Putin przejmuje Auchan i Nestle. Wcześniej firmy nie chciały wyjść z Rosji

Nagła decyzja Władimira Putina. Kto stracił najwięcej?

Wieczorem 17 września 2026 roku prezydent Rosji Władimir Putin podpisał dekret, który wstrząsnął zachodnimi firmami wciąż działającymi na rosyjskim rynku. Jednym podpisem „tymczasowo” przejął on pełną kontrolę nad rosyjskimi filiami kilku europejskich gigantów. Next.gazeta.pl informuje, że lista poszkodowanych jest długa i dotkliwa finansowo.

Na pierwszy ogień poszła francuska sieć Auchan, do której należy 230 supermarketów w 100 rosyjskich miastach. To potężny cios, bo firma była jednym z liderów handlu w Rosji. Prezydent Rosji Władimir Putin przejmuje Auchan, mimo że szefowie sieci jeszcze niedawno zarzekali się, że nie opuszczą tego kraju. Ten sam los spotkał sześć fabryk szwajcarskiego koncernu spożywczego Nestle, produkujących m.in. kawę, słodycze i karmę dla zwierząt.

Dekret objął również sieć ponad 100 marketów budowlanych, działających obecnie pod szyldem "Lemana Pro". Choć francuski koncern Adeo sprzedał dawną sieć Leroy Merlin pod koniec 2023 roku spółce ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, to według mediów założycielami byli dawni rosyjscy menedżerowie. Na liście przejętych firm znalazły się też spółki logistyczne FM Logistics i Bati Logistics. Dziennik „Kommiersant” oszacował, że łączna wartość przejętego majątku to co najmniej 600 mld rubli, czyli równowartość 6 mld euro.

Decyzja Kremla jest szczególnie bolesna dla Francuzów z Auchan. Po inwazji Rosji na Ukrainę, gdy większość zachodnich firm uciekała z rynku, prezes sieci Yves Claude przekonywał, że wyjście jest „nie do pomyślenia z punktu widzenia ludzkiego życia”.

Najważniejsze jest utrzymanie naszych pracowników i zagwarantowanie naszej głównej misji, którą jest kontynuacja żywienia ludności obu tych krajów - mówił Yves Claude w wywiadzie dla „Le Journal Du Dimanche”.

Dziś te słowa brzmią jak gorzka ironia.

Komu prezydent Rosji przekazał przejęty majątek?

Mogłoby się wydawać, że tak ogromny majątek trafi w ręce któregoś z rosyjskich państwowych gigantów. Nic bardziej mylnego. Prezydent Rosji przekazał całość akcji przejętych firm w zarząd spółce o nazwie „L.E.W. Management”. To podmiot, o którym nikt wcześniej nie słyszał.

Według dziennika „RBK” spółka została zarejestrowana pod koniec 2024 roku i dysponuje kapitałem zakładowym w wysokości zaledwie 15 tys. rubli, co stanowi równowartość 150 euro. Co więcej, ubiegły rok zakończyła ze stratą. Nie wiadomo, kto jest jej faktycznym właścicielem. Zarząd nad przejętym majątkiem wartym miliardy euro trafił więc do spółki z kapitałem 150 euro, kierowanej przez byłego generała MSW, Andrieja Krajuszkina.

Kim jest człowiek, któremu powierzono kontrolę nad Auchan i Nestle w Rosji? Andriej Krajuszkin, który stanął na czele spółki zaledwie tydzień temu, to postać z przeszłością w rosyjskich służbach. Jak ustalił dziennik „Nowaja gazieta Jewropa”, to generał rosyjskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (MSW). Co najmniej do 2020 roku pełnił funkcję zastępcy szefa zarządu MSW ds. migracji. Jego nazwisko pojawiło się w mediach w marcu 2020 roku w związku z kontrowersyjnym zdarzeniem. Miał on potrącić swoim samochodem 5-letnie dziecko na przejściu dla pieszych, a następnie wdać się w awanturę z jego ojcem. Nie ma publicznych informacji o tym, jakie konsekwencje poniósł z tego tytułu.

Kreml tłumaczy nacjonalizację. „To firmy z nieprzyjaznych państw”

Dzień po ogłoszeniu dekretu, oficjalne wyjaśnienia przedstawił rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow. Nie silił się na dyplomatyczne subtelności. W rozmowie z dziennikarzami stwierdził wprost, że kluczowe było pochodzenie firm.

Chodzi o spółki europejskie, z nieprzyjaznych państw. Jednym z czynników, który brano pod uwagę przy podejmowaniu tej decyzji było to, że są to nieprzyjazne państwa - powiedział Pieskow.

Dodał również, że uwzględniono fakt, iż chodzi o firmy z krajów, które według Kremla „uczestniczą w działaniach wojennych przeciw Rosji”. Rzecznik Kremla nie wyjaśnił jednak, dlaczego do zarządzania gigantycznym majątkiem wybrano nieznaną spółkę „L.E.W. Management”. Stwierdził jedynie, że „najlepiej spełniała wymagane parametry”.

Formalnie przejęcie majątku w „tymczasowy zarząd” nie oznacza konfiskaty. Jednak w Rosji praktyka pokazuje, że to tylko teoria. Postępująca nacjonalizacja zachodnich firm w Rosji udowadnia, że „tymczasowe” rozwiązania Kremla stają się zazwyczaj bezterminowym zawłaszczeniem. Taki scenariusz zrealizowano już wiosną 2023 roku, gdy prezydent Rosji Władimir Putin przejął elektrownie fińskiego koncernu Fortum i niemieckiego Uniper.

Taka strategia jest też skuteczną metodą wymuszenia sprzedaży majątku za bezcen. W ten sposób Kreml przejął browary duńskiego Carlsberga i zmusił francuski koncern Danone do pozbycia się największych w Rosji zakładów mleczarskich. Wygląda na to, że właśnie taki los czeka teraz supermarkety Auchan i fabryki Nestle. Firmy, które wierzyły, że uda im się przetrwać na rosyjskim rynku, dostały brutalną lekcję, że w dzisiejszej Rosji zasady gry dyktuje wyłącznie Kreml.