Ostre opinie Polaków o systemie kaucyjnym! "Magazynowanie powietrza"

• Internauci postrzegają system kaucyjny jako dodatkowe obciążenie finansowe dla konsumentów. Obawiają się "podwójnego opodatkowania", argumentując, że zapłacą kaucję w sklepie oraz wyższe rachunki za śmieci.
• Wielu internautów skarży się na trudności w przechowywaniu butelek, które aby trafić do butelkomatu, nie mogą być zgniecione. Mówią o "magazynowaniu powietrza" i braku miejsca w mieszkaniach.
• Krytykowana jest forma zwrotów w postaci voucherów i ograniczenie swobody wyboru. Wskazuje się również na wykluczenie mieszkańców wsi i seniorów, którzy mogą mieć trudności z transportowaniem butelek do punktów zwrotu.

"Magazynowanie powietrza" i "podwójne opodatkowanie". Polacy krytycznie o systemie kaucyjnym

Jak pisze Instytut Monitorowania Mediów, od wprowadzenia systemu kaucyjnego powstało 99,3 tys. publikacji, których łączny zasięg przekroczył 849,3 mln kontaktów przekazem. To oznacza, że statystyczny odbiorca średnio mógł się zetknąć 26 razy w informacjami o systemie. Na razie jednak komentarze są raczej negatywne.

- Analiza komentarzy publikowanych na X, Facebooku, TikToku i YouTubie pokazuje dominację przekazu krytycznego. Użytkownicy najczęściej odnosili się do kwestii finansowych, interpretując system jako dodatkowe obciążenie dla konsumentów. Powracały obawy o „podwójne opodatkowanie” – internauci wskazywali, że zapłacą dwa razy: kaucję w sklepie oraz wyższe rachunki za śmieci, argumentując, że gminy mogą utracić dochody ze sprzedaży surowców PET i aluminium. Równolegle pojawiały się narracje sugerujące, że największymi beneficjentami zmian będą operatorzy systemu - pisze Instytut Monitorowania Mediów.

Co więcej, wielu internautów skarżyło się na trudności w przechowywaniu butelek, które aby trafić do butelkomatu, nie mogą być zgniecione. Sporo osób skarży się na "magazynowanie powietrza" i problem z przechowywaniem większej ilości butelek w mieszkaniach. Krytykowane była również forma zwrotów w postaci voucherów i ograniczenie swobody wyboru.

Wykluczenie seniorów i chaos informacyjny

Instytut Monitorowania Mediów wskazuje również, że we wpisach pojawia się często wątek chaosu informacyjnego, w postaci problemów z rozpoznaniem opakowań objętych systemem kaucyjnym, niejednolitych oznaczeń, a także niejasności w kwestii zasady i zwrotu kaucji. Wskazywano również, że niektóre sklepy odmówiły przyjmowania opakowań, problemem były także limity zwrotów i różne interpretacje przepisów.

Krytykowano także wykluczenie mieszkańców wsi, którzy mogą być zmuszeni dojeżdżać do większych miast, aby odzyskać kaucję - więc często odzyskiwanie kaucji jest dla nich nieopłacalne. W efekcie płacą wyższą cenę za napój, ale nie odzyskują pieniędzy. Podobnie w przypadku seniorów, którzy mogliby mieć trudności z transportowaniem butelek do miejsca zwrotu.

Czy są korzyści systemu kaucyjnego?

Instytut Monitorowania Mediów wyłowił również pozytywne odniesienia się do systemu kaucyjnego. Chwalono korzyści ekologiczne, bo system ogranicza liczbę porzuconych opakowań i zwiększą liczbę takich, które trafiają do recyklingu. Chwalono także edukacyjny wymiar systemu, szczególnie w kontekście dzieci i zmieniania nawyków konsumenckich.

Na plus odniesiono się do dobrych praktyk rynkowych, komentujący mieli chwalić sieci Lidl i Kaufland za czytelne oznaczenia opakowań m.in. Staropolanki, oraz rozwiązania logistyczne Frisco, które oferuje odbiór opakowań z domu klienta.

- Internauci w większości nie kwestionują samej idei działań proekologicznych, jednak oczekują rozwiązań, które będą intuicyjne i transparentne kosztowo. W wielu wypowiedziach krytyka koncentruje się na działaniach państwa jako podmiotu odpowiedzialnego za właściwą organizację systemu. Jednocześnie marki takie jak Frisco czy Staropolanka, dzięki wyjściu naprzeciw potrzebom konsumentów, zyskały wizerunkowo, stając się przykładem firmy wrażliwej na potrzeby klienta - ocenia Tomasz Lubieniecki, kierownik Działu Raportów Medialnych w IMM.

- Wokół systemu kaucyjnego widać dziś dużo emocji, co jest naturalne przy tak dużej zmianie dotyczącej codziennych nawyków konsumentów. W tej dyskusji, obok głosów krytycznych, pojawiają się jednak także argumenty wskazujące na realne korzyści środowiskowe i społeczne – zwiększenie poziomu odzysku opakowań, poprawę jakości surowca trafiającego do recyklingu czy wzrost świadomości konsumenckiej. Sama idea jest potrzebna, ale jej powodzenie będzie zależało od prostoty zasad, wygody i dostępności dla mieszkańców i konsekwentnej edukacji. Równolegle warto rozwijać inne, dostępne i intuicyjne formy selektywnej zbiórki, jak np. Olejomaty – system zbiórki zużytego oleju spożywczego z gospodarstw domowych, które w naturalny sposób włączają społeczności lokalne w proces odzysku surowców - mówi Ewelina Jaskuła, Senior Account Manager w Good One PR, agencji członkowskiej ZFPR.