy nadużycia uprawnień i wyrządzenia fundacji szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, w kwocie nie mniejszej niż 8,4 mln zł.
Anna Plakwicz i Piotr Matczuk byli wtedy członkami zarządu spółki Solvere, która na zlecenie PFN realizowała tę kampanię. Ale to nie jedyne osoby z zarzutami w tej sprawie. W lipcu tego roku CBA zatrzymało już dwóch byłych członków zarządu samej fundacji, Macieja Ś. i Cezarego J. Usłyszeli oni zarzuty dotyczące nie tylko finansowania „Sprawiedliwych Sądów”, ale też nielegalnego finansowania Prawa i Sprawiedliwości oraz Solidarnej Polski.
Kontrowersje wokół fundacji
Kampania „Sprawiedliwe Sądy” to tylko jedna z kontrowersji wokół Polskiej Fundacji Narodowej. Przez lata jej działalność budziła wątpliwości mediów i opinii publicznej, powiązanych z obecną koalicją rządzącą, głównie z powodu rzekomego braku przejrzystości i ogromnych pieniędzy, jakimi dysponowała.
Problem braku kontroli nad wydatkami PFN wielokrotnie podnosiła Najwyższa Izba Kontroli. Instytucja próbowała skontrolować finanse fundacji, ale jej zarząd konsekwentnie odmawiał dostępu do dokumentów. PFN argumentowała, że nie dysponuje środkami publicznymi, więc nie podlega kontroli NIK. Izba była jednak innego zdania i złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez utrudnianie kontroli.
Skąd pochodziły pieniądze fundacji? Została ona założona i była finansowana przez 17 państwowych gigantów, którzy zobowiązali się do wpłacania na jej konto ogromnych sum przez 10 lat. Na liście założycieli znalazły się:
- Enea,
- Energa,
- PGE,
- Grupa Azoty,
- Lotos,
- Tauron,
- Orlen,
- PGNiG,
- PZU,
- PKO BP,
- Giełda Papierów Wartościowych,
- KGHM,
- Totalizator Sportowy,
- Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych,
- Polskie Koleje Państwowe,
- Polski Holding Nieruchomości,
- Polska Grupa Zbrojeniowa.