Spis treści
Opłata wzrośnie pięciokrotnie
System kaucyjny działa w Polsce od października 2025 roku i obejmuje określone rodzaje opakowań po napojach. Klienci płacą kaucję przy zakupie napoju, a mogą ją odzyskać po zwrocie pustego opakowania.
Nie wszystkie firmy zdecydowały się jednak przystąpić do systemu. W efekcie na rynku nadal można znaleźć napoje w opakowaniach bez oznaczenia kaucji. Dotyczy to m.in. wody kupowanej przez przedsiębiorstwa i instytucje w ramach przetargów.
Dla firm pozostających poza systemem przewidziano opłatę produktową. W 2026 roku wynosi ona 3 zł za kilogram opakowań, ale od przyszłego roku wzrośnie do 15 zł. To pięciokrotnie więcej!
Ministerstwo tłumaczy: to miał być łagodny start
Resort klimatu wyjaśnia, że początkowo stawki miały rosnąć stopniowo, aby producenci i importerzy mogli dostosować się do nowych zasad. W 2025 roku opłata wynosiła 10 gr za kilogram, w 2026 roku wzrosła do 1 zł, a w 2027 roku ma wynieść 5 zł za kilogram.
W 2025 roku przepisy zostały jednak zmienione. Wprowadzono zasadę potrójnej stawki dla firm, które w ogóle nie przystąpią do systemu kaucyjnego. Dlatego obecnie płacą one 3 zł za kilogram, a od przyszłego roku zapłacą 15 zł.
– W przyszłym roku będzie to już 15 zł/kg, co istotnie przekroczy potencjalną oszczędność związaną z uniknięciem kaucji – przekazało Ministerstwo Klimatu i Środowiska portalowi RadioZET.pl.
Urzędy i firmy kupują wodę bez kaucji
Opakowania bez kaucji mogą być wygodnym rozwiązaniem dla instytucji, które zamawiają duże ilości wody butelkowanej. Urzędy, wojsko czy policja muszą bowiem zorganizować zbiórkę pustych butelek, a następnie przekazać je do odbioru. To dodatkowe obowiązki organizacyjne.
W ogłoszeniach przetargowych można znaleźć zapisy, w których zamawiający oczekują ofert nieuwzględniających obowiązków kaucyjnych. W praktyce oznacza to, że dostawca pozostający poza systemem musi zapłacić opłatę produktową, a opakowania nie mają oznaczenia kaucji.
Ministerstwo przyznaje jednak, że nie dysponuje danymi, które pozwoliłyby ustalić, ile takich opakowań kupują instytucje publiczne i przedsiębiorstwa ani jaka jest ich łączna masa.
Czy za wszystko zapłaci klient?
Wzrost opłaty może sprawić, że dostarczanie napojów w opakowaniach bez kaucji przestanie być opłacalne. Część firm może zdecydować się na przystąpienie do systemu, a inne mogą uwzględnić wyższy koszt w cenach swoich produktów i ofertach przetargowych.
Ministerstwo liczy, że nowa stawka skutecznie zachęci producentów i importerów do udziału w systemie. Podkreśla też, że instytucje powinny odpowiednio zorganizować zbiórkę pustych opakowań, aby nie trafiały one do odpadów zmieszanych.
Analitycy zaznaczają, że od 2027 roku pozostawanie poza systemem kaucyjnym będzie znacznie droższe. Czy podwyżka ostatecznie przełoży się na ceny wody i innych napojów kupowanych przez firmy oraz instytucje? To będzie zależało m.in. od tego, jak dostawcy uwzględnią nowe koszty w swoich ofertach.