Blokada kont i zamrożenie majątku bez wyroku sądu? „Ustawa 3003” przyjęta przez Sejm

Sejm przyjął kontrowersyjne przepisy, które dają administracji rządowej bezprecedensowe uprawnienia. Nowe regulacje z druku 3003 mogą doprowadzić do natychmiastowego zablokowania działalności i kont bankowych wielu podmiotów. Decyzje będą zapadać w ekspresowym tempie, co budzi ogromne obawy o wolność słowa i prawo własności.

Sala posiedzeń Sejmu wypełniona posłami podczas obrad. O przyjęciu ustawy 3003 przez Sejm przeczytasz na SE Superbiz.
Autor: Paweł Dąbrowski/Super Express

Co to jest ustawa 3003 i czego dotyczy?

Rządowy projekt ustawy o środkach ograniczających, znany powszechnie jako ustawa 3003, ma na celu uporządkowanie polskiego systemu sankcyjnego. Aby dokładnie wyjaśnić, czego dotyczy ustawa 3003 i o czym jest ten projekt, należy odnieść się do założeń unijnej dyrektywy 2024/1226 z 24 kwietnia 2024 roku. Dyrektywa ta nakłada na państwa członkowskie obowiązek skuteczniejszego i bardziej jednolitego karania za łamanie oraz obchodzenie restrykcji międzynarodowych. Nowe przepisy, które do Sejmu trafiły jako druk 3003, mają na celu dostosowanie polskiego prawa do tych wymagań.

W debacie publicznej coraz częściej pojawia się pytanie, co to jest ustawa 3003 i dlaczego wywołuje tak skrajne emocje. Projekt ma pełnić funkcję krajowej „konstytucji sankcyjnej”, zastępując dotychczasowe, rozproszone przepisy jednym, spójnym aktem prawnym. Oprócz wdrażania sankcji unijnych, dokument tworzy jednak odrębny, krajowy system środków ograniczających, co stało się zarzewiem najsilniejszych sporów politycznych i prawnych.

Nowe uprawnienia MSWiA i zamrażanie majątków bez sądu

Kluczowym elementem nowych przepisów jest uprawnienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) do wpisywania osób fizycznych, firm i organizacji na krajową listę sankcyjną. Decyzja ta będzie miała charakter administracyjny i rygor natychmiastowej wykonalności.

Wpis na listę sankcyjną skutkuje natychmiastowym:

  • zamrożeniem środków finansowych na kontach bankowych,
  • zablokowaniem zasobów gospodarczych oraz posiadanych nieruchomości,
  • zakazem udostępniania danej osobie lub firmie jakichkolwiek pieniędzy i aktywów.

Co kluczowe, do nałożenia tak dotkliwych restrykcji nie będzie wymagany wcześniejszy wyrok sądu ani nawet wszczęcie postępowania karnego. Choć podmiotom przysługuje prawo do zaskarżenia decyzji ministra do sądu administracyjnego, wniesienie skargi nie wstrzymuje automatycznie wykonania sankcji. W praktyce oznacza to możliwość całkowitego paraliżu finansowego firmy na wiele miesięcy przed sądową oceną zasadności decyzji urzędników.

Walka z dezinformacją czy zagrożenie dla wolności słowa?

Ustawa dopuszcza nakładanie sankcji za bezpośrednie lub pośrednie wspieranie obcej ingerencji i manipulacji w środowisku informacyjnym (tzw. działania FIMI), o ile są one wymierzone w bezpieczeństwo narodowe, integralność granic lub pozycję międzynarodową Polski.

To właśnie te zapisy wywołały najgłośniejszy sprzeciw opozycji, części prawników oraz organizacji takich jak Stowarzyszenie Demagog czy Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT). Krytycy wskazują na skrajnie nieostre i płynne pojęcia, w tym brak ustawowej definicji „manipulacji informacją”. Brak precyzyjnych kryteriów stwarza ryzyko uznaniowości ze strony urzędników. Pojawiły się obawy, że przepisy mogą w przyszłości posłużyć do uciszania niezależnych dziennikarzy, publicystów, rolniczych influencerów czy krytyków władzy pod pretekstem walki z dezinformacją.

Surowe kary i dalsza droga legislacyjna

Za naruszenie lub próbę obejścia sankcji ustawa przewiduje dotkliwe konsekwencje. Kary administracyjne nakładane na podmioty mogą sięgać nawet 20 milionów złotych. Z kolei w wymiarze karnym za najcięższe przewinienia – takie jak udostępnianie majątku osobom objętym sankcjami czy ukrywanie aktywów – grozi od 3 do nawet 12 lat więzienia. Służby takie jak ABW, Policja czy Krajowa Administracja Skarbowa otrzymają również uprawnienia do stosowania kontroli operacyjnej i podsłuchów wobec osób podejrzewanych o omijanie restrykcji.

Sejm uchwalił ustawę 6 listopada 2026 roku stosunkiem głosów 240 „za” do 202 „przeciw”. Głosowanie wywołało spore poruszenie, m.in. ze względu na pomyłkę posła Marcina Józefaciuka (KO), który zagłosował za projektem, a następnie publicznie przeprosił i zapowiedział apel do prezydenta o weto. Ustawa trafiła do Senatu. Ostateczna decyzja o wejściu przepisów w życie będzie należeć do prezydenta Karola Nawrockiego, który może ustawę podpisać, skierować do Trybunału Konstytucyjnego lub zawetować.

WIELKI QUIZ. Waloryzacja, inflacja, monopol. Ekonomiczny quiz, który sprawdzi, czy jesteś bogaty w wiedzę!
Pytanie 1 z 15
Co to jest PKB?
QUIZ PRL. Waloryzacja, inflacja, deflacja. Ekonomiczny quiz, który sprawdzi, czy jesteś bogaty w wiedzę!
 

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki

ROLKI