- Zasiłek pogrzebowy w wysokości 7000 zł przysługuje osobie lub instytucji, która faktycznie poniosła koszty pochówku osoby ubezpieczonej lub członka jej rodziny, niezależnie od pokrewieństwa.
- Od 2026 r. uproszczono procedury: wniosek Z-12 można złożyć także przez zakład pogrzebowy, a ZUS samodzielnie weryfikuje pokrewieństwo i status ubezpieczenia, co przyspiesza wypłatę w 14 dni.
- Kluczowa jest data śmierci – nowa kwota 7000 zł przysługuje, jeśli zgon nastąpił po 1 stycznia 2026 r.; waloryzacja zasiłku będzie odbywać się automatycznie od 2026 r. przy inflacji powyżej 5%.
- Wniosek o zasiłek należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci (lub pogrzebu w wyjątkowych sytuacjach), dołączając faktury za koszty i odpis skrócony aktu zgonu.
Spis treści
Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy?
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie lub instytucji, która faktycznie poniosła koszty pogrzebu. Ważne: nie musi to być członek rodziny. Świadczenie może otrzymać również pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina czy osoba obca – pod warunkiem że sfinansowała pochówek i może to udokumentować fakturami.
Kluczowe jest jednak, kogo dotyczył pogrzeb. Zasiłek wypłacany jest po śmierci osoby, która podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu – czyli m.in. pracowników, przedsiębiorców, emerytów, rencistów, a także członków ich rodzin (małżonka, dzieci, rodziców, dziadków i wnuków), nawet jeśli sami nie byli ubezpieczeni.
Ważna różnica w kwocie: członek rodziny otrzymuje pełne 7000 zł niezależnie od tego, ile faktycznie wydał na pogrzeb. Osoba spoza rodziny (np. sąsiad, pracodawca) dostanie tyle, ile faktycznie zapłaciła – ale nie więcej niż 7000 zł. Jeśli koszty pogrzebu pokryło kilka osób lub podmiotów, ZUS podzieli zasiłek proporcjonalnie do ich udziału w wydatkach.
Jakie dokumenty złożyć?
Do wniosku Z-12 należy dołączyć: oryginały faktur za koszty pogrzebu (lub kopie potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem, jeśli oryginały złożono w banku) oraz odpis skrócony aktu zgonu – przy czym ZUS może sam uzyskać go z urzędu stanu cywilnego na wniosek zainteresowanego.
Od 1 stycznia 2026 r. nie jest już wymagane zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniom – zastąpiło je prostsze oświadczenie wnioskodawcy, zawarte bezpośrednio we wniosku Z-12. Zniesiono też obowiązek dołączania dokumentów potwierdzających pokrewieństwo ze zmarłym: ZUS w pierwszej kolejności sam próbuje ustalić tę okoliczność, a do złożenia dokumentu (np. aktu małżeństwa lub aktu urodzenia) wzywa dopiero wtedy, gdy nie jest w stanie tego zrobić samodzielnie.
Jak i gdzie złożyć wniosek?
Wniosek Z-12 można złożyć na cztery sposoby:
- osobiście w każdej placówce ZUS (także ustnie do protokołu),
- listem poleconym,
- elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS) na stronie zus.pl
- lub – i to nowość od 2026 r. – za pośrednictwem zakładu pogrzebowego, który organizował pochówek.
Ta ostatnia opcja jest szczególnie wygodna dla osób starszych lub tych, które mieszkają daleko od oddziału ZUS. Zakład pogrzebowy może w imieniu rodziny złożyć kompletny wniosek i – jeśli rodzina udzieli mu stosownego upoważnienia – odebrać część lub całość zasiłku, odejmując tę kwotę od końcowego rachunku za pogrzeb. Rodzina nie musi wtedy w ogóle odwiedzać ZUS.
Termin wypłaty: od 2026 r. ZUS ma obowiązek wypłacić zasiłek w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do świadczenia. W przypadku członka rodziny, który pokrył koszty pogrzebu w całości, ustalenie zasiłku nie wymaga już wydawania formalnej decyzji – procedura jest szybsza.
UWAGA! Liczy się data śmierci, nie data pogrzebu. Nowa kwota 7000 zł przysługuje, jeśli śmierć nastąpiła od 1 stycznia 2026 r. Jeśli ktoś zmarł 31 grudnia 2025 r., a pogrzeb odbył się w styczniu 2026 r., zasiłek wynosi 4000 zł. Decyduje data zgonu wpisana w akcie zgonu – nie data ceremonii.
Termin złożenia wniosku – 12 miesięcy
Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa, jeśli wniosek nie zostanie złożony w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Nie można przedłużyć tego terminu przez zwykłe niedopatrzenie – niezłożone w terminie wnioski są odrzucane.
Wyjątek istnieje tylko w szczególnych sytuacjach: jeśli zwłoki zostały odnalezione lub zidentyfikowane po długim czasie, termin 12 miesięcy biegnie od dnia pogrzebu, a nie śmierci. Wymagany jest wtedy dodatkowy dokument – zaświadczenie z policji lub prokuratury albo odpis zupełny aktu zgonu.
Waloryzacja – zasiłek będzie rósł razem z inflacją
Nowe przepisy po raz pierwszy wprowadzają mechanizm automatycznej waloryzacji zasiłku pogrzebowego. Począwszy od 1 marca 2026 r., jeśli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 proc., kwota zasiłku zostanie podwyższona wskaźnikiem waloryzacji – analogicznie do emerytur i rent. ZUS przeprowadzi waloryzację z urzędu, bez potrzeby składania żadnych wniosków. To koniec sytuacji, w której kwota świadczenia przez 15 lat nie zmieniała się, mimo że koszty pogrzebu wielokrotnie wzrosły.
Podstawa prawna: Art. 77–81 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1631 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw.
Podcasty
Playlisty tematyczne
