- ZUS wprowadza rewolucyjne zmiany, które mogą zaskoczyć seniorów pracujących za granicą, obniżając ich emerytury.
- Emeryci pobierający świadczenie z Polski, którzy zakończyli pracę w UE/EFTA/UK, mają tylko 14 dni na zgłoszenie tego faktu.
- Nie dopełnisz obowiązku? ZUS potrąci zaległe składki zdrowotne z Twojej emerytury! Sprawdź, czy Cię to dotyczy.
Emerytura wpływa na konto, ale kwota okazuje się niższa od oczekiwanej. Taki scenariusz może dotknąć część seniorów, jeśli nie dopełnią nowego obowiązku wobec ZUS. Jak informuje serwis Next.gazeta.pl, przygotowane przez rząd przepisy przewidują możliwość potrącania zaległych składek zdrowotnych bezpośrednio z emerytury lub renty. Nie chodzi jednak o wszystkich świadczeniobiorców, lecz o osoby, których sytuacja zawodowa i ubezpieczeniowa wiąże się z pracą za granicą.
Zmiany mają rozwiązać problem, który pojawia się po zakończeniu zagranicznego zatrudnienia. Osoba pobierająca polską emeryturę może podczas pracy w innym kraju podlegać tamtejszemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jeżeli po ustaniu zatrudnienia ponownie powstanie obowiązek opłacania składki w Polsce, ZUS musi otrzymać informację pozwalającą prawidłowo rozliczać świadczenie. Jeśli senior nie zgłosi zakończenia pracy, a z jego emerytury powinny być pobierane składki zdrowotne, może powstać zaległość. Projekt przewiduje możliwość odzyskania tych pieniędzy przez ZUS bezpośrednio ze świadczenia.
Tylko 14 dni na zgłoszenie. Którzy emeryci muszą uważać?
Najważniejsza zmiana dotyczy terminu. Zgodnie z nowymi przepisami część emerytów i rencistów będzie miała 14 dni od zakończenia pracy za granicą, aby poinformować o tym właściwy organ emerytalny. Obowiązek obejmie osoby, które pobierają polską emeryturę lub rentę, a po uzyskaniu prawa do świadczenia podjęły działalność zarobkową w państwie Unii Europejskiej, EFTA albo w Wielkiej Brytanii. Istotne jest również to, czy z powodu zagranicznego zatrudnienia zostały wyrejestrowane z polskiego ubezpieczenia zdrowotnego lub nie zostały do niego zgłoszone.
Przykładowo senior otrzymujący emeryturę z Polski może podjąć pracę w Niemczech i zostać objęty tamtejszym ubezpieczeniem zdrowotnym. Po zakończeniu zatrudnienia jego sytuacja ubezpieczeniowa może się zmienić. Właśnie o takich przypadkach ZUS powinien zostać poinformowany w przewidzianym terminie. Samo pobieranie polskiej emerytury nie oznacza więc automatycznie nowego obowiązku zgłoszenia. Znaczenie mają konkretne okoliczności, w tym wcześniejsze podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu za granicą.
Emerytura może być niższa. Za co ZUS potrąci pieniądze?
Najpoważniejszą konsekwencją przeoczenia formalności mogą być zaległości w składkach zdrowotnych. Jeżeli senior powinien już podlegać polskiemu ubezpieczeniu, ale ZUS nie otrzyma informacji o zakończeniu zagranicznej pracy, składki mogą przez pewien czas nie być pobierane. Projekt przewiduje, że takie należności będzie można potrącić z emerytury lub renty. W praktyce oznacza to, że część wypłacanego świadczenia zostanie przeznaczona na uregulowanie zaległości.
Nie jest to jednak dodatkowa kara pieniężna za samo przekroczenie 14-dniowego terminu. Potrącenie ma dotyczyć nieopłaconych składek zdrowotnych, które rzeczywiście były należne. Ich wysokość będzie zależała od indywidualnej sytuacji seniora oraz okresu, za który powstało zadłużenie. Nie można więc wskazać jednej kwoty, o którą ZUS pomniejszy wszystkie emerytury. Każdy przypadek będzie wymagał ustalenia, czy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego rzeczywiście powstał w Polsce.
Pobierasz dwie emerytury? NFZ będzie mógł powiadomić bank
Nowelizacja przewiduje również zmiany dotyczące osób otrzymujących świadczenia emerytalne lub rentowe z więcej niż jednego państwa. Chodzi między innymi o sytuację, gdy senior pobiera emeryturę z zagranicy, a następnie uzyskuje również prawo do polskiego świadczenia. Może to wpłynąć na ustalenie państwa odpowiedzialnego za jego ubezpieczenie zdrowotne i sposób rozliczania składek.
Zgodnie z projektem Narodowy Fundusz Zdrowia będzie mógł przekazać bankowi informację o podleganiu konkretnej osoby polskiemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Dotyczy to banków obsługujących wypłatę emerytur lub rent z państw UE, EFTA albo Wielkiej Brytanii. Rozwiązanie ma pomóc w prawidłowym naliczaniu składek, zwłaszcza gdy status ubezpieczeniowy świadczeniobiorcy zmienił się już po wcześniejszym przekazaniu informacji bankowi.
Kiedy ZUS zacznie stosować nowe przepisy? Seniorzy muszą poczekać
Nowy obowiązek nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Sejm uchwalił ustawę 22 października 2026 roku, natomiast 6 listopada Senat wprowadził do niej poprawki. Teraz konieczne jest zakończenie prac parlamentarnych, a następnie podpisanie i ogłoszenie ustawy. Przyjęte przez Sejm przepisy przewidują wejście nowelizacji w życie po 14 dniach od ogłoszenia. Nie należy jednak mylić tego terminu z 14 dniami, które seniorzy będą mieli na zgłoszenie zakończenia pracy za granicą. Są to dwa odrębne terminy.
Osoby pobierające polską emeryturę lub rentę i jednocześnie pracujące za granicą powinny już teraz sprawdzić, w którym państwie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu. Warto również śledzić komunikaty ZUS, aby po wejściu przepisów w życie nie przeoczyć nowego obowiązku. Dla większości emerytów, którzy nie pracują za granicą i nie znajdują się w opisanej sytuacji ubezpieczeniowej, zmiany nie będą oznaczały konieczności składania dodatkowych dokumentów.
