- Ministerstwo Sprawiedliwości wprowadza kluczowe zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego, mające ułatwić konsumentom dochodzenie roszczeń od banków i instytucji finansowych.
- Nowe przepisy zmieniają właściwość sądów, kierując sprawy do miejsca zamieszkania klienta, co ma zakończyć praktykę koncentrowania pozwów w dużych miastach przez firmy skupujące roszczenia.
- Szczególne regulacje dotyczą "sankcji kredytu darmowego" i obejmują również firmy pożyczkowe – dowiedz się, jak te zmiany wpłyną na Twoje potencjalne roszczenia.
Klienci, którzy chcą odzyskać pieniądze od banku lub dochodzić roszczeń związanych z kredytem, mogą skorzystać na zmianach przygotowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości. We wtorek, 3 listopada, Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego. Jego głównym celem jest usprawnienie rozpatrywania spraw dotyczących banków i innych instytucji udzielających kredytów konsumenckich.
Problemem, który rząd chce rozwiązać, jest nadmierne obciążenie sądów w największych miastach. Obecnie firmy specjalizujące się w skupowaniu roszczeń od konsumentów mogą kierować pozwy do sądów właściwych dla swoich siedzib. W efekcie wiele takich spraw trafia do Warszawy i innych dużych ośrodków, nawet jeśli pierwotny klient banku mieszka w zupełnie innej części Polski. Nowe przepisy mają zmienić tę praktykę. Sprzedaż roszczenia nie będzie już wpływać na to, który sąd zajmie się sprawą. Decydujące znaczenie ma mieć miejsce zamieszkania konsumenta, od którego roszczenie pochodzi.
Sprzedałeś roszczenie przeciwko bankowi? Firma nie wybierze już sądu
Zmiana dotyczy tzw. przelewu wierzytelności, czyli sytuacji, w której klient przekazuje innej osobie lub firmie prawo do dochodzenia określonej należności. Takie rozwiązanie jest wykorzystywane również na rynku roszczeń wobec banków. Konsument może sprzedać swoje roszczenie wyspecjalizowanej firmie, która następnie występuje z pozwem we własnym imieniu.
Po wejściu nowych przepisów w życie firma nie będzie mogła wykorzystać swojej siedziby do przeniesienia sprawy do wybranego sądu. Jeżeli odkupi roszczenie od mieszkańca mniejszej miejscowości, właściwy pozostanie sąd ustalony na podstawie miejsca zamieszkania pierwotnego klienta. Jak wyjaśnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, celem tej zmiany jest bardziej równomierne rozłożenie spraw pomiędzy sądami i skrócenie czasu oczekiwania na ich rozstrzygnięcie.
Sankcja kredytu darmowego. Nowe przepisy obejmą również te sprawy
Szczególne rozwiązanie przewidziano dla postępowań dotyczących sankcji kredytu darmowego. To mechanizm przewidziany w ustawie o kredycie konsumenckim, który w określonych sytuacjach pozwala konsumentowi spłacić kredyt bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy, z wyjątkami wynikającymi z przepisów. Możliwość skorzystania z tej sankcji wiąże się z określonymi naruszeniami obowiązków ustawowych przez kredytodawcę. Nie oznacza to więc, że każdy klient może automatycznie odzyskać odsetki lub otrzymać kredyt za darmo.
Rząd proponuje, aby przez pięć lat sprawy dotyczące sankcji kredytu darmowego były rozpatrywane wyłącznie przez sądy właściwe dla miejsca zamieszkania konsumenta. W praktyce ograniczy to możliwość koncentrowania takich postępowań w sądach największych miast. Nowe zasady mają obowiązywać również wtedy, gdy roszczenie zostanie wcześniej sprzedane wyspecjalizowanej firmie.
Nie tylko banki. Zmiany obejmą również firmy pożyczkowe
Nowelizacja nie ogranicza się do tradycyjnych banków. Zgodnie z informacją KPRM nowe rozwiązania mają dotyczyć również innych podmiotów udzielających kredytów konsumenckich, w tym instytucji pożyczkowych. To ważne rozróżnienie, ponieważ roszczenia wynikające z umów kredytowych mogą dotyczyć nie tylko produktów bankowych, ale również pożyczek oferowanych przez firmy działające poza sektorem bankowym. Projekt nie zmienia natomiast samych zasad przyznawania sankcji kredytu darmowego ani nie gwarantuje konsumentom wygranej w sporze. Dotyczy przede wszystkim tego, który sąd będzie właściwy do rozpoznania sprawy.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie? Jest ważny wyjątek
Zgodnie z projektem nowe regulacje mają zacząć obowiązywać po upływie miesiąca od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw. Na razie rząd przyjął projekt, który musi jeszcze przejść dalszą procedurę legislacyjną. Co istotne, zmiany nie obejmą postępowań rozpoczętych przed wejściem nowych przepisów w życie. Takie sprawy pozostaną w sądach, które już je prowadzą, aż do prawomocnego zakończenia. Oznacza to, że osoby, których spory z bankami już trwają, nie powinny spodziewać się automatycznego przeniesienia postępowania do innego sądu. Nowe zasady będą miały znaczenie przede wszystkim dla przyszłych pozwów.