Pół miliona emerytów z groszowymi świadczeniami ZUS. To rekord

2026-01-09 11:39

Ponad 541 tysięcy osób w Polsce otrzymuje emeryturę niższą od minimalnej, a najniższe świadczenie wynosi zaledwie 2 grosze. Te szokujące dane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) ujawniają poważny problem systemu emerytalnego. Resort rodziny analizuje sytuację, a eksperci wskazują na przyczyny takie jak praca na czarno w okresie transformacji. Czy grozi nam fala "groszowych emerytur" i jak temu zapobiec?

Polskie monety o różnych nominałach ułożone na drewnianym stole obok kalkulatora, banknotu i notatnika z długopisem. Scena ilustruje problem groszowych emerytur w Polsce, o których czytaj na Super Biznes.

i

Autor: Redakcja Publicystyczna AI Polskie monety o różnych nominałach ułożone na drewnianym stole obok kalkulatora, banknotu i notatnika z długopisem. Scena ilustruje problem groszowych emerytur w Polsce, o których czytaj na Super Biznes.
  • Ponad pół miliona Polaków (541 tys.) otrzymuje emerytury niższe od minimalnej, a najniższa wynosi zaledwie 2 grosze, co podważa bezpieczeństwo finansowe seniorów.
  • Główne przyczyny niskich świadczeń to praca na czarno, umowy cywilnoprawne bez składek oraz brak wymaganego 20-letniego stażu składkowego, często wynikające z transformacji ustrojowej.
  • Dla kontrastu, rekordowa emerytura przekraczająca 50 tys. zł brutto pokazuje, że długi staż pracy (67 lat) i regularne składki znacząco zwiększają świadczenie.
  • ZUS podkreśla, że dłuższa aktywność zawodowa i późniejsze przejście na emeryturę mogą zwiększyć jej wysokość nawet o ponad 50% w przypadku wydłużenia pracy o 5 lat.

Rosnąca liczba groszowych emerytur w Polsce

Alarmujące dane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wskazują na niepokojący trend: coraz więcej osób otrzymuje emerytury niższe od minimalnego progu. Problem dotyczy już ponad 541 tysięcy osób, co stawia pod znakiem zapytania efektywność systemu emerytalnego i zabezpieczenie finansowe seniorów.

Emerytura minimalna a rzeczywistość

Obecnie emerytura minimalna wynosi 1 tys. 878 i 91 gr brutto. Jednak ta kwota jest dla wielu osób jedynie odległym marzeniem. Najniższe wypłacane świadczenie w Polsce to zaledwie 2 grosze. Otrzymuje je kobieta, która w swoim życiu odprowadziła składkę emerytalno-rentową za jeden dzień pracy na umowie zlecenie. Jak podkreśla ZUS, aby mieć prawo do gwarantowanej emerytury minimalnej, należałoby odprowadzać składki emerytalno-rentowe co najmniej przez 20 lat.

Z danych ZUS wynika, że struktura wypłacanych emerytur poniżej minimalnej prezentuje się następująco:

  • w kwocie do 500 zł wypłacono 44 669 świadczeń;
  • w przedziale od 500,01 zł do 1000,00 zł wypłacono 243 266 świadczeń;
  • w przedziale od 1000,01 zł do 1500,00 zł wypłacono 120 760 świadczeń;
  • w kwocie 1500,01 zł aż do progu kwotowego najniższej emerytury wypłacono 132 423 świadczenia.

Te liczby unaoczniają skalę problemu i pokazują, jak wiele osób żyje na granicy ubóstwa, mimo przepracowanych lat.

Przyczyny niskich emerytur

Skąd się biorą tak niskie świadczenia? Resort rodziny zapewnia, że analizuje ten problem. Wiceminister rodziny, Sebastian Gajewski, w odpowiedzi na interpelację poselską, wskazuje na kilka kluczowych czynników: "Szczególnie problematyczna wydaje się w tym kontekście sytuacja osób, które nie nabywają prawa do emerytury minimalnej, ponieważ ich aktywność zawodowa przypadała na czasy transformacji systemowej, kiedy ze względu na uwarunkowania gospodarcze i wysokie bezrobocie masowym zjawiskiem było podejmowanie pracy na czarno, na podstawie umów cywilnoprawnych, niestanowiących tytułu do ubezpieczeń społecznych czy pracy w krajach, z którymi Polska nie podpisała odpowiednich umów".

Okres transformacji ustrojowej, charakteryzujący się wysokim bezrobociem i brakiem stabilnych form zatrudnienia, odcisnął piętno na przyszłych emeryturach wielu Polaków. Praca na czarno lub na podstawie umów cywilnoprawnych, od których nie odprowadzano składek, skutkuje obecnie dramatycznie niskimi świadczeniami.

Ekstremum w drugą stronę: rekordowa emerytura

Dla kontrastu warto wspomnieć o najwyższym świadczeniu wypłacanym przez ZUS, które przekracza 50 tys. zł brutto. Otrzymuje je mężczyzna, który był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a jego staż składkowy wynosił aż 67 lat. Na emeryturę przeszedł w wieku 86 lat. Ten przykład pokazuje, jak długi staż pracy i regularne odprowadzanie składek przekładają się na wysokość emerytury.

ZUS podkreśla, że długość aktywności zawodowej ma bezpośredni wpływ na wysokość przyszłego świadczenia. Im dłużej pracujemy i odprowadzamy składki emerytalno-rentowe, tym wyższa będzie nasza emerytura. Dodatkowo, na wysokość świadczenia wpływają waloryzacje składek i kapitału początkowego.

"Im dłużej będziemy pracować przed przejściem na emeryturę, tym więcej odprowadzimy składek emerytalno-rentowych. Po drodze dojdą również kolejne waloryzacje składek i kapitału początkowego, a więc podstawa obliczenia emerytury wzrośnie. Z kolei statystycznie średnie dalsze trwanie życia ulegnie zmniejszeniu. Podstawę obliczenia emerytury będziemy dzielić zatem przez mniejszą liczbę miesięcy, a efektem będzie wyższa emerytura."

Przykładowo, wydłużenie aktywności zawodowej o:

  • rok – kobieta może liczyć na emeryturę wyższą o 8,8 proc., mężczyzna – o 8,9 proc.,
  • dwa lata – kobieta może liczyć na świadczenie wyższe o 19,1 proc., mężczyzna o 19,5 proc.,
  • trzy lata – kobieta może liczyć na emeryturę wyższą o 29,8 proc., mężczyzna – o 30,4 proc.,
  • cztery lata – kobieta może liczyć na emeryturę wyższą o 41 proc., mężczyzna o 42 proc.,
  • pięć lat – kobieta może liczyć na emeryturę wyższą o 52,8 proc., mężczyzna – 54,3 proc.

Źródło: fakt.pl   

Zbigniew Derdziuk, prezes ZUS, Karpacz 2025
Super Biznes SE Google News
QUIZ PRL: Seniorzy mieli lepiej w PRL-u niż za PiS? Jakie mieli emerytury?
Pytanie 1 z 10
Podczas awantur w kolejkach emeryci bili się:

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki