- Niemcy rozważają rewolucyjną reformę emerytalną, która może znacząco zmienić perspektywę zakończenia kariery zawodowej.
- W obliczu starzejącego się społeczeństwa, propozycje zakładają stopniowe podwyższenie wieku emerytalnego nawet do 68 lat, powiązane z długością życia.
- Sprawdź, jakie konkretne zmiany czekają naszych zachodnich sąsiadów i czy Polska również będzie musiała pójść tą drogą.
Perspektywa zakończenia kariery zawodowej może się jeszcze bardziej oddalić. W Niemczech trwają prace nad propozycjami kolejnej reformy emerytalnej, która zakłada stopniowe podwyższanie wieku emerytalnego nawet do 68 lat. Powód? Starzejące się społeczeństwo i rosnące obciążenie systemu, z którego wypłacane są świadczenia dla seniorów.
Na razie nie zapadła żadna decyzja o wprowadzeniu nowych przepisów. Propozycje analizowane przez niemiecką komisję ds. zabezpieczenia emerytalnego pokazują jednak, w jakim kierunku może zmierzać polityka emerytalna naszego zachodniego sąsiada.
Emerytura dopiero w wieku 68 lat? Niemcy rozważają nowe zasady
Niemcy już od kilkunastu lat stopniowo wydłużają aktywność zawodową swoich obywateli. Reforma rozpoczęta w 2012 roku zakłada podniesienie ustawowego wieku emerytalnego z 65 do 67 lat. Docelowa granica dotyczy osób urodzonych w 1964 roku i później, a pierwsi przedstawiciele tego rocznika osiągną ją w 2031 roku.
Teraz rozważany jest kolejny krok. Zamiast ustalać jedną, niezmienną granicę zakończenia pracy, eksperci proponują powiązanie wieku emerytalnego z oczekiwaną długością życia. Mechanizm miałby działać automatycznie. Z każdego dodatkowego roku życia osiem miesięcy przypadałoby na dłuższą aktywność zawodową, a cztery miesiące na okres pobierania emerytury. W praktyce, przy obecnych prognozach demograficznych, oznaczałoby to podwyższanie wieku emerytalnego średnio o pół roku na dekadę.
Według przedstawionego scenariusza granica mogłaby wynosić:
- 67 lat – w 2031 roku,
- 67 lat i 6 miesięcy – w 2041 roku,
- 68 lat – w 2051 roku.
Nie oznacza to jednak, że Niemcy już zdecydowali o pracy do 68. roku życia. To propozycja, która wymagałaby przyjęcia odpowiednich przepisów.
Koniec wcześniejszej emerytury na dotychczasowych zasadach?
Planowane zmiany mogłyby dotknąć nie tylko osób czekających na osiągnięcie ustawowego wieku emerytalnego. Komisja proponuje również ograniczenie możliwości wcześniejszego zakończenia pracy. Jednym z pomysłów jest podniesienie minimalnego wieku wcześniejszej emerytury z 63 do 64 lat. W kolejnych latach granica ta miałaby wzrastać razem z powszechnym wiekiem emerytalnym. Osoby decydujące się na wcześniejsze pobieranie świadczenia nadal musiałyby liczyć się z jego trwałym obniżeniem.
Jeszcze większe znaczenie miałaby propozycja dotycząca pracowników z wyjątkowo długim stażem ubezpieczeniowym. Obecnie osoby urodzone w 1964 roku i później, które zgromadziły 45 lat odpowiednich okresów ubezpieczenia, mogą przejść na emeryturę bez potrąceń po ukończeniu 65 lat. Eksperci proponują odejście od tego przywileju. Oznaczałoby to, że nawet bardzo długi staż pracy nie gwarantowałby już możliwości zakończenia kariery przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego bez finansowych konsekwencji.
Dlaczego chcą wydłużyć pracę? Problem będzie narastał
Za pomysłem stoją przede wszystkim zmiany demograficzne. Niemieckie społeczeństwo się starzeje, a kolejne pokolenia wchodzące na rynek pracy są mniej liczne niż roczniki przechodzące na emeryturę. To poważne wyzwanie dla systemu, w którym składki osób aktywnych zawodowo finansują bieżące świadczenia emerytów. Im mniej pracujących przypada na jednego seniora, tym trudniej utrzymać równowagę finansową bez zwiększania obciążeń, dodatkowego finansowania lub zmian w zasadach wypłacania emerytur. Wydłużenie aktywności zawodowej ma być jednym ze sposobów ograniczenia tej presji. Podobne problemy dotyczą jednak również Polski.
A co z wiekiem emerytalnym w Polsce? Polacy nie chcą zmian
W Polsce ustawowy wiek emerytalny wynosi obecnie 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Niemieckie propozycje nie oznaczają żadnej zmiany tych zasad. Pokazują jednak, jak poważnym problemem dla europejskich systemów emerytalnych staje się starzenie społeczeństw. Z prognoz Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w kolejnych dekadach liczba mieszkańców Polski będzie maleć, a udział seniorów wzrośnie. Tymczasem pomysł podwyższenia wieku emerytalnego budzi zdecydowany opór społeczny.
W badaniu CBOS przeprowadzonym w czerwcu 2026 roku na zlecenie „Dziennika Gazety Prawnej” przeciwko takiemu rozwiązaniu opowiedziało się 52,8 proc. ankietowanych, podczas gdy poparło je około 20 proc. Jeszcze większy sprzeciw pokazał majowy sondaż IBRiS dla „Rzeczpospolitej”. Podniesienie wieku emerytalnego do 67 lat dla kobiet i mężczyzn poparło niespełna 5 proc. respondentów.
Polacy i tak pracują coraz dłużej. ZUS pokazuje liczby
Choć ustawowy wiek emerytalny pozostaje bez zmian, dane ZUS pokazują, że Polacy kończą aktywność zawodową później niż dwie dekady temu. W 2005 roku kobiety przechodziły na emeryturę średnio w wieku 56 lat, a mężczyźni – 58,4 roku. W 2024 roku było to już odpowiednio 60,6 oraz 65,1 roku. Coraz więcej osób decyduje się także na pracę po uzyskaniu świadczenia. W grudniu 2025 roku pracujących emerytów było 879,5 tys., czyli o 52,9 proc. więcej niż dziesięć lat wcześniej.
Dodatkowe zatrudnienie pozwala seniorom zwiększać miesięczne dochody, choć nie musi oznaczać rezygnacji z pobierania emerytury. Dla części osób to sposób na poprawę domowego budżetu, dla innych możliwość pozostania aktywnym zawodowo. Co ciekawe, gotowość do dłuższej pracy rośnie, gdy w grę wchodzą konkretne pieniądze. W badaniu UCE Research dla Business Insider Polska z 2023 roku, 59 proc. respondentów deklarowało, że mogłoby pracować o rok dłużej, gdyby ich miesięczna emerytura wzrosła dzięki temu o 400 zł.
Niemiecka propozycja pokazuje więc dylemat, przed którym stają kolejne państwa: jak zapewnić seniorom stabilne świadczenia, gdy społeczeństwo żyje coraz dłużej, a liczba pracujących maleje. Na razie w Niemczech jest to dyskusja o przyszłej reformie, a nie przesądzona podwyżka wieku emerytalnego.
Podcasty
Playlisty tematyczne
