ZUS bez litości dla kombinujących. Donosy ujawniły, co robili na L4

• Lubuski ZUS skontrolował ponad 11 tys. zwolnień, odzyskując ponad 1 mln zł z tytułu nadużyć.
• Donosy i aktywność w mediach społecznościowych skutkują utratą zasiłku za L4 wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.
• ZUS aktywnie skraca nieuzasadnione zwolnienia, oszczędzając znaczące kwoty.
• Od 2027 roku planowane są elastyczniejsze przepisy L4, np. zdalna praca u jednego pracodawcy podczas zwolnienia z drugiego.

Kontrole L4 w woj. lubuskim. 11 tys. sprawdzonych zwolnień

Elektroniczne zwolnienia lekarskie umożliwiły skuteczniejszą weryfikację osób przebywających na L4. W 2025 roku w regionie skontrolowano ponad 11 tys. przypadków, a mieszkańcy, którzy nadużyli świadczeń, musieli oddać łącznie ponad 1 mln zł.

W zakresie prawidłowości wykorzystywania zwolnień sprawdzono 5 tys. osób. Niemal 500 z nich zwróciło świadczenia o wartości 766 tys. zł. Firmy zatrudniające powyżej 20 pracowników mogą prowadzić kontrole samodzielnie.

Donosy i zdjęcia z wakacji powodem utraty zasiłku

Do ZUS trafiają fotografie i zrzuty ekranu z mediów społecznościowych osób przebywających na L4. Na ich podstawie urząd wszczyna postępowania.

Świadczenie stracił mężczyzna relacjonujący wyjazd do Paryża, pracownik prowadzący działalność konkurencyjną wobec pracodawcy czy ubezpieczony publikujący zdjęcia z pobytu na Zanzibarze. Zasiłek musiał oddać także lekarz, który w czasie własnej niezdolności do pracy wystawiał recepty i zwolnienia.

"Należy pamiętać, że zwolnienie lekarskie jest po to, aby jak najszybciej wrócić do zdrowia i do pracy, i nie można go traktować jako dodatkowego urlopu. Czym innym będzie więc podejmowanie aktywności zaleconej przez lekarza, a czym innym remontowanie mieszkania" - powiedziała regionalna rzeczniczka prasowa ZUS Agata Muchowska.

Osoba na L4 może przebywać poza domem, np. u rodziny, ale musi w ciągu trzech dni poinformować o tym ZUS i pracodawcę.

Nowe przepisy i szersze uprawnienia ZUS

System typuje także zwolnienia zbyt długie względem diagnozy lub wystawiane seryjnie przez różnych lekarzy. W Gorzowie Wlkp. i Zielonej Górze wydano 6 tys. orzeczeń; w 300 przypadkach skrócono L4 łącznie o 2 tys. dni, oszczędzając 240 tys. zł.

Od 27 stycznia obowiązują nowe przepisy rozszerzające kompetencje kontrolerów. Od 13 kwietnia wprowadzono precyzyjną definicję aktywności niezgodnej z celem zwolnienia.

"Dalekosiężne zmiany zaplanowano na styczeń 2027 r. System stanie się bardziej elastyczny dla osób pracujących w kilku miejscach. Jeśli choroba pozwoli na pracę zdalną u jednego pracodawcy, a uniemożliwi fizyczną u drugiego, lekarz nie będzie musiał wystawiać zwolnienia na oba etaty. Co więcej, badania orzeczników będą mogły odbywać się zdalnie poprzez wideorozmowę, a większość spraw rozstrzygnie jeden lekarz, co znacznie przyspieszy procedury" - dodała Muchowska.