Spore zmiany w urlopie rodzicielskim w 2022 roku. Dłuższe wolne od pracy

2022-01-15 11:42
Urlop rodzicielski
Autor: thinkstockphotos.com Urlop macierzyński, rodzicielski, wychowawczy. Warto dobrze poznać przepisy, aby wiedzieć, co się nam należy!

Zmiany w urlopie rodzicielskim w 2022 roku. Do 2 sierpnia 2022 roku Polska powinna wdrożyć dyrektywę work-life balance, która zakłada przyznanie prawa do 2 miesięcy urlopu rodzicielskiego osobno każdemu z rodziców.

Urlopy związane z rodzicielstwem

W Polsce rodzaje i wymiar urlopów związanych z rodzicielstwem są regulowane przez przepisy Kodeksu pracy. Ustawa przewiduje następujące rodzaje urlopów, które przysługują rodzicom biologicznym i innym osobom sprawującym opiekę nad dzieckiem:

* Macierzyński - przysługuje matce oraz ojcu, ale w takim zakresie, w jakim nie wykorzystała go matka. Wymiar urlopu zależy od liczby narodzonych dzieci (przy jednym porodzie) i może wynosić od 20 tygodni (jedno dziecko) do 37 tygodni po urodzeniu pięciu lub większej liczby dzieci.

* Rodzicielski - przysługuje matce i ojcu łącznie, zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie: do 32 tygodni po urodzeniu jednego dziecka oraz do 34 tygodni po urodzeniu dwójki lub więcej. Warunkiem korzystania przez pracownika z urlopu rodzicielskiego, niezależnie od tego, który z rodziców dziecka będzie z niego korzystał, jest wcześniejsze wykorzystanie urlopu macierzyńskiego albo zakończenie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego.

* Wychowawczy - wynosi łącznie do 36 miesięcy; może być wykorzystywany przez oboje rodziców jednocześnie i podzielony na maksymalnie 5 części.

* Ojcowski - może być wykorzystany wyłącznie przez ojca do ukończenia przez dziecko 2 roku życia. Wymiar tego urlopu wynosi 2 tygodnie i może zostać wykorzystany w dwóch tygodniowych częściach lub jednorazowo.

Najważniejsze zmiany w prawie i podatkach 2022. Wszystko, co trzeba wiedzieć.

Dyrektywa work-life balance

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE), nazywana dyrektywą work-life balance, jest odpowiedzią na zmiany w społeczeństwie, które nastąpiły w ciągu ostatnich lat i związaną z nimi potrzebę lepszego godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Dyrektywa obejmuje wszystkich pracowników związanych umową o pracę lub pozostających w innym stosunku pracy określonym przez prawo.

Jej celem jest zapewnienie realizacji zasady równości na rynku pracy między kobietami i mężczyznami oraz zachęcanie do równiejszego podziału obowiązków opiekuńczych między nimi. Ponadto jej przepisy mają zapewnić zwiększenie udziału kobiet w rynku pracy i rozszerzenie korzystania przez mężczyzn z urlopów rodzinnych czy elastycznej organizacji pracy.  Art. 9 dyrektywy mówi m.in. o możliwości skrócenia godzin pracy, elastycznych godzinach pracy i dopasowaniu miejsca pracy dla wszystkich pracujących rodziców i opiekunów dzieci do 8 roku życia. Celem jest także umożliwienie pracownikom otrzymania urlopu na opiekę nad krewnymi potrzebującymi wsparcia.

Jakie będą zmiany w urlopach?

* Urlop ojcowski - z okazji narodzin dziecka, z którego mogą skorzystać ojcowie lub równorzędni drudzy rodzice ma mieć wymiar 10 dni roboczych. Polskie przepisy prawa pracy są więc bardziej korzystne w tym zakresie - 14 dni.

* Urlop rodzicielski - w wymiarze czterech miesięcy dla każdego pracownika (czyli łącznie 8 miesięcy dla obojga rodziców), z tym że dwa miesiące nie będą mogły podlegać przeniesieniu. Czyli ojcowie dzieci będą mogli korzystać z co najmniej dwumiesięcznego urlopu. Jeśli urlop nie zostanie wykorzystany przez ojca, to przepada.

Obecnie polskie prawo nie przewiduje części urlopu rodzicielskiego przysługującego indywidualnie każdemu z rodziców, z wyjątkiem pierwszych 14 tygodni urlopu macierzyńskiego dla matki dziecka. Urlop rodzicielski można wykorzystać przed osiągnięciem przez dziecko wieku 8 lat.

WAŻNE!

Urlop rodzicielski dla ojca przysługuje w wymiarze 4 miesięcy, niezależnie od uprawnień matki do urlopu. Według obecnych przepisów, jeśli matka dziecka nie posiada prawa do urlopu rodzicielskiego, np. z powodu braku umowy o pracę, nie może go przekazać ojcu dziecka. Po zmianach ojciec zyska indywidualne prawo do urlopu w wymiarze 4 miesięcy – bez względu na prawa matki.

* Urlop opiekuńczy- w wymiarze 5 dni, umożliwiający zapewnienie krewnemu lub osobie zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym osobistej opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych. W polskim Kodeksie pracy funkcjonuje zwolnienie z pracy w wymiarze 16 godzin lub 2 dni, tzw. „opieka nad dzieckiem”. Dyrektywa rozszerza urlop opiekuńczy także na innych członków rodziny: matkę, ojca, małżonka (małżonkę) lub partnera (partnerkę) w związku partnerskim - jeśli prawo państwa członkowskiego dopuszcza związki partnerskie.

Sonda
Ile zostało ci dni urlopowych z 2021 roku?

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Rząd nie przedstawił jeszcze projektu nowelizacji Kodeksu pracy w omawianym zakresie. Wszystko wskazuje na to, że zmiany planowane w urlopach rodzicielskich wejdą w życie w roku 2023. Wprawdzie do 2 sierpnia 2022 roku Polska jest zobowiązana do zaimplementowania dyrektywy UE, jednak wdrożenie odpowiednio długiego vacatio legis może przesunąć planowane zmiany na styczeń 2023 roku.

Nie jest również przesądzone, w jaki sposób polski ustawodawca dostosuje krajowe zasady do regulacji UE - czy wydzieli dwa miesiące dla każdego rodzica z obecnego wymiaru urlopu (co w praktyce oznacza skrócenie urlopów kobiet z 12 do 10 miesięcy), czy też wydłuży płatną opiekę o kolejne dwa miesiące (z 12 do 14 miesięcy). Takie rozwiązanie pociąga jednak za sobą dodatkowe koszty zasiłków macierzyńskich. Obecnie w Polsce obowiązuje elastyczny system, w którym rodzic decyduje, czy chce pobierać zasiłek w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru przez cały okres macierzyńskiego i rodzicielskiego, czy też przez pierwsze pół roku ma być to 100 proc., a przez kolejne pół - 60 proc. Po zmianach jeden opiekun nie będzie mógł już wykorzystać całego urlopu rodzicielskiego.

Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Najnowsze