- Do 30 września pracodawcy muszą udzielić zaległego urlopu z poprzedniego roku, co potwierdza Państwowa Inspekcja Pracy.
- Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, możesz zostać wysłany na przymusowy urlop, nawet jeśli się na to nie zgadzasz.
- Niewywiązanie się z tego obowiązku może kosztować firmę nawet 60 000 zł, a PIP odnotowała już setki skarg.
- Dowiedz się, jak te zasady wpływają na Twój urlop i czy grozi Ci niespodziewane wolne!
Wrzesień to ważny miesiąc dla pracowników, którym zostały niewykorzystane dni wolne z poprzedniego roku. Do 30 września pracodawca powinien udzielić zaległego urlopu wypoczynkowego. Jeśli tego nie zrobi, może popełnić wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Jak wynika z informacji Państwowej Inspekcji Pracy przekazanych PAP, problemy z urlopami nie należą do rzadkości. W ciągu ostatnich sześciu lat do PIP trafiło blisko 7 tys. skarg w tej sprawie, a tylko do końca lipca 2026 r. zarejestrowano ich około 800.
Co istotne, zaległy urlop nie zawsze musi czekać, aż pracownik sam zdecyduje się go wykorzystać. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego pracodawca może skierować zatrudnionego na zaległy urlop wypoczynkowy również wtedy, gdy ten nie wyraża na to zgody.
Zaległy urlop do 30 września. Pracodawcy muszą pilnować terminu
Zasada jest prosta: pracownik powinien wykorzystać urlop w roku kalendarzowym, w którym uzyskał do niego prawo. Jeśli jednak część dni pozostała niewykorzystana, pracodawca powinien udzielić zaległego urlopu najpóźniej do 30 września kolejnego roku. Termin ten nie oznacza, że cały zaległy urlop musi zakończyć się właśnie 30 września. Dla zachowania terminu istotne jest rozpoczęcie korzystania z zaległego urlopu najpóźniej tego dnia.
PIP wskazuje również na kolejność wykorzystywania wolnego. Jeśli pracownik ma jednocześnie urlop zaległy i bieżący, udzielane dni powinny być w pierwszej kolejności odejmowane z puli zaległej – aż do jej wykorzystania, o ile roszczenie o ten urlop nie uległo już przedawnieniu.
Pracownik nie chce iść na urlop? Pracodawca może zdecydować za niego
To może zaskoczyć część zatrudnionych. Według orzecznictwa Sądu Najwyższego pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop nawet bez jego zgody. Wynika to z obowiązku udzielenia pracownikowi przysługującego mu wypoczynku.
Pracodawcy nie powinni więc odkładać sprawy w nieskończoność. Nieudzielenie przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego stanowi wykroczenie. Grozi za nie grzywna od 1 tys. do nawet 60 tys. zł.
Tysiące skarg na urlopy. PIP podała dane
Skala problemu jest spora. W ciągu ostatnich sześciu lat Państwowa Inspekcja Pracy otrzymała blisko 7 tys. skarg dotyczących urlopów wypoczynkowych. Najwięcej wpłynęło w 2021 r., najmniej w 2023 r.
Do końca lipca 2026 r. PIP zarejestrowała około 800 takich skarg, czyli 54 proc. liczby zgłoszeń z całego poprzedniego roku. Największą grupę – około 3,6 tys. w analizowanym okresie – stanowiły zgłoszenia dotyczące nieprawidłowości przy udzielaniu urlopów wypoczynkowych.
Najczęściej problem dotyczył niewywiązania się z obowiązku udzielenia urlopu w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo, oraz nieprawidłowości związanych z urlopem na żądanie. Od 2021 r. około 30 proc. skarg było uznawanych w całości lub części za zasadne. W 2026 r. było to dotychczas niemal 20 proc., przy czym ponad 16 proc. zgłoszeń wciąż pozostawało w trakcie rozpatrywania.
Urlop na żądanie działa inaczej
Termin 30 września nie obejmuje niewykorzystanego urlopu na żądanie w taki sam sposób jak zwykłego zaległego urlopu. Pracownik ma w roku cztery dni urlopu, które może wykorzystać w tym trybie. Jeśli nie wykorzysta ich do końca roku, niewykorzystane dni nie przepadają z całej puli urlopowej, ale tracą charakter urlopu na żądanie. Stają się częścią zwykłego urlopu zaległego.
Warto również pamiętać o przedawnieniu. Jak przypomina PIP, od 30 września rozpoczyna bieg trzyletni termin przedawnienia roszczenia o udzielenie niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego „w naturze”. Dlatego zarówno pracownicy, jak i pracodawcy powinni pilnować nie tylko liczby pozostałych dni wolnych, lecz także tego, z którego roku pochodzą.
Podcasty
Playlisty tematyczne
