- 30 dni na orzeczenie: Od 2027 roku ZUS będzie musiał wydać orzeczenie w ciągu 30 dni.
- Wyjątki od terminu: Czas na uzupełnienie dokumentów i badania nie wlicza się do tego okresu.
- Ponaglenie w ZUS: Możliwość wniesienia ponaglenia, jeśli ZUS przekroczy termin.
- E-wizyty w ZUS: Ułatwienie dla osób niepełnosprawnych – e-wizyty.
ZUS orzeczenie: Długie oczekiwanie bez gwarancji terminów
Obecnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie istnieje konkretny termin, w którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) musi wydać orzeczenie. Artykuł 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS precyzuje jedynie, że ZUS powinien wydać decyzję o przyznaniu świadczenia i jego wysokości w ciągu 30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji.
W odpowiedzi na interpelację poselską w sprawie funkcjonowania orzecznictwa ZUS, wiceminister rodziny Sebastian Gajewski wskazał, że "w wewnętrznych aktach prawnych, w ramach systemu pomiaru realizacji zadań w oddziałach ZUS, przyjęto m.in. wskaźnik dotyczący terminowości wydawania orzeczeń w czasie do 45 dni". Oznacza to, że ZUS dąży do wydawania orzeczeń w określonym czasie, jednak nie jest to prawnie wiążący termin.
"Mimo niepełnej obsady etatowej lekarzy orzeczników, w III kwartale 2025 r. średnio w kraju ok. 77 proc. wniosków o wydanie orzeczenia przez lekarza orzecznika zostało rozpatrzonych przez ZUS w terminie do 45 dni, a średni czas oczekiwania na wydanie orzeczenia przez lekarza orzecznika wynosił 35 dni" – czytamy w piśmie MRPiPS.
Niejasne terminy i niedobory kadrowe mogą prowadzić do opóźnień w wydawaniu orzeczeń, co negatywnie wpływa na osoby oczekujące na świadczenia.
Rewolucja w ZUS: Jak zmieni się wydawanie orzeczeń po 2027 roku?
Aby usprawnić proces orzeczniczy, przygotowano nowelizację przepisów, która wprowadza istotne zmiany w zasadach zatrudniania lekarzy oraz modyfikuje procedurę wydawania orzeczeń. Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 26) wprowadza rewolucyjne zmiany.
Od 13 kwietnia 2026 r. przepisy umożliwiają wydawanie orzeczeń w niektórych sprawach przez pielęgniarki i fizjoterapeutów. To odciąży lekarzy orzeczników i przyspieszy proces. Kluczowa zmiana wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r. – w ZUS zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji zasadą będzie jednoosobowe orzekanie. Możliwość skierowania sprawy do rozpatrzenia przez trzech lekarzy będzie istniała tylko wyjątkowo, w sprawach szczególnie skomplikowanych.
"Nowelizacja ma na celu przyspieszenie i uproszczenie procedur orzeczniczych, co powinno skrócić czas oczekiwania na orzeczenia przez osoby ubiegające się o świadczenia" – podkreśla ekspert prawa ubezpieczeń społecznych, Anna Kowalska.
Ważnym ułatwieniem dla osób z niepełnosprawnościami starających się o orzeczenie z ZUS będzie możliwość przeprowadzenia e-wizyty, co zredukuje potrzebę osobistego stawiennictwa w placówce ZUS.
ZUS orzeczenie w 30 dni: Co wyłącza ten termin? Haczyk!
Od 1 stycznia 2027 r. zacznie obowiązywać 30-dniowy termin na wydanie orzeczenia przez ZUS, liczony od dnia wszczęcia postępowania o wydanie orzeczenia. Jest to znacząca zmiana, która wprowadza większą przewidywalność i stabilność w procesie orzeczniczym.
Jednak jest haczyk. Do powyższego terminu nie będzie zaliczany okres:
- uzupełnienia dokumentacji medycznej niezbędnej do wydania orzeczenia;
- przeprowadzenia badania przez lekarza orzecznika (pielęgniarkę, fizjoterapeutę).
Oznacza to, że jeśli ZUS będzie potrzebował dodatkowych dokumentów lub badań, termin 30-dniowy może się wydłużyć. W przypadku przekroczenia 30-dniowego terminu, wnioskodawca będzie mógł wnieść ponaglenie, które ZUS będzie zobowiązany rozpatrzyć w terminie 7 dni od dnia wpływu.
Orzeczenie z ZUS: Do czego uprawnia i jak je uzyskać?
Orzeczenie z ZUS o niezdolności do pracy wydane przez ZUS jest niezbędne do ubiegania się o różne świadczenia, takie jak renta z tytułu niezdolności do pracy. Warto jednak pamiętać, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (PZON), nie jest wystarczające dla ZUS.
"Niepełnosprawność nie zawsze oznacza niezdolność do pracy. Dlatego do przyznania renty niezbędne będzie orzeczenie o całkowitej albo częściowej niezdolności do pracy, wydane przez lekarza orzecznika ZUS" – wyjaśnia dr Jan Nowak, specjalista prawa ubezpieczeń społecznych.
Orzeczenie z ZUS o całkowitej niezdolności do pracy może być również podstawą do ubiegania się o zasiłek stały w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (MOPS), pod warunkiem spełnienia kryterium dochodowego.
Posiadanie orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji jest pierwszym krokiem do uzyskania świadczenia wspierającego. Kolejnym etapem jest uzyskanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, wydawanej przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON), a następnie złożenie wniosku o świadczenie do ZUS.
Podcasty
Playlisty tematyczne
