Polska z największą pulą pieniędzy z UE. Ale Bruksela szykuje cięcia

Polska ma zachować największą kopertę w nowym budżecie Unii Europejskiej, ale powodów do pełnego zadowolenia nie ma. Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa zaproponował zmniejszenie wydatków o 10 proc. w porównaniu z projektem Komisji Europejskiej. Cięcia obejmą między innymi fundusze na rozwój regionów i obronność. Warszawę niepokoi też pomysł przekazania części pieniędzy z handlu uprawnieniami do emisji CO2 do unijnej kasy.

Flagi państw przed budynkiem Parlamentu Europejskiego. O funduszach UE dla Polski przeczytasz na SE Superbiz.
Autor: Pexels.com

Budżet mniejszy o 10 proc. Polska nadal na czele

Nowy budżet UE na lata 2028–2034 ma wynieść 1,58 bln euro w cenach stałych z 2025 roku. To o 180 mld euro mniej, niż proponowała wcześniej Komisja Europejska. W cenach bieżących, uwzględniających inflację, propozycja opiewa na 1,78 bln euro.

Mimo cięć budżet ma być większy od obecnego o blisko jedną czwartą, czyli o około 312 mld euro. Kompromis Costy ma pogodzić oczekiwania państw domagających się oszczędności z interesami krajów, które chcą utrzymania wysokich wydatków na rolnictwo i rozwój regionów.

Dla Polski ważne jest to, że nasz kraj nadal ma największą pulę pieniędzy spośród państw UE. Taką informację przekazał wiceminister spraw zagranicznych Ignacy Niemczycki. Dotychczasowa pula dla Polski wynosiła 123 mld euro. Wiceminister szacuje jednak, że cięcia w funduszach regionalnych mogą oznaczać dla naszego kraju ubytek kilkuset milionów euro. 

Pieniądze na regiony będą mniejsze. Rolnicy mogą odetchnąć

Propozycja przewodniczącego Rady Europejskiej przewiduje ograniczenie środków na politykę spójności, z której finansowane są inwestycje i rozwój regionów. Cięcia mają wynieść 2,4 proc. Wiceminister Niemczycki ocenił, że ich skala jest niewielka, ale Polska nie może ich lekceważyć.

– To jest 2,5 miliarda na wszystkie państwa członkowskie na siedem lat, ale jednak są – powiedział PAP.

Jest też dobra wiadomość dla rolników. W propozycji Costy środki na rolnictwo mają pozostać bez zmian. To jeden z najważniejszych elementów kompromisu. 

Polska nie chce oddawać pieniędzy z ETS

Jednym z największych punktów spornych pozostaje system handlu uprawnieniami do emisji CO2, czyli ETS. Costa chce, aby 30 proc. wpływów z ich sprzedaży trafiało do budżetu Unii, a pozostałe 70 proc. – tak jak obecnie – zasilało budżety krajowe.

Dla Polski przewidziano okres przejściowy. Nasz udział w przekazywaniu pieniędzy do unijnej kasy miałby rosnąć stopniowo: od zera w 2028 roku do 30 proc. w 2034 roku.

Wiceminister Niemczycki przyznał, że taki mechanizm jest dla Polski korzystny finansowo. Nie zmienia to jednak stanowiska rządu, który sprzeciwia się włączeniu wpływów z ETS do unijnych dochodów własnych.

– Pieniądze z ETS-u powinny przede wszystkim finansować zielone inwestycje w kraju – podkreślił Niemczycki.

Jego zdaniem wpływy z tego systemu nie są nowymi pieniędzmi, ponieważ od lat trafiają do budżetów państw członkowskich. Przekierowanie ich do Brukseli oznaczałoby więc ograniczenie środków, którymi kraje mogą dysponować samodzielnie.

Mniej pieniędzy na obronność i konkurencyjność

Cięcia dotkną również bezpieczeństwa. Komisja Europejska proponowała przeznaczyć na obronność 115,7 mld euro, ale w propozycji Costy kwota ta spadła do 81,2 mld euro.

Zmniejszono także środki na konkurencyjność europejskiej gospodarki. Pula na ten cel ma wynieść 336 mld euro zamiast proponowanych wcześniej 398 mld euro. Oznacza to redukcję o około 15 proc.

Niemczycki zwrócił jednak uwagę, że utrzymano wydatki na mobilność wojskową, na której szczególnie zależy Polsce. Co więcej, pojawił się zapis wskazujący na szczególne wykorzystanie tych pieniędzy w regionach wschodnich. Może to być korzystne dla naszego kraju. 

Bruksela chce nowych podatków i opłat

Costa zaproponował również nowe źródła dochodów dla unijnego budżetu. Jednym z nich ma być podatek cyfrowy. Zgodnie z propozycją wynosiłby 3 proc. rocznego obrotu netto z reklam internetowych, cyfrowych usług pośrednictwa i danych generowanych przez użytkowników. Objęte nim byłyby największe firmy, spełniające określone progi przychodów.

Do unijnej kasy miałyby trafiać również pieniądze z akcyzy na wyroby tytoniowe, opłat od elektrośmieci i odpadów niepoddawanych recyklingowi oraz podatku węglowego na granicach.

Propozycja Costy nie jest jeszcze ostatecznym budżetem. Przed państwami członkowskimi kolejne negocjacje, a Polska zapowiada, że będzie walczyć o swoje priorytety: odpowiednie pieniądze na rolnictwo, rozwój regionów i zielone inwestycje. 

Złoty Laur 2026 - Ambasador Polski - Wladimir Semirunnij
Kto prowadzi ten program? Sprawdź, jak dobrze znasz polską telewizję!
Pytanie 1 z 10
Kto od lat prowadzi teleturniej "Familiada"?

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki

ROLKI