Spis treści
Dlaczego NBP zablokował konta Trybunału Konstytucyjnego?
Narodowy Bank Polski poinformował w poniedziałek, że wstrzymał realizację wszystkich płatności z rachunków należących do Trybunału Konstytucyjnego. Nikt nie może teraz przelać z nich ani złotówki. Dotyczy to wszystkich operacji, niezależnie od tego, kto próbuje je zlecić.
Rzecznik prasowy NBP wyjaśnił, że bank ma „wątpliwości co do właściwej reprezentacji Trybunału Konstytucyjnego w stosunkach z NBP”. To formalne stwierdzenie oznacza, że w obecnym chaosie prawnym NBP nie wie, kto jest legalnie upoważniony do dysponowania pieniędzmi Trybunału. Czy jest to zawieszony przez część sędziów prezes Bogdan Święczkowski, czy może sędzia Anna Korwin-Piotrowska, która przejęła jego obowiązki?
Decyzja Narodowego Banku Polskiego oznacza, że wstrzymano wszystkie zlecenia płatnicze, a to bezpośrednio zagraża wypłacie wynagrodzeń sędziów TK. To paraliż finansowy instytucji, który jest bezpośrednim skutkiem pogłębiającego się od tygodni kryzysu wokół jednego z najważniejszych organów państwa.
Jak ominąć blokadę NBP? Hanna Gronkiewicz-Waltz ma rozwiązanie
Wydaje się jednak, że jest sposób na obejście finansowej blokady. Pomysł przedstawiła Hanna Gronkiewicz-Waltz, eurodeputowana Koalicji Obywatelskiej, a w przeszłości także prezes Narodowego Banku Polskiego (1992-2000). Jej zdaniem rząd Donalda Tuska ma narzędzia, by zapewnić Trybunałowi pieniądze na działanie, w tym na pensje dla sędziów.
Minister Finansów może skierować środki przeznaczone dla sędziów Trybunału Konstytucyjnego do innego banku, choćby do BGK. Nie ma obowiązku posiadania rachunku w NBP – napisała Hanna Gronkiewicz-Waltz.
To proste rozwiązanie mogłoby zakończyć paraliż finansowy instytucji, zanim na dobre się zaczął i zapewnić ciągłość wypłat wynagrodzeń sędziów TK, które zostały zagrożone przez decyzję banku centralnego. Jeśli rząd Donalda Tuska zdecyduje się na ten krok, pieniądze ominą zablokowane rachunki w NBP i trafią do sędziów inną drogą.
Skąd chaos w Trybunale?
Decyzja NBP o zamrożeniu kont to nie przyczyna, a skutek konfliktu, który paraliżuje Trybunał Konstytucyjny od kilku tygodni. Wszystko zaczęło się 30 października 2026 roku. To wtedy grupa sędziów wybranych przez Sejm obecnej kadencji ogłosiła, że stery w instytucji przejmuje sędzia Anna Korwin-Piotrowska. Jako sędzia z najdłuższym stażem, miała ona pokierować pracami TK.
Jej pierwszą decyzją było natychmiastowe zawieszenie w obowiązkach dotychczasowego prezesa, Bogdana Święczkowskiego, oraz wiceprezesa, Bartłomieja Sochańskiego. Święczkowski nazwał to wprost uzurpacją. W podobnym tonie wypowiedział się prezydent Karol Nawrocki, który stwierdził, że doszło do „siłowego przejęcia konstytucyjnego organu państwa”. Inaczej sytuację przedstawia premier Donald Tusk. Szef rządu podkreśla, że to prezes Święczkowski przez wiele tygodni uniemożliwiał nowym sędziom podjęcie pracy, a prezydent Nawrocki nie odebrał od części z nich ślubowania.
Cały ten paraliż to efekt głębokiego sporu o Trybunał Konstytucyjny, który rozpoczął się, gdy grupa nowo wybranych sędziów podjęła próbę przejęcia kontroli nad instytucją.
Sytuację komplikuje fakt, że Sąd Najwyższy próbował interweniować, uchylając decyzję o zawieszeniu Święczkowskiego i Sochańskiego. Sędzia Korwin-Piotrowska oświadczyła jednak, że orzeczenie SN nie ma żadnego znaczenia. W efekcie mamy dziś w Polsce dwuwładzę w Trybunale, a Narodowy Bank Polski, nie wiedząc, kto legalnie reprezentuje TK, po prostu zamroził jego pieniądze.