Rok wielkie deregulacji
Dokładnie rok temu - 20 lutego 2025 roku - na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych - premier Donald Tusk powiedział, że deregulacja polskiej gospodarki to dla rządu jedno z największych wyzwań i zaprosił do współpracy Rafała Brzoskę, szefa Inpostu, który podjął tę rękawicę i błyskawicznie stworzył wraz z organizacjami przedsiębiorców inicjatywę #SprawdzaMY. Rząd, żeby podsumować 12 miesięcy działań przygotował obszerny raport, w którym opisano wprowadzone zmiany oraz ich znaczenie dla przedsiębiorców. Zespół Macieja Berka odbył 91 spotkań i rozpatrzył 522 postulaty deregulacyjne. 354 z nich zostały przyjęte do realizacji. 193 zmiany zostały już zrealizowane przez rząd, a 126 weszło w życie. 18 postulatów nie weszło w życie z powodu wet prezydenta. - Deregulacja oznacza przyjęcie takiej filozofii zarządzania państwem, by nie tworzyć nadregulacji. Ten sposób myślenia w widoczny sposób pojawił się w rządowych i parlamentarnych procedurach i to uważam za nasz największy, wspólny sukces - mówi Maciej Berek.
Polecany artykuł:
Zmiany w podatkach i przyspieszenie postępowań sądowych
Minister Maciej Berek zapewnił, że rząd nie zwalnia tempa zmian i rusza Deregulacja 2.0. - Prace będą trwały w trzech obszarach, niezależnie od siebie. Chodzi o zmiany w prawie podatkowym, przyspieszenie postępowań sądowych oraz tzw. local content. Minister nie chciał jednak ujawnić, ani czego będą dotyczył rozmowy ze stroną społeczną, ani w jakim kierunku pójdą te zmiany. - Najpierw spotkamy się z naszymi partnerami, a później przedstawimy państwu szczegóły - mówił Berek. W lutym i marcu odbędą się konsultacje z udziałem samorządów zawodowych, organizacji pracodawców i przedstawicieli administracji rządowej. Jak wyjaśnia rząd, celem procesu jest ograniczenie złożoności przepisów prawa, aby były one bardziej zrozumiałe i przewidywalne dla obywateli. Biorąc pod uwagę kalendarz wyborczy (w przyszłym roku planowane są wybory parlamentarne), ani sytuację budżetu państwa, nie należy spodziewać się wielkiej reformy podatku VAT, czy czegoś równie spektakularnego.
Najważniejsza zmiana, którą udało się nam osiągnąć przez ten czas, to uczynienie deregulacjiaktualnym i stałym parametrem, według którego oceniane są nowe inicjatywy legislacyjne
Najważniejsze zmiany, które już weszły w życie
Domniemanie niewinności podatnika
Od 4 lipca 2025 roku w postępowaniach podatkowych wszczętych z urzędu, jeśli po przeprowadzeniu całego postępowania dowodowego pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do faktów, organ musi rozstrzygnąć na korzyść podatnika.
Krótsze kontrole
Od 1 stycznia 2026 r. kontrola mikroprzedsiębiorcy w siedzibie firmy może trwać maksymalnie 6 dni roboczych w roku (wcześniej 12). Wprowadzony został też limit częstotliwości kontroli, w zależności od kategorii ryzyka: niska - raz na 5 lat, średnia - raz na 3 lata).
Zakaz naliczania odsetek za zwłokę
Dotychczas odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej rosły przez cały czas trwania kontroli, nawet jeśli przeciągała się z przyczyn leżących po stronie organu. Od 4 listopada, jeżeli kontrola podatkowa lub celno-skarbowa trwa dłużej niż 6 miesięcy, odsetki za zwłokę naliczane są wyłącznie za pierwsze pół roku od jej wszczęcia. Po przekroczeniu tego terminu odsetki nie rosną.
Rozszerzenie zasady „milczącej zgody”
W wybranych sprawach administracyjnych brak reakcji organu w określonym terminie oznacza automatyczne załatwienie sprawy.
Wdrażanie prawa UE - bez nadregulacji
Obowiązujące od 22 maja 2025 r. nowe zasady nakładają obowiązek, aby w Ocenie Skutków Regulacji jasno była wskazywana i uzasadniana każda regulacja wykraczającą poza minimalne wymogi prawa UE.
Wyższy próg w Prawie zamówień publicznych
Od 1 stycznia 2026 r. podwyższony został próg stosowania ustawy prawo zamówień publicznych ze 130 na 170 tysięcy złotych. Wyłączenie części zamówień z dodatkowej procedury ogranicza biurokrację i przyspiesza realizację mniejszych inwestycje.
Cyfryzacja postępowań sądowych
Rozszerzona została możliwość składania pism procesowych elektronicznie w sprawach cywilnych i karnych. Wnioski i akta podmiotów wpisanych do Krajowy Rejestr Sądowy będą prowadzone wyłącznie w systemie teleinformatycznym.
Jedna baza przedsiębiorców zamiast kilku rejestrów
Cyfryzacja i PIT-11 w wygodnej formie
Nowy mObywatel
mObywatel rozszerzony o nowe funkcje: podpis kwalifikowany, mLegitymacje, mStłuczka, wirtualny asystent. Wprowadzono także możliwość udostępniania przez ZUS przy użyciu aplikacji mObywatel ubezpieczonemu informacji o stanie jego konta, a także o jego produktach.
Koniec z cyklicznym odnawianiem orzeczeń przy trwałej niepełnosprawności
Od 11 czerwca 2025 r., w przypadku rzadkich chorób genetycznych o niezmiennym przebieguoraz zespołu Downa:
• orzeczenie o niepełnosprawności dla dziecka wydawane jest do ukończenia 16. roku życia,
• orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla dorosłych - na okres nie krótszy niż 7 lat (zmożliwością orzeczenia na stałe).
Wyższy limit zwolnienia z VAT
Od 1 stycznia 2026 r. przedsiębiorcy nie muszą płacić VAT, jeśli roczne przychody nie przekroczą 240 tys. zł. Wcześniej limit wynosił 200 tys. zł.
Większa elastyczność w działalności nierejestrowej
Od 1 stycznia obowiązuje zmiana sposobu liczenia limitu przychodu w działalności nierejestrowej. Zamiast limitu miesięcznego obowiązuje limit kwartalny. Nieznaczne przekroczenie przychodu w jednym miesiącu nie oznacza już automatycznej utraty statusu działalności nierejestrowej. To istotne ułatwienia m.in. dla działalności sezonowej.
Koniec z papierowymi kopiami do ZUS
Zniesiony został obowiązek przechowywania papierowych kopii zgłoszeń przekazywanych elektronicznie do Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Od 4 listopada 2025 r. wystarczą dokumenty wysłane online, bez drukowania i archiwizacji przez 5 lat.
PIT-11 w wygodnej formie
Ministerstwo Finansów wydało objaśnienia, że płatnik sam wybiera sposób przekazania informacji PIT-11 podatnikowi - elektronicznie (np. e-mailem lub przez system kadrowy), pocztą albo osobiście.
Uproszczona procedura wypłaty zasiłku pogrzebowego
Od 1 stycznia 2026 r. - rezygnacja z wydawania decyzji administracyjnej w większości przypadków (gdy koszty ponosi jeden członek rodziny) oraz skrócenie terminu wypłaty z 30 do14 dni. Umożliwienie składania wniosków przez zakłady pogrzebowe na podstawie upoważnienia, z możliwością wypłaty na ich konto bankowe
Centralna e-rejestracja wizyt u lekarzy
1 stycznia 2026 r. uruchomiona została centralna e-rejestracji wizyt do kardiologa oraz na profilaktykę raka szyjki macicy i raka piersi. Jeden, spójny system ułatwia proces umawiania wizyt i skraca czas oczekiwania.
Małe budowle bez pozwoleń
Od 7 stycznia 2026 r. zamiast wymaganego dotychczas pozwolenia na budowę, w tym przypadku potrzebne będzie już tylko zgłoszenie budowy. Dotyczy to takich obiektów jak wolnostojące przydomowe budowle ochronne do 35 m², wolnostojących budynków użyteczności publicznej o powierzchni użytkowej do 200 m², przydomowych zadaszonych tarasów.
To zawetował prezydent
PRZYKŁADY ZAWETOWANYCH ZMIAN:
1. obniżenie maksymalnych kar dla podatników i księgowych za niecelowe błędy i pomyłki bez uszczuplenia podatku np. spóźnienie, błąd w informacji podatkowej), bez uszczuplenia podatku,
2. uproszczenie rachunku za prąd, aby odbiorca na pierwszej stronie rachunku miał czytelne informacje: łączną kwotę do zapłaty, opłatę za zużytą energię i opłatę za dystrybucję,
3. wsparcie OZE, czyli podniesienie progu mocy dla instalacji fotowoltaicznych niewymagających pozwolenia na budowę ze 150 kW do 50, kW, pod warunkiem że służyłyby zaspokojeniu własnego zapotrzebowania na energię.
