Słynna samowola w Zakopanem. Inwestor znów przechytrzył prawo

• Prawomocny wyrok nakazujący rozbiórkę pięciu nielegalnych budynków w Zakopanem.
• Inwestor Józef G.-M. tuż przed ogłoszeniem wyroku przekazał nieruchomość spółce powiązanej z jego bliskimi.
• Manewr ten, zdaniem prawnika, uniemożliwia wykonanie nakazu rozbiórki.
• To nie pierwsza tego typu sytuacja z udziałem tego samego inwestora.

Jaki jest wyrok w sprawie samowoli na Bachledzkim Wierchu?

Sprawa słynnych "poideł dla koni" na Bachledzkim Wierchu ma swój finał w sądzie. I jest to finał co najmniej zaskakujący. 24 kwietnia 2026 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji. Oznacza to, że pięć budynków, które inwestor Józef G.-M. postawił nielegalnie na terenie Parku Kulturowego Kotliny Zakopiańskiej, musi zostać rozebranych. Sąd obciążył go też kwotą 1372 zł kosztów postępowania.

Wszystko wydawało się proste, ale tuż po ogłoszeniu prawomocnego orzeczenia na jaw wyszły nowe fakty. Okazuje się, że głośna samowola budowlana w Zakopanem może jednak uniknąć rozbiórki, a inwestor znalazł sprytny sposób na obejście prawa. Chociaż wyrok jest ostateczny, jego wykonanie stoi pod ogromnym znakiem zapytania.

Jak ustaliła "Gazeta Krakowska", zaledwie dwa dni przed posiedzeniem sądu drugiej instancji, nieruchomość z nielegalnymi budynkami zmieniła właściciela. Józef G.-M. przekazał ją spółce, którą założyły bliskie mu osoby. W efekcie, w dniu wydania prawomocnego wyroku, skazany nie był już właścicielem terenu, którego dotyczył nakaz rozbiórki. To stawia całą sprawę w zupełnie nowym świetle i może całkowicie zablokować egzekucję decyzji sądu.

Na czym polega luka w prawie, którą wykorzystał inwestor?

Portal Finanse.wp.pl podkreśla, że manewr, który zastosował Józef G.-M., jest prosty, ale niezwykle skuteczny. Polega na wykorzystaniu luki w przepisach, która sprawia, że prawomocny wyrok sądu staje się praktycznie martwym zapisem. W czym tkwi problem? W momencie, gdy sąd wydawał ostateczne orzeczenie nakazujące rozbiórkę, skazany inwestor nie był już formalnie właścicielem działki.

Mówiąc prościej: sąd nałożył obowiązek rozbiórki na konkretną osobę – Józefa G.-M. Tymczasem on nie może już niczego na tej działce rozebrać, bo prawnie nie należy ona do niego. Z drugiej strony, nowy właściciel – czyli spółka powiązana z jego bliskimi – nie może zostać zmuszony do rozbiórki, ponieważ wyrok sądu jej nie dotyczy. Sędzia, który orzekał w sprawie, sam przyznał, że gdyby sąd wiedział o zmianie właściciela, sytuacja wyglądałaby zupełnie inaczej.

Sprawę dosadnie komentuje radca prawny i doktor nauk prawnych Michał Krok.

Orzeczenie obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego w sytuacji zmiany właściciela nieruchomości jest w tej sytuacji niewykonalne. Mamy do czynienia z luką w przepisach. Orzeczony środek karny nie nadaje się do zamiany na inny lub do egzekucji w trybie przewidzianym dla grzywien lub odszkodowań – komentuje Michał Krok dla "Gazety Krakowskiej".

Oznacza to, że orzeczenie nakazujące rozbiórkę stało się niewykonalne, ponieważ w momencie jego uprawomocnienia Józef G.-M. nie był już właścicielem nieruchomości. Niezależnie od tego, swoje postępowanie w sprawie prowadzi Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Zakopanem, ale i tu droga do rozbiórki wydaje się daleka. Urzędnicy wezwali inwestora do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, jednak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i tak nie dopuszcza w tym miejscu żadnej zabudowy.

Czy to pierwsza samowola budowlana Józefa G.-M.?

Dla urzędników i mieszkańców Zakopanego obecna sytuacja to niestety nic nowego. Inwestor Józef G.-M. ma już na swoim koncie długą historię walki z prawem budowlanym, a jego metody działania wydają się powtarzalne. To nie jest jego pierwsza i jedyna samowola budowlana w Zakopanem. Najgłośniejszy przykład to pięciopiętrowy pensjonat, który przedsiębiorca zbudował bez pozwolenia już dwadzieścia lat temu.

Przez dwie dekady skutecznie ignorował kolejne nakazy rozbiórki. Gdy jesienią ubiegłego roku urzędnicy znów podjęli próbę egzekucji, scenariusz się powtórzył. Jak pisała "Gazeta Wyborcza", inwestor poinformował ich, że nie jest już właścicielem pensjonatu. W takiej sytuacji całe postępowanie egzekucyjne musi ruszyć od nowa i objąć nowego właściciela, co w praktyce odkłada sprawę na kolejne lata. To nie pierwszy raz, kiedy inwestor Józef G.-M. ignoruje przepisy i decyzje urzędników, wykorzystując podobne fortele prawne.

Sam przedsiębiorca unika rozmów z mediami. Wyjątek zrobił podczas posiedzenia komisji urbanistyki w zakopiańskim urzędzie miasta 26 października. Przekonywał wtedy, że jego działania są poniekąd wynikiem wieloletnich zaniedbań ze strony miasta, które od dekad nie potrafi uchwalić miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Planu nie ma trzydzieści lat czy dwadzieścia ile? Ja nie mogę nic zrobić. Ja też mam dzieci. Mam dwójkę dzieci i też bym chciał jakoś to podzielić. Będziemy jeden drugiemu grać na nerwach i przeciągać, i niszczyć sobie zdrowie, życie i w ogóle wszystko po kolei. Po co to wszystko? – argumentował Józef G.-M. podczas posiedzenia komisji.

Jego słowa pokazują, że spór z miastem traktuje jako grę na przeczekanie. Tymczasem władze Zakopanego, mimo prawomocnych wyroków, po raz kolejny stają przed problemem, którego, jak się wydaje, nie da się rozwiązać bez zmiany przepisów na szczeblu krajowym.